11/20/2015

ყველაფერი სტეჩკინის ავტომატურ პისტოლეტზე (АПС)

უკვე წელიწადზე მეტია რაც დავასრულე აღნიშნული სტატია, თუმცა არ დამიდია ბლოგზე. ეს სტატია ჩემთვის არის ყველაზე მნიშვნელოვანი, რადგანაც იგი ეხება პისტოლეტს, რომელიც ჩემს ბავშობას უკავშირდება. ზუსტად 13 წლის ვიყავი როდესაც ეს პისტოლეტი იქცა ჩემთვის ყველაზე დიდი შესწავლის საგნად. თუ შეიძლება ბავშვი იყოს რაიმე ნივთის ფანატი, მე იმ პერიოდში გავხდი ზუსტად ამ პისტოლეტის ფანატი, რის გამოც მეტსახელადაც კი შემარქვეს ამ პისტოლეტის შემქმნელის გვარი  და მეგობრების წრეში დღემდე ამ მეტსახელით მომმართავენ. ხშირ შემთხვევაში ჩემი სახელის გაგონებაზე იმდენად არ ვრეაგირებ ისე, როგორც ამ მეტსახელის გაგონებაზე და ეს სახელია „სტეჩკინა“ დიახ დიახ ზუსტად სტეჩკინის პისტოლეტის უზომო სიყვარულის გამო შემარქვეს ეს ზედმეტსახელი. კლასელებზე რომ არაფერი ვთქვა სკოლაში მასწავლებლებიც კი ხშირად ამ მეტსახელით მომმართავდნენ. რატომ არ ვაქვეყნებდი ამ სტატიას ამდენი ხანი? ამის მიზეზი გახლავთ ის, რომ მე დიდ პასუხისმგებლობას ვგრძნობ აღნიშნულ პისტოლეტზე სტატიის მომზადების კუთხით და მინდოდა იდეალური ყოფილიყო ეს სტატია. თუმცა მაინც გადავწყვიტე გამომექვეყნებინა ეს სტატია იმ ფორმით, როგორიც გამომივიდა. ამის ერთერთი მიზეზი გახლავთ ის, რომ რამოდენიმე დღის წინ ერთ ინტერნეტ გვერდზე განთავსდა პატარა სტატია სტეჩკინის ავტომატურ პისტოლეტზე. მე ვთვლი რომ აღნიშნული პისტოლეტი არ იმსხაურებს ეგეთ მწირ და არაფრისმთქმელ სტატიას. მე არავის ვაყენებ შეურაცხყოფას. პირიქით კარგია რომ არსებობს ხალხი ვინც წერს და რაღაცას ქმნის. უბრალოდ გთავაზობთ ჩემს სტატიას. რა გამოვიდა ამის განსჯა თქვენთვის მომინდია.
იგორ სტეჩკინი
1922 წლის 15 ნოემბერს ტულის რაიონ ალეკსინში დაიბადა იგორ იაკოვლეს (იაკოვი) ძე სტეჩკინი (Игорь Яковлевич Стечкин). ოჯახის უფროსი გახლდათ იაკოვ სტეჩკინი, რომელიც პროფესიით იყო ექიმი და ითვლებოდა ერთერთ წარმატებულ ქირურგად.
იგორ სტეჩკინი ძალიან კარგად ხატავდა და ბავშობიდან უყვარდა ჩხირკედელაობა. ამბობენ მან ჯერ კიდევ სკოლის ასაკში მოახდინა გაფუჭებული ნაგანის 1895 წლის მოდელის რევოლვერის შეკეთება, ისე რომ იგი იდეალურად მუშაობდა. სტეჩკინს ხშირად მიმართავდნენ მეზობელი მონადირეები, რომლებსაც ეხმარებოდა კარაბინებისა თუ სხვადასხვა თოფების შეკეთება/გამართვაში.
1935 წელს სტეჩკინის ოჯახი გადავიდა ტულაში, სადაც 1941 წელს საშუალო სკოლის დამთავრების შემდეგ ჩააბარა ტულის მექანიკურ ინსტიტუტში. ინსტიტუტში სტეჩკინმა მიიღო სპეციალობა „საიარაღო-სატყვიამფრქვევო საქმის" მიმართულებით. მისი სადიპლომო თემა იყო „7,65მმ-ანი თვითდამტენი პისტოლეტი“ („სამოქალაქო ტიპის პისტოლეტი“ ასეთი სახელითაცაა მისი სადიპლომო ნამუშევარი დასათაურებული). იმ პერიოდში სადიპლომო თემების დაცვა ხდებოდა ნახაზების და თეორიული ასპექტების განხილვის საფუძველზე, თუმცა სტეჩკინმა საკუთარი ძალებით და სხვადასხვა ნაცნობების დახმარებით, მათ შორის ნიკოლაი მაკაროვის, რომელიც ამ პერიოდში იყო სტეჩკინის სადიპლომო ნამუშევრის სამეცნიერო კონსულტანტი, 1948 წელს დიპლომის დაცვაზე  წარმოადგინა საკუთარი კონსტრუქციის  7,65 მმ-ან ბრაუნინგის ვაზნაზე გათვლილი თვიტდამტენი პისტოლეტი სახელწოდებით „ТС“ (Тульский Стечкина). ერთერთი ლეგენდის თანახმად (შეიძლება სულაც არაა ლეგენდა და სიმართლეა) დიპლომის დაცვაზე პირდაპირ დარბაზში სთხოვეს სტეჩკინს ესროლა პისტოლეტი.
 ზედიზედ ორი გასროლის შემდეგ, კომისისს წევრებმა შეაჩერეს სტეჩკინი, გამოართვეს პისტოლეტი, დაათვალიერეს და უთხრეს ჩაებარებინა იგი ინსტიტუტის საცავში, ხოლო თვითონ კი მაისის თვიდან სამუშაოდ წასულიყო ტულის ცენტრალურ-საკონსტრუქტორო ბიურო-14-ში (ЦКБ-14). სწორედ ამ ბიუროში სტეჩკინს დაევალა მონაწილეობა მიეღო ავტომატური პისტოლეტის შექმნაში, რომელიც იმ პერიოდში ახალ 9მმ-ან ვაზნაზე (შემდგომში ცნობილს როგორც 9X18 ПМ მაკაროვი)  უნდა შექმნილიყო.
სტეჩკინის სადიპლომო პისტოლეტი „ТС“  სხვადასხვა ლიტერატურაში შეიძლება შეგხვდეთ აღნიშვნით 7,62მმ. აღნიშნული ფაქტი განპირობებულია ერთი რამით. იმ პერიოდში ბრაუნინგის 7,65 მმ-ანი ვაზნის კლონს საცდელი სახით ამზადებდნენ საბჭოთა კავშირში და აღნიშნავდნენ როგორც 7,62მმ.  ამ საბჭოთა ვაზნის მასა იყო  7,7გრამი, მისი ტყვიის მასა შეადგენდა 4,7გრამს, მასრის მასა 2,6გრამი, დენთის მუხტის მასა 0,16 გრამი, ხოლო ტყვიის საწყისი სიჩქარე შეადგენდა 300მ/წამს.

პისტოლეტ „ТС“-ის ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები:
პისტოლეტის მასა ცარიელი მჭიდით: 700 გრამი
პისტოლეტის საერთო სიგრძე:  160 მმ
პისტოლეტის სიმაღლე: 107 მმ
ლულის სიგრძე: 90 მმ
პისტოლეტის საკეტის სისქე: 25,3 მმ
ვაზნების რაოდენობა მჭიდში: 8 ცალი
იარაღის შექმნის საჭიროება და საცდელი ეგზემპლარები
ავტომატური პისტოლეტის შექმნის კონკურსში სულ ჩართო სამი კონსტრუქტორი:
1.    .ვ. ვოევოდინი ქალაქ ტულადან (П.В. Воеводин);
2.    .ტ. კალაშნიკოვი (М.Т. Калашников) ქალაქ იჟევსკიდან (ქარხანა „Ижмаш“);
3.    .ი. სტეჩკინი ქალაქ ტულადან.
იარაღის შექმნის საჭიროებაზე, საკონკურსო მოთხოვნებზე და კალაშნიკოვის მიერ წარმოდგენილ ეგზემპლარზე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ სტატიაში კალაშნიკოვის ავტომატური პისტოლეტის შესახებ კალაშნიკოვის ავტომატური პისტოლეტი "АПК" ამიტომ აქ აღარ დავაკონკრეტებთ მას და პიდაპირ გადავალთ პ.ვოევოდინის და ი.სტეჩკინის მიერ წარმოდგენილი საცდელი ეგზემპლარების განხილვაზე.
1949 წელი
1949 წელს გამართულ ცდებზე პ.ვოევოდინმა სახელმიწოფო კომისას წარმოუდგინა საკუთარი კონსტრუქციის ავტომატური პისტოლეტი გათვლილი 9×18მმ-ან ვაზნაზე. პისტოლეტი მუშაობდა თავისუფალი საკეტის პრინციპით, სადაც ლულის ჩაკეტვა ხდებოდა საკეტის მასის და ძლიერი დამაბრუნებელი ზამბარის მეშვეობით.
პ.ვოევოდინის ავტომატური პისტოლეტი
დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი იყო ორმაგი მოქმდების და გააჩნდა ღია ჩახმახი. მცველი განთავსებული იყო მარცხენა მხარეს საკეტ-გარსაცმზე და ამავდროულად ასრულებდა სროლის რეჟიმების გადამრთველის ფუნქციას. გააქტიურებული მცველის შემთხვევაში ხდებოდა ჩახმახის გადაკეტვა და საკეტ-გარსაცმის ბლოკირება. დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი აღჭურვილი იყო აგრეთვე სროლის ტემპის შემამცირებელი კონსტრუქციით, რომელიც ავტომატური ჯერებით სროლისას აქტიურდებოდა. წინასწარ შეყენებული ჩახმახით გასროლის განხორციელებისას სასხლეტ კავზე დაწოლის სიმძლავრე შეადგენდა 3,2 კილოგრამს, ხოლო სასხლეტი კავის სვლას ესაჭიროებოდა 6მმ.
ლულა პისტოლეტის ჩარჩოში მოთავსებული იყო ჩაპრესვის მეთოდით, რომელიც შემდგომ ფიქსირდებოდა სპეციალური ღერძის გაყრით.
ტარის ლოყები დამზადებული იყო ხისგან და ტარზე მაგრდებოდა ჭანჭიკის მეშვეობით. პისტოლეტის ტარის უკანა მხარეზე შესრულებული იყო ჭრილი, რომელზეც მაგრდებოდა ბუდე-კონდახი.
ღია სამიზნე მოწყობილობა იყო რეგულირებადი და გააჩნდა ორი პოზიცია 25 და 75 მეტრამდე სროლისათვის. ჭრილი უკანა სამიზნეზე იყო ნახევრად მომრგვალებული U-სებური ფორმის. პისტოლეტის ვაზნებით კვება ხორციელდებოდა ორრიგიანი 20 ვაზნიანი მჭიდით, რომელშიც ვაზნები შახმატური განლაგებით იყო განთავსებული. მჭიდის ფიქსირება ხდებოდა ტარის ფსკერზე არსებული ღილაკის მეშვეობით.
იგორ სტეჩკინმა წარმოადგინა საკუთარი კონსტრუქციის ავტომატური პისტოლეტი, რომელზეც მუშაობა ჯერ კიდევ 1948 წელს დაიწყო. კონსტრუქციულად იგი თითქმის იდენტური იყო ვოევოდინის პისტოლეტისა. გააჩნდა ტემპის შემანელებელი, ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი, ვაზნებით კვება ხდებოდა იგივე ტიპის 20 ვაზნიანი მჭიდით, ჰქონდა ბუდე-კონდახის სამაგრი, სამიზნე მოწყობილობა იყო გათვლილი 25 და 75 მეტრამდე სროლისათვის. უნდა აღინიშნოს, რომ 20 ვაზნიანი მოხსნადი მჭიდი, რომელიც ბოლომდე იმალებოდა პისტოლეტის ტარში, იმ პერიოდში ითვლებოდა რეკორდულ მაჩვენებლად და არ არსებობდა არცერთი საარმიო პისტოლეტი ამხელა ტევადობის მჭიდით.
სტეჩკინის საცდელი ეგზემპლარი რომელზე მუშაობაც დასრულდა 1948 წლის ბოლოს და წარმოდგენილ იქნა 1949 წლის გამოცდებზე
ერთერთი სხვაობა იყო ის, რომ პ.ვოევოდინის პისტოლეტისაგან განსხვავებით, სტეჩკინის პისტოლეტის დამაბრუნებელი ზამბარა განთავსებული იყო ლულის ქვემოთ და არა ლულაზე. 
აგამოცდო სროლებისას სტეჩკინის და ვოევოდინის პისტოლეტი შედარებულ იქნა ესპანურ მაუზერის კლონ “ASTRA M-902” მოდელთან, რომელსაც გააჩნდა 20 ვაზნიანი ფიქსირებული სავაზნე კოლოფი (არა მოხსნადი) და შეეძლო ავტომატური ჯერებით სროლა. გამოცდებზე პროტოტიპების შედარება ხდებოდა აგრეთვე საბჭოთა სუდაევის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევთან  „ППС-43“.
 
ესპანური წარმოების ავტომატური პისტოლეტი "ASTRA M-902"
 
სუდაევის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „ППС-43“ (საბჭოთა კავშირი)
კომისიამ გამოავლინა, რომ სტეჩკინის საცდელი პისტოლეტი მიზანში უკეთესად ისროდა ვიდრე ვოევოდინის მიერ წარმოდგენილი ეგზემპლარი და სიზუსტით თითქმის იდენტური იყო ესპანური მაუზერის კლონისა. სროლა წარმოებდა 25, 50, 100 და 200 მეტრამდე. მიმაგრებული ბუდე-კონდახით სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლისას კი სტეჩკინმა აჯობა ვოევოდინსაც და ესპანურ ასტრასაც, თუმცა ჯგუფები 15-20%-ით  ჩამორჩებოდა სუდაევის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევიდან „ППС-43“ ნასროლს. მიუხედავად კარგი შედეგებისა კომისიამ სტეჩკინის პისტოლეტზე გამოავლინა მუნუსები და გასცა რეკომენდაციები, რომლის თანახმადაც გამოცდების შემდგომ ეტაპზე უნდა წარმოედგინა გადამუშავებული ეგზემპლარი.
კომისიას არ მოეწონა პისტოლეტის დიდი წონა, რომელიც ვაზნების გარეშე შეადგენდა 1220 გრამს + ბუდე კონდახის წონა 700 გრამი. აგრეთვე ბუდე-კონდახის სამაგრი არ იყო საიმედო. პისტოლეტის სამიზნე მოწყობილობას უნდგა დამატებოდა 50, 100 და 200 მეტრზე სასროლი პოზიცია. რეკომენდაცია გაიცა აგრეთვე იმაზე, რომ დამაბრუნებელი ზამბარა ლულის ქვემოდან გადატანილიყო ლულაზე.
1949-1950 წლებში სტეჩკინმა რეკომენდაციების საფუძველზე გადაამუშავა მისი პისტოლეტი. დამაბრუნებელი ზამბარა გადატანილ იქნა ლულაზე, პისტოლეტის მასა შემცირდა 1020 გრამამდე, შეიცვალა ბუდე-კონდახის ფიქსატორის კონსტრუქცია და მისი მასა შემცირდა 140 გრამით.
გადამუშავდა აგრეთვე დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი და ტემპის შემანელებელის კონსტრუქცია. პისტოლეტის დაშლა აწყობაც გამარტივდა და ოთხჯერ უფრო სწრაფად შეეძლო მსროლელს ამ ოპერაციის შესრულება. შემცირდა აგრეთვე დეტალების რაოდენობაც, მბრუნავი  სელექტორული სამიზნე გახდა 25, 50, 100 და 200 მეტრამდე პოზიციებით.
1950 წელს დამზადებული სერიამდელი მოდელი

1950 წლის ცდები
1950 წელს გამოცდებში ჩაერთო მ.კალაშნიკოვიც, რომლის მიერაც წარმოდგენილ იქნა პისტოლეტის პირველი მოდიფიკაცია „АПК“,  ჩვენ ამ პისტოლეტზე დეტალურად ვისაუბრეთ სტატიაში კალაშნიკოვის პისტოლეტზე (ბმული).
ვოევოდინის პისტოლეტი კი აღნიშნულ გამოცდებზე გამოეთიშა ასპარეზობას. სხვადასხვა წყაროებს თუ დავუჯერებთ, პ.ვოევოდინი ამ დამარცხების შემდეგ საერთოდ შეეშვა ცეცხლსასროლი იარაღის კონსტრუირებას და სულ სხვა სფეროზე გადაერთო.
საბოოლოოდ საუკეთესო შედგი იგორ სტეჩკინის გადამუშავებულმა ქმნილება „AПС“-მა აჩვენა და მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება მცირე პარტიის სახით დამზადებულიყო იგი საბოლოო გამოცდებისთვის, რომელზეც პისტოლეტი სხვადასხვა ამინდის და კლიმატის პირობებში უნდა გამოეცადათ.
სტეჩკინის წარმოება 1950 წელს საცდელი პარტიის სახით განხორციელდა იჟევსკის მექანიკური ქარხნის მიერ „ИМЗ“ (Ижевский механический завод). ეს იყო მცირე პარტია რომელიც საცდელი სროლებისას და სატესტოდ იქნა გამოყენებული.  დღეს იჟევსკის სტეჩკინი თითქმის აღარ გვხვდება ბუნებაში. მიუხედავად იმისა, რომ სერიამდელი სტეჩკინები მცირე რაოდენობით დამზადდა, მათში მცირედი სხვაობები მაინც გვხვდება.
1.      სერიამდელი საცდელი მოდელები მომრგვალებული ტარის ლოყებით, რომელსაც ტარზე არ აქვს ხრახნი.
2.      სერიამდელი მოდელი მომრგვალებული ტარის ლოყებით, რომელსაც ტარზე აქვს ხრახნი. სხვაობაა აგრეთვე საკეტის შემაკავებელი ბერკეტის ჭრილში.
1950 წელს დამზადებული სერიამდელი ეგზემპლარი და მისთვის განკუთვნილი ბუდე-კონდახი
სერიამდელი პისტოლეტის ლულები არ იყო ქრომირებული. ქრომირებული ლულების გამოყენება  დაწყებულ იქნა ძირითად სერიაში ჩაშვებისას.
1951 წელი და საბოლოო გადაწყვეტილება
1951 წელს გამართულ საბოლოო გამოცდებზე კალაშნიკოვის მიერ წარმოდგენილ იქნა გადამუშავებული AПК და სტეჩკინის АПС. გამომცდელების საბოლოო ვერდიქტი იყო სტეჩკინის პისტოლეტის გამარჯვება და ოფიციალურად მისი შეიარაღებაში მიღება.
პისტოლეტი მიღებულ იქნა შეიარაღებაში სახელწოდებით „სტეჩკინის ავტომატური პისტოლეტი“ აბრევიატურით „АПС“ (Автоматический пистолет Стечкина). მთავარი სარაკეტო-საარტილერიო სამმართველოს (ГРАУ) მიერ კი მიენიჭა კოდური სახელწოდება „56-А-126“.  1952 წელს სპეციალურ სხდომაზე იგორ სტეჩკინი ახალი პისტოლეტის შექმნისათვის დაჯილდოებულ იქნა სტალინის პრემიით. ამავე სხდომაზე იგივე პრემიით დაჯილდოვდა აგრეთვე ნიკოლაი მაკაროვი პისტოლტ „ПМ“-ის შექმნისათვის.

პისტოლეტის სერიულ წარმოებაში ჩაშვება
სტეჩკინის პისტოლეტის ოფიციალურად შეიარაღებაში მიღებიდან 2 წლის შემდეგ, ანუ 1953 წელს ჩაეშვა ძირითად სერიული წარმოებაში.
ძირითადი სახის სერიული მოდელი, რომელშიც შეიცვალა ტარის ლოყების ფორმა, ბუდე-კონდახის სამაგრის ფორმა, საკეტ-გარსაცმზე არსებული ნაჭდევები თითების მოსაჭიდებლად და სასხლეტი კავის ზემოთ პისტოლეტის ჩარჩოზე დამატებულ იქნა ღვედის ყულფის გასაყრელი დეტალი.
აღნიშნული ყულფის გასაყრელი ისეთ ადგილასაა განთავსებული, რომ მე არ მახსენდება არცერთი სხვა პისტოლეტი ასეთი გადაწყვეტილებით. ეს გადაწყეტილება განპირობებული იყო იმით, რომ  მებრძოლს შესძლებოდა ბუდე-კონდახიანი პისტოლეტის მხარზე გადაკიდება.
დღეს რუსეთის შსს-ს სპეც-დანაყოფები და სხვადასხვა ძალოვანი სტრუქტურის თანამშრომლები სტეჩკინის პისტოლეტებზე ხშირად იყენებენ ზამბარისებულ ხვეულა თასმებს. ფოტოს ავტორი KardeN
სერიული წარმოება ხდებოდა კიროვის რაიონის „ვიატსკიე პოლიანის მანქანამშენებელ ქარხანა "Молот“-ში (ВПМЗ-Вятско-Полянский машиностроительный завод „Молот“). პისტოლეტების წარმოება აღნიშნულ ქარხანაში სერიულად მიმდინარეობდა 1953 წლიდან 1957 წლის ჩათვლით. თუმცა შემდგომ მორჩენილი დეტალებიდან 1959 წლამდე დამზადდა რამოდენიმე ერთეული პისტოლეტი. პისტოლეტს საექსპლუატაციო კუთხით ჰქონდა მთელი რიგი  უარყოფითი ფაქტორები, რომელზეც სტატიის ქვემოთ ვისაუბრებთ გარდა ამისა ერთერთ მთავარ მომენტს წარმოადგენდა წარმოების მაღალი ღირებულება. შესაბამისად სახელმწიფომ ჩათვალა, რომ ძალიან ძვირი ჯდებოდა პისტოლეტის წარმოება და მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დაკეტილიყო სტეჩკინის საწარმოო ხაზი.
ცხრილში მოყვანილია წარმოების სტატისტიკა 1953-1957 წლებში:
1952 წელს სულ ჯამში დამზადდა მხოლოდ 5 ცალი ეგზემპლარი. სავარაუდოდ ეს ეგზემპლარები იჟევსკიდან წამოღებული მზა დეტალებისგან ააწყვეს.
გარდა 94 160 ცალი სერიული პისტოლეტისა, ასევე დამატებით დამზადებულ იქნა 1600 ცალი სასწავლო (ე.წ. უჩებნი) პისტოლეტი.
 
ერთერთი საწარმოო თავისებურება
სტეჩკინის პისტოლეტის დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის და ტემპის შემანელებელი დეტალების ერთმანეთთან მორგება ხორციელდებოდა ხელით, რაც საბოლოო ჯამში  ქმნიდა გარკვეულ პრობლემებს. კერძოდ პრობლემა მდგომარეობდა იმაში, რომ სხვადასხვა სტეჩკინის დეტალები ხშირ შემთხვევაში არ ერგებოდა ერთმანეთს. ეს ახლაც ასეა სხვადასხვა სტეჩკინის დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმიდან ერთი დეტალი რომ ამოვიღოთ და გადავაყენოთ მეორე ეგზემპლარზე დიდი ალბათობით დასჭირდება სპეციალური მორგება. აგრეთვე სხვადასხვა წლებში გამოშვებული პისტოლეტების საკეტ-გარსაცმის შემაკავებელი ბერკეტის ღილაკის ფორმა და ზომებიც განსხვავდება ერთმანეთისგან. სხვაობები გვხვდება მცველის ბერკეტის გეომეტრიაშიც.
პისტოლეტის ძირითადი აღწერილობა
სტეჩკინის პისტოლეტი მუშაობს თავისუფალი საკეტის პრინციპით. დამაბრუნებელი ზამბარა განთავსებულია ლულაზე. გააჩნია რეგულირებადი სამინზე. კომპლექტაციაში შედის ხის ან პლასტმასის (ბაკელიტის) ბუდე-კონდახი თავისი ღვედით (თასმით), საწმენდი ზუმბა და 5 მჭიდი. აგრეთვე ტყავის შალითა, რომელშიც შესაძლებელია 4 ცალი მჭიდის მოთავსება.
პისტოლეტის 346 გრამიანი საკეტ-გარსაცმის და ტარში ჩამონტაჟებული ტემპის შემანელებელის წყალობით სროლის ტემპი ავტომატური ჯერებისას შეადგენს 700-750 გასროლას წუთში. ავტომატური ჯერებით სროლისას პისტოლეტი აუცილებლად ორი ხელით უნდა დაიჭიროს მსროლელმა და უნდა მოახდინოს მოკლე ჯერებით სროლა, რადგანაც უკუცემა მესამე გასროლის შემდეგ უკვე აღარ იძლევა მიზანში მორტყმის საშუალებას და ტყვიები ფაქტიურად მიზნის ზევით იწყებს მოხვედრას. რათქმაუნდა სიზუსტე და შეჯგუფება ჯერებით სროლისას უფრო ეფექტური ხდება ბუდე-კონდახის გამოყენების შემთხვევაში.
მე დიდი ხნის წინ ცხოვრებაში მხოლოდ ერთხელ მომეცა სტეჩკინის სროლის შესაძლებლობა და სულ ვისროლე მხოლოდ 4 ვაზნა (ერთეული რეჟიმით). უნდა ავღნიშნო, რომ ძალიან ცუდი მსროლელი ვარ და ვერ ვიტყვი რამდენად ზუსტია პისტოლეტი. თან ამ ყველაფერს ერთვოდა ემოციური ფონი ხელის კანკალის სახით, რადგანაც პირველად ვისროდი ჩემი კერპიდან.  ზოგადად სტეჩკინი ერთეული ჯერებით სროლისას არის საკმაოდ ზუსტი იარაღი.  წინა სამიზნე ძალიან თხელია და უკანა სამიზნე მოწყობილობის U-სებური ჭრილიც არაა მოწოდების სიმაღლეზე, თუმცა იგი სპორტული სროლისთვის არ შექმნილა, მაგრამ თავის საქმეს იდეალურად ასრულებს. მიუხედავად იმისა, რომ სამიზნეს გააჩნია 25, 50, 100 და 200 მეტრამდე გათვლილი სამიზნე შკალა ეს ყველაფერი გადაჭარბებულია, რადგანაც ეფექტური მანძილი სტეჩკინის პისტოლეტიდან შეადგენს 50-70 მეტრს. ნუ არიან მსროლელები, რომლებიც 100 მეტრზე ტორსში არტყავენ ტყვიებს და ასეთი მსროლელები იგივე შედეგს დებენ სხვა თანამედროვე პისტოლეტებითაც რაც არაა გასაკვირი.

საკეტ-გარსაცმზე მარცხენა მხარეს განთავსებული მცველი და სროლის რეჟიმების გადამრთველი, ფაქტიურად მაკაროვის იდენტურია და მე პირადად არ მომწონს. მცველის გააქტიურებისას თუკი ჩახმახი შეყენებულ მდგომარეობაშია მოხდება მისი უსაფრთხო დაშვება. მე აგრეთვე არ მომწონს საკეტ-გარსაცმის შემაკავებელი ბერკეტის გეომეტრია, თუმცა გემოვნების ამბავია, მაგრამ ცალსახად ვერ ვიტყვით რომ პისტოლეტის კონტროლები ერგონომიულია ან არაერგონომიულია.
საერთო ჯამში პისტოლეტის კონსტრუქცია არაა მაინც და მაინც რთული და საიმედოდ მუშაობს ყველანაირ კლიმატურ და რთულ საბრძოლო პირობებში. აგრეთვე ადვილია მისი მომსახურება (დაშლა, წმენდა).  
სხვაობები ტარის ლოყებში
ძირითადად სტეჩკინის ტარის ლოყები იყო რომბისებური ნაჭდევებით, ხოლო 1958 წელს გამოჩნდა ლოყები, რომელთაც სიგრძეზე ვერტიკალურად გააჩნდათ მთლიანი ხაზები ნაჭდევების სახით. ძირითადად ყველა ტარის ლოყები მზადდებოდა ბაკელიტისგან, თუმცა შეიძლება შეგვხდეს ხისგან დამზადებული ლოყებიც. რაც შეეხება ლოყების ფერს ძირითადი იყო მუქი ყავისფერი ლოყებით, თუმცა არსებობს შავი ფერის ლოყებიც. სასაჩუქრე პისტოლეტებში ტარის ლოყებზე დატანილია რუსეთის ფედერაციის ღერბი.
ტარის ლოყების მოდინგი
ერთერთი მოდინგი (თუ შეიძლება ამას ეწოდოს მოდინგი), არის ტარის ლოყებზე რეზინის საცმის დამაგრება. პისტოლეტის ტარი ხანგრძლივი გამოყენების და ცვეთის შემდეგ ხდება ძალიან პრიალა და არსებობს ხელიდან ამოსრიალების ერთგვარი ტენდენცია, ამიტომ ზოგიერთი სპეცრაზმელი ახდენს ტარზე ველოსიპედის საბურავის კამერისგან გამოჭრილი ფრაგმენტის წამოცმას.
ცოტა უფრო "პრადვინუტი" სამხედორები კი ხშირად იყენებენ  კომპანია Uncle Mike's-ის მიერ წარმოებულ რეზინის საცმს “Slip On Pistol Grip“-ს, რომელიც ბევრად ერგონომიულს ხდის პისტოლეტის ტარს და ხელიც აღარ ცურავს. 
 
უარყოფითი მხარეები
პისტოლეტის ერთერთ მთვარ უარყოფით მხარედ ითვლება იარაღის დიდი გაბარიტები და წონა. ტარის დახრის კუთხის უვარგისობაზეც ბევრი საუბრობს, თუმცა მე ძალიან მომწონს სტეჩკინის ტარი და მიუხედავად იმისა, რომ არ მაქვს დიდი ხელის მტევანი, მაინც კარგად ჯდება ჩემს ხელში. თუმცა ეს შეიძლება იმითაა განპირობებული, რომ მე ვაღმერთებ სტეჩკინის პისტოლეტს და ჩემი ეგო შინაგანად თვალს ხუჭავს ამ ნაკლზე.
ბუდე-კონდახი ზედმეტად დიდი და მძიმეა, ამიტომ დღეს რუსეთში სპეციალურად სტეჩკინისთვის დამზადდა სპეციალური ტყავის შალითები.
ავტომატური ჯერებით სროლისას ტყვიების გაფანტვაც სტეჩკინის პისტოლეტის თანამგზავრია, თუმცა ბუდე-კონდახი შედარებით აბალანსებს ამ მინუსს.
მაგრამ რამდენად პრაქტიკულია მსროლელმა უცებ მოახდინოს პისოლეტის ბუდიდან ამოღება, მერე ბუდის მოხსნა და პისტოლეტზე მიმაგრება სწრაფად ეს უკვე ფანატიზმის თემაა. ხოლო თუ ბუდე-კონდახ მიმაგრებული უნდა ატაროს მებრძოლმა პისტოლეტი, მაშინ ბევრად უფრო ეფექტური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებიც არსებობს.

ბევრი სამხედრო პირი საუბრობს იმაზე, რომ ბუდე-კონდახით სროლისას სტეჩკინის პისტოლეტს ახასიათებს ერთი ტენდენცია, კერძოდ: ავტომატური ჯერებით სროლისას ტყვიების ჯერი უფრო დაბლა ეშვება, ვიდრე მაღლა, ხოლო მის გარეშე კი პირიქით. ამიტომ ბუდე-კონდახის არ გამოყენების შემთხვევაში მსროლელები ქამრის ან მუცლის არედან იწყებენ დამიზნებას და შემდეგ იწყებენ ჯერის გაშვებას.
სტეჩკინის პისტოლეტის მინუსად ითვლება მასში გამოყენებული სუსტი საბრძოლო ვაზნაც. 140 მმ-ანი ლულის წყალობით სტანდარტული ტყვიის საწყისი სიჩქარე შეადგენს 340მეტრ/წამს, რაც მაკაროვის პისტოლეტიდან ნასროლ ტყვიასთან შედარებით საწყის  ენერგიას ზრდის 353 ჯოულამდე. ცნობისთვის მაკაროვის პისტოლეტიდან ნასროლი ტყვიის ენერგია ლულიდან გამოსვლისას შეადგენს 303 ჯოულს. გამოდის რომ სტეჩკინიდან ნასროლი ტყვია 50 ჯოულით მეტ ენერგიას ფლობს რაც არაა ცუდი მაჩვენბელი, თუმცა თანამედროვე გადმოსახედიდან 353 ჯოული საარმიო პისტოლეტისთვის მაინც ცოტაა.
2000-ანი წლების დასაწყისში იჟევსკის მექანიკურ ქარხანაში საცდელი სახით მოახდინეს სტეჩკინის პისტოლეტის გადაკეთება 9x19 პარაბელუმის ვაზნაზე, რამაც არ გაამართლა. ჩვენ ადრეც ვისაუბრეთ ამ თემის შესახებ და ავღნიშნეთ, რომ ისტორიას თითქმის არ ახსოვს არცერთი პისტოლეტი თავისუფალი საკეტით, რომელიც საიმედოდ უმუშავებდა 9X19 Parabellum-ის ვაზნებზე. (თითქმის არ ახსოვს იმიტომ ავღნიშნე, რომ არის თითებზე ჩამოსათვლელი ეგზემპლარები, მაგალითად ესპანური ASTRA მოდელი 400). არსებობს მოსაზრება, რომ სპეციალურად სტეჩკინის პისტოლეტისათვის საცდელი სახით დამზადდა 10%-ით გაძლიერებული დენთის მუხტიანი ვაზნები, რომელმაც არ გაამართლა და არ მოხდა მისი სერიულ წარმოებაში ჩაშვება, რადგანაც ხდებოდა პისტოლეტის ჩარჩოს სწრაფი ცვეთა და დაზიანება. ასევე არაა რეკომენდირებული სტეჩკინის პისტოლეტში მაკაროვის მოდერნიზირებული ვაზნების ПММ გამოყენება. საქართვეოლოშ ბევრს ჰგონია, რომ მწვანე ლაკირებული მასრიანი მაკაროვის ვაზნები არის სტეჩკინისთვის განკუთვნილი გაძლიერებული მოდიფიკაცია, რაც მტკნარი სიცრუეა და მითოლოგიური არსებების ოპერიდანაა.
დადებითი მხარეები
შენობებში შესასრულებელი ოპერაციებისას სტეჩკინის პისტოლეტს აქვს ერთგვარი პლიუესბი, კერძოდ: ვიწრო დერეფნებში და ოთახებში გადაადგილებისას ადვილია პისტოლეტით მანევრირება, გამოყენებული ვაზნის სპეციფიკიდან გამოდინარე ნაკლებია შენობაში სროლისას რიკოშეტირების ალბათობა, აგრეთვე ტყვია არ გამოირჩევა ზედმეტი პენეტრაციით (შეღწევადობით), რაც ქალაქში და შენობებში სროლისას უდაოდ გასათვალისწინებელია.
სპეც-დანიშნულების  მებრძოლები ხშირად სტეჩკინის პლიუსად აღნიშნავენ იმას, რომ ტყვიაგაუმტარი ფარის გამოყენების შემთხვევაში, როდესაც ერთი ხელით ფარი უკავია მსროლელს, სტეჩკინის პისტოლეტი ძალიან პრაქტიკულია.

არ აქვს გამოშვერილი დეტალები, რაც აადვილებს პისტოლეტის სწრაფ ამოღებას და ნაკლები ალბათობაა, რომ პისტოლეტი ტანისსამოსზე ან ბუდე წამოედოს.

ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი იძლევა საშუალებას უსაფრთხოდ ვატაროთ პისტოლეტი ლულის სავაზნეში არსებული ვაზნით და თუკი საჭიროება მოითხოვს პირველი გასროლა განვახორციელოთ თვითშეყენებად რეჟიმში.

ახლო მანძილზე შეტაკებისას ავტომატური სროლის რეჟიმი ზრდის პისტოლეტის ეფექტურობას, თუმცა ვაზნების სწრაფი ხარჯვის თავიდან აცილების მიზნით მოკლე ჯერების სროლა უფრო ეფექტურია.
 

ვინ იყენებდა და იყენებს სტეჩკინის პისტოლეტს?
საბჭოთა კავშირის პერიოდში
АПС-ით საბჭოთა კავშირში შეიარაღებულნი იყვნენ ოფიცრები, სერჟანტები, საბრძოლო მანქანების და ტანკების ეკიპაჟი, საარტილერიო გათვლები, ყუმბარმტყორცნელები, ნაწილობრივ სტეჩკინი ჰქონდათ პილოტებსაც.
მიუხედავად იმისა, რომ 1960 წელს პისტოლეტების უმეტესობამ საცავებში გადაინაცვლა და დაკონსერვდა, იგი მაინც რჩებოდა КГБ-ს თანამშრომლების შეიარაღებაში.

საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ
საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ რუსეთში დაიწყეს სხვადასხვა საარმიო ტიპის პისტოლეტების კონსტრუირება, რომელიც იმ პერიოდში საშტატო მაკაროვის პისტოლეტ „ПМ“-ზე და „ПСМ“-ზე ფექტური იქნებოდა, თუმცა ვერ ქმნიდნენ ვერაფერ სერიოზულ მოთამაშეს და გადაწყვიტეს სამხედრო მარაგებიდან ამოეღოთ დაკონსერვებული სტეჩკინის პისტოლეტები და გაეცათ შეიარაღებაში იმ პირებზე, ვისაც ესაჭიროებოდათ მაკაროვზე უფრო ძლიერი პისტოლეტი.
სტეჩკინს დღესაც აქტიურად იყენებს რუსეთის შსს (МВД), აგრეთვე დანაყოფები „СОБР“ და „ОМОН“, სპეცდანაყოფები „ФСБ“ და „ФСО“. სტეჩკინები მცირე რაოდენობით აქვთ პროკურატურის თანამშრომლებს და სახელმწიფო ინკასაციის ჯგუფებს.
პისტოლეტი აქტიურად გამოიყენებოდა რუსეთ-ჩეჩნეთის ყველა ომსა და შეტაკებაში ორივე მხარის მებრძოლთა მიერ. ალბათ მსოფლიო მასშტაბით სტეჩკინის პისტოლეტი ყველაზე მეტად გაფეტიშბულია სწორედ ჩეჩნეთში. ჩეჩნების ხელში შეხვდებით მოოქროვილ და ძვირფასი თვლებით მოპირკეთებულ ეგზემპლარებს. ხშირია აგრეთვე სხვა და სხვა ლიდერების სურათების გამოსახულებიანი ტარის ლოყები. ფაქტიურად სტეჩკინი ჩეჩნეთში იქცა ერთგვარ ბიჟუტერიად.
სტეჩკინს მისი გაბარიტების გამო აგრეთვე ხშირად იყენებენ რუსი სნაიპერები და მფრინავები.
ეკონომიკური მდგომარეობის გაუარესებას მოყვა აგრეთვე ის, რომ სტეჩკინების დიდი ნაწილი ამოღებულ იქნა საცავებიდან და ჩაუტარდათ დექატივაცია. ვინაიდან რუსეთში აკრძალულია საბრძოლო მოკლელულიანი პისტოლეტების რიგით მოქალაქეებზე გაყიდვა, მათი ლულები დაიხვრიტა, ამოიჭრა საკეტის ის ნაწილი სადაც ნემსაა ჩამაგრებული და პისტოლეტები იქცა ეგრედწოდებულ მასა-გაბარიტულ მაკეტებათ, რომელიც სამოქალაქო ბაზარზე იყიდება მოყვარულებისთვის. ნაწილი გადაკეთდა გაზის და ტრავმატული ვაზნების გამოსაყენებლად, ნაწილი კი პნევმატურად. ასეთი ბედი ეწიათ აგრეთვე საცავებში არსებულ ნაგანის 1895 წლის მოდელის რევოლვრებს, ტოკარევის სიტემის პისტოლეტებს (ТТ) და "ПСМ"-ებს.

სტეჩკინი საზღვრებს გარეთ
АПС-ი სასაჩუქრე სახით გადაეცათ სხვა და სხვა ქვეყნების ლიდერებს და მნიშვნელოვან სამხედრო პირებს. მაგალითად იგი იყო ფიდელ კასტროს და ერნესტო ჩე გევარას პირადი იარაღი.
პისტოლეტებს იყენებდნენ სხვადასხვა ლოკალურ ომებში აფრიკაში. აგრეთვე მცირე პარტიები მოხვდა ბულგარეთში, ლიბიაში, ანგოლაში, მოზამბიკში.
საქართველოში სტეჩკინს იყენებდნე სპეც-დანაყოფები, იგი შეიარაღებაში ჰქონდა გულუას სპეც-რაზმს. დღეს საქართველოში ხშირად შევხვდებით  სტეჩკინს სამოქალაქო პირებშიც და იარაღის ინტერნეტ ბაზარზე, სადაც  უამრავი ფანატი გააჩნია მას.  სტეჩკინის სიყვარულის ერთერთ მიზეზზს განაპირობებს ის ფაქტორი, რომ იგი ავტომატური ჯერებით ისვრის, რაც   ერთგვარი ეგზოტიკაა. საქართველოში ავტომატური ჯერებით სროლის მქონე პისტოლეტებიდან შეიძლება შეგხვდეთ სლოვაკური პსიტოლეტი “Grand Power K-105”, “CZ-75A” და იშვიათად შეიძლება წააწყდეთ Glock-ს, რომელსაც დაყენებული აქვს ავტომატური სროლის სელექტორი. (Glock 18-ის შესახებ მე არ მსმენია სქართველოში, თუმცა იქნებიან პირები ვისაც ექნებათ იგი).  ყველაზე მტკივნეული საკითხი ჩემთვის არის სტეჩკინის ღირებულება, რომელიც 4000-6000 ლარის ფარგლებში მერყეობს. ამ თანხაში ბევრად უფრო პრაქტიკული და სოლიდური იარაღის შეძენაა შესაძლებელი, თუმცა მე იარაღს არასოდეს არ ვუყურებ პრაქტიკული დანიშნულების კუთხით და ხშირად მიტრიალებს თავში ერთი აზრი „ხომ არ გავყიდო ყველა იარაღი რაც მაქვს და ვიყიდო სტეჩკინის პისტოლეტი". მე იარაღი არ მჭირდება თავდაცვის მიზნით და თუ მაინც და მაინც გამოყენება მომიწია, მირჩევნია სტეჩკინით ხელში მოვკვდე ვიდრე ჩეხური კარაბინ VZ-58-ით, ან ჩემს საკუთრებაში არსებული რომელიმე პსიტოლეტით J.
უკრაინაში სტეჩკინის პისტოლეტი შიარაღებაში აქვთ მილიციის სპეც-დანაყოფებს «Сокол» და «Грифон», აგრეთვე სხვა სამხედრო სპეც-დანიშნულების დანაყოფებს. დღეის მდგომარეობით უკრაინაში სტეჩკინის პისტოლეტი აგრეთვე ითვლება სასაჩუქრე იარაღად და მამაცობისთვის აჯილდოებენ სხვადასხვა მებრძოლებს.
კაზახეთში პისტოლეტს იყენებდნენ სახელმწიფო საფელდეგერო სამსახურის თანაშმრომლები.
სტეჩკინი აქვთ აგრეთვე ნაწილობრივ შეიარაღებაში სომხეთის შსს-ს და ნაციონალური უსაფრთხოების სამსახურში „СНБ“(Служба Национальной безопасности).
ბელორუსიის ОМОН, СОБР და საბაჟო ორგანოებიც სტეჩკინის პისტოლტებით არიან შეიარაღებულნი.
 
სტეჩკინის პისტოლეტი გერმანიის შეიარაღებაში
რიგი წყაროების თანახმად საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ გერმანულმა კომპანია „Transarms“-მა რუსეთისგან შეისყიდა სტეჩკინის პისტოლეტების მცირე პარტია, რომელსაც გაუუქმეს ავტომატური ჯერებით სროლის რეჟიმი და შეიარაღბაში გადასცეს სამხედრო კომისარიატს და ერთერთ საპოლიციო დეპარტამენტს.  რუსებმა თითო პისტოლეტს კომპლექტაციაში გააყოლეს ბუდე-კონდახი, 5 ცალი მჭიდი და მჭიდების შესანახი შალითა. ერთი ასეთი კომპლექტის ფასი პლასტმასის (ბაკელიტის) ბუდე-კონდახით გერმანიისთვის შეადგენდა 1890 მარკას, ხოლო ხის ბუდე-კონდახით 1990 მარკას. კომპანია „Transarms“-ის მიერ შეძენილი პისტოლეტები თარიღდება 1954 წლით. გერმანიაში არსებულ პისტოლეტებს ვიზუალური დაკვირვებისას არ ეტყობათ არაფერი, თუმცა მისი დაშლის შემთხვევაში აღმოაჩენთ რომ კონსტრუქციიდან ამოღებულია ტემპის შემანელებელი მექანიზმი. სროლის რეჟიმების გადამრთველი კი ისეა შეცვლილი, რომ ვერ ხდება ავტომატური ჯერების პოზიციაზე გადართვა.

პისტოლეტის რესურსი
სხვადასხვა გამოხმაურებებს თუ დავუჯერებთ გვხვდება სტეჩკინის პისტოლეტები, რომლებმაც საბრძოლო და სავარჯიშო პირობებში შეადგინა 40 000-45 000-მდე გასროლა. ამდენი გასროლის პროცესში  კი ძირითადად იცვლებოდა დამაბრუნებელი და დამრტყმელი მექანიზმის ზამბარები. რეალურია ეს ციფრები? თუკი სტეჩკინის კონსტრუქციას გადავხედავთ აღმოვაჩენთ, რომ მისი ჩარჩო და საკეტ გარსაცმი საკმაოდ მასიურია და დიდი დატვირთვას გაუძლებს. აგრეთვე სოლიდურადაა შესრულებული დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმიც, ლულა და სავაზნე ქრომირებულია და ამ ყველაფერს ემატება არც თუ ისე ძლიერი / დაბალ იმპულსიანი მაკაროვის ვაზნა 9X18. ასე რომ 40 000 გასროლა სავსებით რეალურად ჟღერს. ნუ ყოველ შემთხვევაში სუბიექტური ვიქნები და ვიტყვი, რომ მე მინდა რომ უძლებდეს :))))

პისტოლეტების ვარიანტები

ვარიანტი „АПБ“ (АПСБ ) იგივე  „АО-44” იგივე „6П13"
1972 წელს საბჭოთა კავშირის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სადაზვერვო სამმართველოს „ГРУ“ (Главное разведывательное управление) დაკვეთით, ზუსტ მანქანამშენებლობის ცენტრალური სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის „ЦНИИТОЧМАШ“ (Центральный научно-исследовательский институт точного машиностроения) კონსტრუქტორმა ა.ს.ნიუგოდოვმა (А.С. Неугодов), მოახდინა სტეჩკინის პისტოლეტის გადაკეთება ისე, რომ შესაძლებელი ყოფილიყო მაყუჩის გამოყენება. გადაკეთების პროექტს მიენიჭა კოდური სახელწოდება „АО-44”, ხოლო პისტოლეტს მიენიჭა სახელწოდება „АПБ“ (Автоматический пистолет бесшумный), მთავარი სარაკეტო-საარტილერიო სამმართველოს ინდექსი „6П13“.

სტანდარტული სტეჩკინის პისტოლეტის გადაკეთებისას შეიცვალა შემდეგი დეტალებ:
·         კონსტრუქტორმა აიღო სტეჩკინის პისტოლეტი და ლულის კედლებზე გააკეთა სპეციალური ნასვრეტების ორი ჯგუფი. პირველი ჯგუფი ოთხი ნასვრეტის სახით შესრულდა ლულის სავანზედან 15მილიმეტრში, ხოლო მეორე ჯგუფი 8 ნასვრეტის სახით დატანილ იქნა ლულის ბოლოდან 15მმ-ში. გასროლისას აღნიშნული ნასვრეტებიდან ხდებოდა დენთის აირების გამოდინება ლულაზე ჩამოცმულ მილაკში, ხოლო ამ მილაკიდან აირები უკვე ხვდებოდა მასზე დამაგრებული მაყუჩის პირველ (გამაფართოებელ კამერაში).  ამგვარი სქემა გამოყენებულ იქნა იმ მიზნით, რომ ტყვიის საწყისი სიჩქარე დავარდნილიყო ქვებგერით სიჩქარემდე. АПБ-დან გასროლილი ტყვიის საწყისი სიჩქარე შეადგენს 290-295 მ/წამს.
·         ვინაიდალ ლულის მთელ სიგრძეზე ჩამოცმულ იქნა მილაკი, ამან გამოიწვია დამაბრუნებელი ზამბარის შეცვლა, რომელიც გახდა უფრო მსხვილი. ასევე ამ მილაკმა გამოიწვია ის, რომ საკეტ-გარსაცმის ცხვირის ნაწილში გაიზარდა ჭრილის დიამეტრი. იარაღის წმენდისას მილაკი იხსნებოდა ლულიდან.
 
ლულის მილაკზე მაყუჩის დამაგრება ხდებოდა მარტივად და არ საჭიროებდა რამოდენიმეჯერ დახრახვნას. მაყუჩი თავის კონსტრუქციით იყო მარტივი, არ გააჩნდა რეზინის საგებები (ე.წ. პრაკლადკები), რაც მის რესურსს ფაქტიურად ულიმიტოს ხდიდა, თუმცა ასეთი ტიპის მაყუჩი, ვერ უზრუნველყოფს აბსოლიტურად ჩუმ გასროლას, არამედ იგი ამცირებს სროლის ხმას, ლულიდან არ ხდება ცეცლხის ალის და კვამლის დიდი ღრუბელის გამოფრქვევა, რაც ართულებს მსროლელის აღმოჩენას. იმისათვის, რომ მაყუჩს არ დაეფარა სამიზნე ხაზი, მისი კორპუსი ლულის ხაზთან მიმართებაში აგებული იყო ექსცენტრულად.
ვინაიდან პისტოლეტის საკეტ-გარსაცმიდან გამოშვერილი იყო მაყუჩის სამაგრი მილაკი. მას მსროლელი ვერ მოათავსებდა სტეჩკინის სტანდარტულ ბუდე-კონდახში, ამიტომ სპეციალურად АПБ-სთვის შეიქმნა ტყავის ბუდე (შალითა) და სპეციალური მავთულისებური დუგლუგი, რომელზეც შეიძლებოდა მოხსნილი მაყუჩის დამაგრებაც.
ტყავის ბუდე (შალითა)АПБ-სთვის, ბაკელიტის ბუდე-კონდახი და ხის ბუდე-კონდახი
 
 თავდაპირველად მეტალის დუგლუგი სროლისას ცურავდა მხრიდან და შემდგომ სამხრე ადგილას დაუმატეს კბილანები. ზუსტად ამდაგვარი კბილანები აქვს ჩეხური მორიელის Vz.61-ის დუგლუგს. მავთულისებური დუგლუგი იწონიდა 200 გრამს, რაც უკეთს გადაწყვეტილებას წარმოადგენდა, ვიდრე 560 გრამიანი ხის ბუდე-კონდახი. მაყუჩი იწონიდა 400 გრამს. პისტოლეტი სავსე მჭიდით და მაყუჩით იწონიდა 1650 გრამს.
 

მარცხნივ ადრეული დუგლუგი სამხრეზე კბილანების გარეშე, ხოლო მარჯვნივ კბილანებიანი დუგლუგი
 
რამდენადაც სანდო წყაროები ამბობენ, АПБ ჯერებით სროლისას უკეთეს შედეგს იძლევა, ვიდრე სტანდარტული სტეჩკინის პისტოლეტი АПС.  ალბათ ეს განპირობებულია იმით, რომ ლულაზე დამაგრებულია მაყუჩი, რომელიც ბუნებრივია ცვლის სიმძიმის ცენტრს და შესაბამისად ლულის მაღლა ხტომა უკუცემის დროს ბევრად დაბალია.
იმ ხალხისგან ვინც უშუალოდ იყენებდა АПБ-ს, ხშირად მოისმენთ  ნეგატიურ გამოხმაურებას პისტოლეტის ზედმეტად დაბინძურების შესახებ. მაყუჩის გამოყენებისას დენთის აირების და ნამწვის დიდი ნაკადი ხვდება პისტოლეტის მექანიზმში.

ვინ იყენებდა და იყენებს АПБ-ს?
პისტოლეტი მის შექმნისთანავე 1972 წელს,  მიიღეს შეიარაღებაში   შსს-ს და სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (КГБ) დანაყოფებმა.  ავღანეთის ომში 1979-1989 წლებში ამ პისტოლეტებს ხშირად იყენებდნენ საბჭოთა კავშირის სპეც-დანიშნულების რაზმები. დღეს იგი გამოიყენება რუსეთის სამხედრო დაზვერვის, უსაფრთხოების ფედერალური ბიუროს (ФСБ) და შსს-ს სპეცდანაყოფების თანამშრომლების მიერ. 
აბსოლიტურად ყველა АПБ  დამზადებულია 50-ან წლებში გამოშვებული სტეჩკინის პისტოლეტების გადაკეთებით და ხშირად სერიული ნომრების შემდეგ დამატებული აქვს ასო „М". შესაძლოა შეგხვდეთ АПБ, რომელსაც სერიული ნომრის თავზე უწერია გამოშვების წელი 2005, 2006 და აშ. ეს წელი ნიშნავს იარაღის გადაკეთების წელს. ანუ სტეჩკინის პისტოლეტი „АПС“ მაგ წელს გადაკეთდა „АПБ“ მოდელათ.

ვარიანტი “Паук
სტეჩკინის პისტოლეტი АПС და Паук
რუსეთში, ქარხანა «Молот»-ში კონსტრუქტორ  სერგეი ვლადიმერის ძე ურჟუმცევის (С. В. Уржумцев) მიერ სტეჩკინის ბაზაზე შეიქმნა პისტოლეტი სახელწოდებით „ობობა“ (Паук), რომელიც გათვლილია 9x19 Parabellum-ის ვაზნებზე. ლულას გააჩნია 6 ცალი მარჯვნივ მიმართული ჭრილი. აღნიშნულ ეგზემპლარს არ შეუძლია ავტომატური ჯერებით სროლა. პისტოლეტი ეფუძნება თავისუფალი საკეტის პრინციპს, თუმცა სტეჩკინისგან განსხვავებით, ეს ეგზემპლარი ძლიერი ვაზნის გამოყენების გამო, აღჭურვილია  საკეტის აირ-მუხრუჭით.
გასროლიას ლულის ქვემოთ არსებული ნასვრეტიდან ხდება აირების გადინება  ლულის ქვეშ განთავსებულ ზამბარიან დგუშში, დგუშის ღერძი მიმაგრებულია საკეტ-გარსაცმზე და არ აძლევს მას საშუალება გაიხსნას მანამ, სანამ ტყვია დატოვებს ლულას. ტყვიის ლულიდან გასვლის შემდეგ, როდესაც მოხდება წნევის ვარდნა, საკეტი იწყებს უკუცემას და გადატენვის ციკლის შესრულებას.
აღნიშნული ეგზემპლარი შეიქმნა საექსპორტოდ, თუმცა საბოლოოდ სამუშაოები არც კი გასცდა საცდელი ეგზემპლარების მცირე პარტიის დამზადებას. 
 
უმინული "Dracula 98"

საინტერესო ეგზემპლარს წარმოადგენს აგრეთვე რუმინელების მიერ შექმნილი ეგზემპლარი სახელწოდებით „Dracula 98“, რომელიც 1998 წელს შეიქმნა მექანიკური ქარხნის „Uzina Mecanică Sadu“ მიერ.  რიგი წყაროების თანახმად იგი 2003 წელს შეიარაღებაში მიიღო ბუქარესტის ანტიტერორისტულმა ბრიგადამ   (Brigada Antitero București). რუმინული პისტოლეტი სტეჩკინისგან განსხვავებით გათვლილია პარაბელუმის 9x19 მმ-ან ვაზნებზე. მისი ავტომატიკა მუშაობს თავისუფალი საკეტის პრინციპით, თუმცა "Паук"-ის მსგავსად მასაც გააჩნია საკეტის მუხრუჭი, რომელიც უზრუნველყოფს ძლიერი ვაზნის მონელებას, რათა არ მოხდეს საკეტის ნაადრევი გახსნა. სტეჩკინისგან განსხვავებით, რუმინულ პისტოლეტს ჩარჩოს წინა ნაწილში გააჩნია მჭიდის დასამაგრებელი ლიანდაგი. ასეთი კონფიგურაციით მსროლელს ეძლევე დამატებითი წინა სახელური, რომელზეც  ახდენს მეორე ხელის მოჭიდებას, რაც ავტომატური ჯერებით სროლისას უფრო ეფექტურს ხდის პისტოლეტს.

სტეჩკინის პისტოლეტი მისი მრისხანე იერის გამო მხატვრულ ფილმებშიც ხშირად ფიქგურირებს
 
გიორგი გურგულია. კადრი ალექსანდრე ბალაბანოვის ფილმიდან  "ომი"

იგორ სტეჩკინის მიერ ბევრი საინტერესო იარაღი შეიქმნა და ჩვენ შევეცდებით ნელნელა ყველა მათგანზე გიამბოთ.
სტატიის ბოლოს კი აუცილებლად უნდა ავღნიშნო, რომ დღეს უამრავი თანამედროვე და მაღალტექნოლოგიური პისტოლეტები არსებობს, თუმცა 65 წლის "АПС", მათ ფონზე მაინც არ ითვლება ისე მოძველებულად, როგორც  ამ ხნის იარაღს უნდა ახასიათებდეს. მას უამრავი მოტრფიალე ჰყავს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით. ჩვენი აზრით კიდევ დიდ ხანს იქნება იგი პოპულარული და ემსახურება როგორც ბოროტ, ასევე კეთილ საქმეებს.

No comments:

Post a Comment