Semmerling LM-4

Semmerling LM-4

1970-ან წლებში ამერიკის შეერთებულ შტატებში იარაღის კონსტრუქტორმა ფილიპ ლიხტმანმა (Philip R. Lichtman) დაიწყო მუშაობა ჯიბის პისტოლეტებზე. მთავარ გათვლას წარმოადგანდა ის რომ პისტოლეტი მისი მცირე გაბარიტებიდან გამომდინარე უნდა გაყიდულიყო როგორც  “back-up”  ან ეგრეთწოდებული „უკანასკნელი შანსის“ იარაღი, რომელსაც ძირითად საშტატო პისტოლეტთან ერთად გამოიყენებდნენ სხვადასხვა სამართალდამცავი და ძალოვანი სტრუქტურის თანამშრომლები. ასევე გათვლა იყო სამოქალაქო იარაღის ბაზარზეც. პროტოტიპებზე მუშაობისას ფილიპ ლიხტმანის მიერ შეიქმნა პისტოლეტების მთელი სერია, რომელშიც შედიოდა: მექანიკურად (მსროლელის მიერ ხელით გადასატენი) მოდელი LM1; 

ლიხტმანის მეორე მოდელი პისტოლეტი LM2

თვითდამტენი პისტოლეტი LM2 (გათვლილი იყო .380 ACP ტიპის ვაზნაზე), თვითდამტენი პისტოლეტი LM3 (გათვლილი იყო .45 ACP ტიპის ვაზნაზე).

პროტოტიპი LM3 

ასევე მოგვიანებით შეიქმნა პისტოლეტი XLM (გათვლილი იყო .45 ACP ტიპის ვაზნაზე, ლულის ცხვირზე ჰქონდა მაყუჩის სამაგრი ხრახნი და მსროლელს შეეძლო ლულის ბლოკის გადაკეტვა სპეციალური ბერკეტით.

რიგი წყაროების თანახმად აღნიშნული მოდელი ამერიკის არმიისთვის გადიოდა გამოცდებს, თუმცა პირველადი გამოცდების იქით საქმე აღარ წასულა. საბოლოოთ ყველა ზემოთნახსენები პისტოლეტი დარჩა მხოლოდ პროტოტიპად და რამოდენიმე საცდელი ეგზემპლარის სახით იქნა დამზადებული.

ფილიპ ლიხტმანი (Philip R. Lichtman) სახელოსნოში

ზემოაღნიშნული პისტოლეტების სერიაზე მუშაობისას დაგროვებული გამოცდილების შედეგად, 1978 წელს ფილიპ ლიხტმანმა წარმოადგინა საკუთარი კონსტრუქციის პისტოლეტი სახელწოდებით LM-4 (დასახელებაში აბრევიატურა „LM“ იშიფრება როგორც „Lichtman Model“. 

Semmerling LM-4

აღნიშნულ პისტოლეტზე ამერიკული პატენტი გაცემულ იქნა 1979 წლის 22 მაისს. აღსანიშნავია, რომ ფილიპ ლიხტმანის სახელზე გაცემული იქნა 4 პატენტი, რომელიც ეხებოდა პისტოლეტის კონსტრუქციის გარკვეულ კვანძებს. შესაბამისად სხვადასხვა წყაროებში გვხვდება ინფორმაცია, რომ მოდელის დასახლებაში (LM-4)  ციფრი 4 სწორედ პატენტების რაოდენობას ნიშნავდა. (მაგალითისთვის გასტონ გლოკის ლეგენდარული Glock 17-ის და Glock 19-ის დასახელაბა სწორედ პატენტების რაოდენობას უკავშირდება. Glock 17-ის შექმნისას გასტონ გლოკის სახელზე ირიცხებოდა 17 ცალი პატენტი, ხოლო Glock 19-ის შექმნისას 19 ცალი პატენტი). თუმცა ფილიპ ლიხტმანის შემთხვევაში ჯერ კიდევ პატენტის მიღებამდე დაერქვა პროტოტიპს LM-4, შესაბამისად პატენტების რაოდენობა 4 და მოდელის დასახელება LM-4 არის უბრალოდ დამთხვევა.

როგორც უკვე ავღნიშნეთ სტატიის ზემოთ, პისტოლეტი LM-4 შეიქმნა როგორც თავდაცვისთვის განკუთვნილი, ეგრეთწოდებული მეორე (დამხმარე) იარაღის სახით ფარულად სატარებელი მცირეგაბარიტიანი მოდელი. ფილიპ ლიხტმანმა მასაჩუსეცის შტატში კომპანია „Semmerling Corp“-ის სახელოსნოში და დაიწყო LM-4-ის წარმოაბა. სწორედ ამიტომ პისტოლეტის სახელწოდებას წინ დაემატა კომპანიის დასახელება და გახდა „Semmerling LM-4“.

Colt M1911 და Semmerling LM-4

შეიძლება ითქვას, რომ ასეთი მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტისთვის როგორიც იყო Semmerling LM-4, მასში გამოიყენებოდა საკმაოდ ძლიერი ვაზნა. კონკრეტულად „Semmerling LM-4“ გათვლილი იყო ამერიკის შეერთებული შტატების საშტატო პისტოლეტის ვაზნაზე .45 АСР. ასეთი გადაწყვეტილება განპირობებული იყო რამოდენიმე ფაქტორით: 1. ვაზნა .45 АСР გამოირჩევა კარგი შემაჩერებელი მოქმედებით, რაც თავდაცვითი და უკანასკნელი შანსის იარაღისთვის სწორ გათვლას წარმოადგენდა; 2. იმ პერიოდში ამერიკის არმიის და სამართალდამცავი/ძალოვანი უწყებების რიგების შეიარაღებაში იყო M1911 პლატფორმის პისტოლეტები, რომელიც ასევე .45 ACP კალიბრის ვაზნებს იყენებდა, შესაბამისად აქაც სწორ გათვლას ჰქონდა ადგილი; 3. ფაქტიურად „Semmerling LM-4“-ის სახით ბაზარზე გამოჩნდა იმ დროისთვის ყველაზე მცირე ზომის მჭიდიან პისტოლეტი, რომელშიც გამოიყენებოდა .45 ACP ტიპის ვაზნა.

კონსტრუქციულად პისტოლეტი არის მარტივი, რადგან მას არ გააჩნია ავტომატიკის მოქმედების პრინციპი, არც დამაბრუნებელი ზამბარა და არც ჩაკეტვის რაიმე რთული მექანიზმი. Semmerling LM-4 სულ შედგება 33 ცალი დეტალისგან (ამ რაოდენობაში შედის აბსოლიტურად ყველა დეტალი მათ შორის ხრახნები და ჭანჭიკები). პისტოლეტის ჩარჩო აერთიანებს სახელურს და სასხლეტ მექანიზმს, ხოლო ჩარჩოზე შესრულებულ მიმმართველებში ჩამოცმულია წინ მოსრიალე ლულის ბლოკი, რომელიც ამავდროულად საკეტის ფუნქციას ასრულებს.

რაც შეეხება მოქმედების პრინციპს, ყოველი გასროლის შემდეგ, მსროლელი ხელით ახდენს ლულის ბლოკის წინ გაწევას, რა დროსაც ხდება მასრის ექსტრაქცია. შემდეგ მსროლელი ასევე ხელით აბრუნებს ლულის ბლოკს უკან. ლულის უკან დაბრუნებისას სავაზნეში შედის მომდევნო ვაზნა და პისტოლეტიც მზადდა შემდგომი გასროლის განხორციელებისთვის. როდესაც ლულის სავაზნეში მოთავსებულია ვაზნა, ექსტრაქტორი დაახლოებით 3მმ-ით (1/8 ინჩით) გამოდის მისი ბუდიდადნ, რაც ერთგვარ ინდიკატორს წარმოადგენს, რომ პისტოლეტი დამუხტულია.

Semmerling LM-4-ის სამიზნე მოწყობილობა იყო მარტივი ფქისირებული სახის, ხოლო დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი მხოლოდ ორმაგი მოქმედების (ე.წ. DAO). აღსანიშნავია რომ სასხლეტის სვლა იყო საკმაოდ გრძელი, თუმცა რბილად მოძრაობდა და იყო ინფორმატიული. სასხლეტის გადამცემ თამას ჰქონდა სპეციალური შვერილი, რომელიც სასხლეტზე თითის დაწოლის დროს ახდენდა ლულის ბლოკის ჩაკეტვას. ასეთი პრინციპის გამოყენებით ლულის ბლოკი, რომელიც ამავდროულად ასრულებდა საკეტის დანიშნულებას, საიმედოდ იკეტებოდა გასროლის მომენტში.

ვინაიდან პისტოლეტის ლულის ბლოკი (რომელიც ამავდროულად წარმოადგენდა საკეტის დანიშნულებას) იყო წინ მოძრავი, არსებობდა იმის ალბათობა, რომ პისტოლეტის ბუდიდან ამოღებისას მოხდებოდა ლულის წინ გადაადგილება და საკეტის თვითნებური გახსნა რაც თავის მხრივ გამოიწვევდა სავაზნიდან ვაზნის ამოვარდნას. ამიტომ პისტოლეტს მარჯვენა მხრიდან ჰქონდა სპეციალური ბერკეტი, რომლის მეშვეობითაც მსროელს პისტოლეტის ტარების დროს შეეძლო ლულის ბლოკის ჩაკეტვა. სასხლეტზე თითის დაწოლისას აღნიშნული ბერკეტი ავტომატურად ითიშებოდა.

Semmerling LM-4-ში განსხვავებულად არის გადაწყვეტილი სახელურში მჭიდის ფიქსაციის მექანიზმი. თავად მჭიდის ბოლოში გვერდებიდან შესრულებულია 2 ცალი ბრტყელი ფირფიტისებური ფრთა, რომელიც განზეა გამოშვერილი და სახელურში აკავებს მჭიდს. იმისათვის რომ სახელურიდან გამოვიღოთ მჭიდი, აუცილებელია ორივე ფრთას გვერდებიდან ერთდროულად მოვუჭიროთ თითები და შემდგომ გამოვქაჩოთ მჭიდი.

სტანდარტულად Semmerling Corporation ამზადებდა პისტოლეტებს რომლის ჩარჩოც გამოირჩეოდა შავი ფერის ხავოიანი დაფარვით, ხოლო საკეტი იყო გაპრიალებული. მზადდებოდა ასევე ეგზემპლარები რომელიც მთლიანად ექცემდებარებოდა გაპრიალებას (პოლირებას) ან იყო ქრომირებული. სასაჩუქრე და საპრეზენტაციო სახით მზადდებოდა მოოქროვილი საკეტის მქონე პისტოლეტებიც.

რაც შეეხება პისტოლეტის სახელურის ლოყებს (ფურნიტურას) აქ დამკვეთს ჰქონდა საკმაოდ დიდი არჩევანი. სურვილის შემთხვევაში კომპანია Semmerling Corporation სთავაზობდა მომხმარებელს შემდეგი მასალისგან დამზადებულ ლოყებს: პლასტმასი; შავი ხე ან მყარი Cocobolo -ს ჯიშის ხე. ასევე სურვილის შემთხვევაში მზადდებოდა ფოლადის ფურცლისგან შესრულებული სახელურის ლოყები, რომლის მეშვებითაც პისტოლეტი ხდებოდა უფრო თხელი. კომპანია გარდა პისტოლეტებისა, ასევე ამზადებდა სხვადასხვა აქსეუარებს და ნაკრებებს: ტყავის ბუდეები პისტოლეტისთვის, ტყავის ბუდეები სათადარიგო მჭიდისთვის, სათადარიგო დეტალების ნაკრები და გაუმჯობესებული ორ საფეხურიანი სასხლეტი მექანიზმის ნაკრები.


ყველა პისტოლეტი გამოირჩეოდა მაღალი ხარისხის დამუშავებით. თითქმის ყველა დეტალი მზადდებოდა ოსტატების მიერ ხელით, რის შემდეგაც ინდივიდუალურად ახდნენდნენ დეტალების მორგებას. შესაბამისად პისტოლეტების წარმოება არ ხდებოდა კონვეირული პრინციპით, არამედ ხდებოდა წინასწარ შეკვეთით. გარკვეულ წყაროებს თუ დავუჯერებთ თვეში დაახლოებით 10-12 ცალი პისტოლეტის წარმოება იყო შესაძლებელი, რაც იმით იყო განპირობებული, რომ თითქმის ყველა დეტალი მზადდებოდა ხელით და მოითხოვდა საკმაოდ დიდ დროით რესურსს.

აღსანიშნავია, რომ Semmerling LM-4 -ში გამოიყენებოდა ინსტრუმენტალური ფოლადი S-7, ხოლო დამზადების შემდეგ დეტალები გადიოდა ფარული წუნის გამოსავლენ ორ ეტაპიან მაგნიტურ (MPI-Magnaflux magnetic particle inspection) შემოწმებას. ბუნებრივია არაფერი არ ხდება უანგაროთ და შესაბამისად ასეთი ფილიგრანული მიდგომა დეტალების დამზადებისას, მაღალი ხარისხის კონტროლი და ოსტატების მიერ დეტალების ხელით მორგება, ერთგვარ ელიტარულ სტატუსს განაპირობებდა და პისტოლეტების ღირებულებაც დამზადების მიხედვით შეადგენდა 645-780 აშშ დოლარს, რაც იმ პერიოდისთვის საკმაოდ დიდ თანხას წარმოადგენდა. ფაქტიურად Semmerling LM-4 წარმოადგენდა კომპაკტური პისტოლეტების როლს-როისს.

Semmerling LM-4 -ის დამზადება შეკვეთით ხდებოდა 1982 წლის ჩათვლით, ხოლო 1982 წლის მიწურულს მათი დამზადება შეჩერდა. ამის მიზეზი იყო პისტოლეტის ზედმეტად მაღალი ღირებულება, რაც თავის მხრივ არამოთხოვნადს ხდიდა პისტოლეტს. გარკვეულ წყაროებში გვხვდება ინფორმაცია, რომ მცირე რაოდენობით მას სხვადასხვა ერთეული შეკვეთებით ამზადებდნენ 1990-ან წლებამდე. 1995 წელს Semmerling Corporation-მა და ფილიპ ლიხტმანმა პისტოლეტის წარმოების უფლება გადასცა ამერიკულ კომპანიას „American Derringer corporation“ (A.D.C) რომელიც მდებარეობდა ტეხასში.

American Derringer corporation მიერ დამზადებული LM-4

American Derringer corporation შეკვეთით ამზადებდა LM-4-ს 2003 წლამდე, რის შემდეგაც მათი წარმოება სამუდამოდ შეწყდა. American Derringer corporation -ის მიერ დამზადებული პისტოლეტები გამოირჩეოდა იმით, რომ იყენებდა მთლიანად უჟანგავი ფოლადის დეტალებს და ლულის ბლოკზე ჰქონდა უფრო განსხვავებული ზომის ნაჭდევები. ამ პისტოლეტების ჩარჩოზე მარცხენა მხრიდან დატანილი იყო წარწერა A.D.C WACO. TX.

2005 წელს კომპანია Semmerling-მა და ფილიპ ლიხტმანმა იარაღის ნაციონალურ მუზეუმს გადასცა პროტოტიპებების (LM-1, LM-2, LM-3, LM-4, XLM) კოლექცია. 1917 წლის 28 ივნისს ფილიპ ლიხტმანი გარდაიცვალა.

რიგი წყაროების თანახმად სულ ჯამში დამზადებული პისტოლეტების Semmerling LM-4  საერთო ჯამურმა რაოდენობამ შეადგინა დაახლოებით 600 ერთეული. დღეს სხვადასხვა აუქციონებზე მათი ფასი კონდიციიდან და შესრულებიდან გამომდინარე მერყეობს 3500-6000$-მდე, განსაკუთრებით ფასობს 80-ანი წლების დასაწყისში კომპანია Semmerling-ის მიერ დამზადებული ეგზემპლარები.

Semmerling LM-4

ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები (ტტმ)

კალიბრი/ვაზნა:

11,43x23mm /.45ACP

სიგრძე:

132 მმ

ლულის სიგრძე:

88 მმ

სიგანე (სისქე):

21,59 მმ

სიმაღლე:

93,98 მმ

წონა (მასა):

561 გრამი სავსე მჭიდით

მჭიდის ტევადობა:

4 ვაზნა მჭიდში + 1 ვაზნა სავაზნეში


იაპონური Nambu (ნაწილი 1)

როდესაც მე-19-ე საუკუნის მიწურულს და მე-20-ე საუკუნის  დასაწყისში მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანებში გამოჩდა პირველი თვითდამტენი პისტოლეტები, იაპონელებმაც გადაწყვიტეს შეექმნათ თავიანთი ნაციონალური პისტოლეტი. პისტოლეტის შემუშავება დაწყებულ იქნა ჯერ კიდევ მე-19 საუკუნის მიწურულს და პროექტს ხელმძღვანელობდა იაპონელი კაპიტანი Kijiro Nambu (დაიბადა 1869 წლის 22 სექტემბერს  – გარდაიცვალა 1949 წლის 1 მაისს. გარდაცვალების მომენტში მისი სამხედრო წოდება იყო გენერალ-ლეიტენანტი). 

Kijiro Nambu

პირველი პროტოტიპი რამოდენიმეჯერ გადამუშავდა და 1901-1902 წლებში წარმოდგენილ იქნა ახალი სახით. შეიძლება ითქვას, რომ Kijiro Nambu -ს მიერ პისტოლეტის გადამუშავებულ პროტოტიპში გაერთიანებულ იქნა ორი ცნობილი გერმანული იარაღის გადაწყვეტილება. პისტოლეტი ვიზუალურად ჰგავდა გეორგ ლუგერის Parabellum-ს. იყენებდა ლუგერის იდენტურ მჭიდს, სახელურის გეომეტრიას, სახელურის ლოყებს, ლულას და ლუგერის 7,65მმ-ანი ვაზნის (7,65x21mm Luger) მსგავს საბრძოლო მასალს (ვაზნას). (ნამბუს ვაზნაზე სტატიის ქვემოთ ვისაუბრებთ). 

Nambu 1902 იგივე "ბაბუა ნამბუ" სერიული ნომრით 1

რაც შეეხება ჩაკეტვის სქემას და ავტომატიკის მოქმედების პრინციპს, ნამბუს პისტოლეტი იყენებს Mauser C96-ის მსგავს საკეტს. გასროლის დროს ლულა და საკეტი გადაბმულია ერთმანეთზე და ხდება მათი გადაადგილება უკან. გარკვეული მანძილის გავლის შემდეგ ჩამკეტი ბლოკი ეშვება დაბლა რითაც გადაბმულობა ლულასა და საკეტს შორის წყდება და საკეტი დამოუკიდებლად, ინერციით აგრძელებს  უკუსვლას. 

დამაბრუნებელი ზამბარა ჩამონტაჟებულია პისტოლეტის ჩარჩოზე მარცხენა მხრიდან შესრულებულ მოგრძო ბუდეში. საკეტის ბოლო გამოშვერილია პისტოლეტის ჩარჩოდან და მის კუდზე შესრულებულია დაღარული (ნაჭდევებიანი) ყურები, რომელზეც მსროლელი გადასატენად ახდენს თითების მოჭოდებას. 

პისტოლეტის სახელურზე უკანა მხარეს შესრულებული ბუდე-კონდახის სამაგრი ჭრილი

პისტოლეტის სახელურზე წინა მხრიდან შესრულებულია ავტომატური მცველის კლავიშისებური ღილაკი. აღნიშნული კლავიში სახელურზე მსროლელის ხელის მოჭიდებისას ავტომატურად ახდენს მცველის გათიშვას. პისტოლეტი აღჭურვილი იყო სექტორული ტიპის რეგულირებადი უკანა სამზნე მოწყობილობით. სამიზნე მოწყბილობას გააჩნდა 5 ცალი სექტორი, რომელიც გრადუირებული იყო 1-დან 5-მდე (დანაყოფებს შემდეგი მნიშვნელობა ჰქონდა 1=100 მეტრს, ხოლო შესაბამისად 5=500 მეტრს).

Nambu 1902 იგივე „ბაბუა ნამბუ“ (Grandpa Nambu) 南部拳銃

1902 წელს კოისიკავაში მდებარე ტოკიოს საარტილერიო არსენალში (Tokyo Arsenal) გაიმართა საწარმოო ხაზი, სადაც 1903 წელს დაწყებულ იქნა Kijiro Nambu -ს სისტემის პისტოლეტის მცირესერიული წარმოება. დღეს ეს პისტოლეტები ცნობილია სახელწოდებით „Nambu 1902“. ამერიკის შეერთებულ შტატებში მას მოიხსენიებენ როგორც „ბაბუა ნამბუ“ (Grandpa Nambu).

1904 წელს იაპონიის საიმპერეატორო არმიის ხელმძღვანელობამ გამოსცა ოფიციალური ბრძანებულება, რომლის თანახმად ოფიცრებს შეეძლოთ კერძო შესყიდვის სახით შეეძინათ პისტოლეტი როგორც საშტატო იარაღი და ეტარებინათ.

პისტოლეტის ჩარჩოზე უკანა ნაწილში შესრულებული იყო ქამრის გასაყრელი ფიქსირებული ყური.  თავდაპირველად მჭიდის ქუსლი მზადდებოდა ხისგან და გააჩნდა ნახევრადმრგვალი მოყვანილობის ნაჭდევებიანი ფორმა. რიგ ეგზემპლარებზე ასევე გამოიყენებოდა ძვლისგან დამზადებული ქუსლებიც, ხოლო გარდამავალ მოდელებში აღნიშნული დეტალი უკვე ალუმინისგან მზადდებოდა.

ადრეული ნამბუს პისტოლეტების ერთერთ მთავარ განმანსხვავებელ ნიშანს წარმოადგენდა ზედმეტად ვიწრო სასხლეტის დამცავი კავი. ასევე ადრეული პისტოლეტების სასხლეტს ჰქონდა მრგვალი ხვეულა ზამბარა, რომელიც შემდგომ შეიცვალა ბრტყელი ფირფიტისებური ზამბარით.

პისტოლეტი კომპლექტდებოდა ხის ბუდე-კონდახით, რომელიც სახელურის უკან არსებულ სპეციალურ ჭრილზე მაგრდებოდა და ფიქსირდებოდა. სამაგრი იყო ტელესკოპური და შესაძლებელი იყო მისი მცირედით დაკცვა. გარდა ხის ბუდე-კონდახისა ნამბუს პისტოლეტებისთვის ასევე იკერებოდა ტყავისგან დამზადებული ბუდეც (ე.წ. კაბურა).

პისტოლეტისთვის განკუთვნილი 8მმ-ანი ვაზნა

სპეციალურად იაპონური პისტოლეტისთვის შემუშავდა ვაზნა, ბოთლისებური მასრით, რომლის ტყვიის წონა შეადგენდა 6,6 გრამს. საწყისი სიჩქარე 292მ/წამს, ხოლო ენერგია 281 ჯოულს. აღნიშნული ვაზნა მისი გეომეტრიიდან და ბალისტიკური მახასიათებლებიდან გამომდინარე ახლოს იდგა გერმანულ ვაზნასთან 7,65x21mm Parabellum (7,65x21mm Luger).

მარცხნიდან მარჯვნივ: 1. გეორგ ლუგერის ვაზნა 7,65x21mm Parabellum (.30 Luger); 2. 8x21mm Nambu ადრეული ვარიანტი; 3. გადამუშავებული 8x22 mm Nambu; 3. თანამედროვე წარმოების 8x22 mm Nambu.

თავდაპირველად იაპონური ვაზნის მასრის სიგრძე შეადგენდა 21,55-21,50მმ-ს, ხოლო შემდეგ მისი სიგრძე გაიზარდა 21,75-21,80მმ-მდე, რითაც შესაძლებელი გახდა ტყვიის უფრო საიმედოდ და მყარად დაფიქსირება მასრის ყელში. განახლებული ვაზნა იყენებდა 6,67 გრამიან (103  Grain) ტყვიას და 0,22 გრამ (3,5 Grain) უკვამლო დენთის მუხტს. ტყვიის საწყისი სიჩქარე შეადგენდა 300-310 მ/წამს. ხოლო ენერგია 300-320 ჯოულს.

ვაზნა ლულის სავაზნეში ფიქსირდებოდა მასრის ბორტებით და არა ყელით. შესაბამისად მასრის დაგრძელებისას საჭირო არ გახდა ლულის სავაზნის გადამუშავება.

დღეს არ არსებობს ზუსტი ცნობები "ბაბუა ნამბუს" პისტოლეტების რაოდენობასთან დაკავშირებით, თუმცა სხვადასხვა წყაროებში სახელდება რომ დამზადდა დაახლოებით 2300-2400 ცალი პისტოლეტი.

Nambu Type А იგივე „მამა ნამბუ“ (Papa Nambu) იგივე Nambu Type 4

1905 წლიდან ნამბუს პისტოლეტის კონსტრუქციაში პერიოდულად შედიოდა გარკვეული ცვლილებები, რის შედეგადაც გამოჩნდა ერთგვარი გარდამავალი პისტოლეტები, ხოლო შემდეგ ძირითადი მოდერნიზირებული ვარიანტი, რომელსაც 1914 წელს მიენიჭა სახელწოდება Nambu Type А იგივე „მამა ნამბუ“ (Papa Nambu). აღნიშნული პისტოლეტი სხვადასხვა ლიტერატურაში მოხსენიებულია ასევე როგორც „Taisho 04“ (აღნიშნული სახელწოდება უკავშირდება იმპერატორ Yoshihito Taisho-ს რომელიც 1912 წლიდან 1926 წლამდე მართავდა იაპონიას).

Nambu Type А იგივე „მამა ნამბუ“ (Papa Nambu)

პირველი მოდელისგან განსხვავებით Nambu Type А იგივე „მამა ნამბუ“ (Papa Nambu) გამოირჩეოდა ჩარჩოს უკანა ნაწილში დამაგრებული ქამრის სამაგრით, რომელიც მოძრავი ყულფის სახით იყო შესრულებული. ასევე შეიცვალა საკეტის კუდზე შესრულებული დაღარული (ნაჭდევებიანი) ყურების გეომეტრია, რომელზეც მსროლელი გადასატენად ახდენს თითების მოჭოდებას. აღნიშნული ყურები გახდა უფრო ერგონომიული. ამას გარდა მცირედით გაიზარდა სასხლეტის დამცავი კავის ზომა.

1909 წელს იაპონიის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა შეიარაღებაში მიიღო Nambu Type А და განახორციელა პისტოლეტების შეკვეთა. ამ შეკვეთის ფარგლებში დამზადებულ პისტოლეტებს ჩარჩოზე, სერიული ნომრის მარცხენა მხარეს დატანილი ჰქონდა ღუზის გამოსახულება (პიკტოგრამა). პისტოლეტი დაკომპლექტებული იყო სათადარიგო მჭიდით და ტყავის ან ხის ბუდით. 

იაპონიის სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის დამზადებული Nambu Type A

აღსანიშნავია რომ იაპონიის სამხედრო-საზღვაო ძალებისთვის შეკვეთილ პისტოლეტების გარკვეულ ნაწილს თავიდან ჰქონდა ბუდე-კონდახის სამაგრი, ხოლო მოგვიანებით აღნიშნული სამაგრი ამოიღეს კონსტრუქციიდან. რიგ ეზგემპლარებზე შესაძლოა ყოფილიყო სამაგრი, მაგრამ ამოვსებული იყო შედუღების მეშვეობით.

Nambu Type А იგივე „მამა ნამბუ“ (Papa Nambu) იწარმოებოდა კოისიკავაში მდებარე ტოკიოს საარტილერიო არსენალში (Tokyo Arsenal). ვინაიდან წარმოება ხდებოდა საკმაოდ ნელი ტემპებით და ვერ ესწრებოდა სამხედრო-საზღვაო ძალების დროული მომარაგება, პისტოლეტის წარმოებაში ჩაერთო ტოკიოს გაზის და ელეტქროობის კომპანია Tokyo Gas & Electric (TGE).

ტოკიოს გაზის და ელეტქროობის კომპანიაში Tokyo Gas & Electric (TGE) დამზადებული პისტოლეტების სახასიათო განმანსხვავებელ ნიშანს წარმოადგენდა ის რომ ჩარჩოზე უკანა ნაწილში მას არ ჰქონდა გვერდებზე სამკუთხა ფორმის ამონაჭრელები (ამოფრეზირებულები). 

Nambu Type А იაპონიის სამხედრო-საზღვაო ძალების გარდა ასევე მცირე რაოდენობით შეისყიდა სიამის (დღევანდელი ტაილანდი) არმიამ. აღნიშნლ პისტოლეტებს ისევე როგორც ადრეულ ვარიანტებს სახელურზე შესრულებული ჰქონდა ბუდე-კონდახის სამაგრი.

Nambu Type А კოისიკავაში მდებარე ტოკიოს საარტილერიო არსენალში (Tokyo Arsenal) მზადდებოდა 1923 წლამდე. 1923 წლის 1 სექტემბერს მოხდა საზარელი მიწისძვრა (კანტოს მიწისძვრა. ასევე ცნობილია სახელწოდებით ტოკიოს და იოკოგამას მიწისძვრა) რა დროსაც ტოკიოს საარტილერიო არსენალი (Tokyo Arsenal) მთლიანად დაინგრა. შესაბამისად პისტოლეტის წარმოებაც შეწყდა და მხოლოდ ტოკიოს გაზის და ელეტქროობის კომპანია Tokyo Gas & Electric (TGE), აწარმოებდა მას დაახლოებით 1927 წლის შუა პერიოდამდე.

სულ ჯამში დამზადებული Nambu Type А-ს საერთო რაოდენობამ შეადგინა 4600 ცალი პისტოლეტი. რიგი წყაროების თანამხად  პისტოლეტების წარმოების მიწურულს ტოკიოს საარტილერიო არსენალმა (Tokyo Arsenal) გარკვეული მზა დეტალები  (რომელიც მიწისძვრამდე იყო დამზადებული) მიაწოდა ტოკიოს გაზის და ელეტქროობის კომპანიას Tokyo Gas & Electric (TGE), სადაც შერეული დეტალებით განხორციელდა პისტოლეტების აწყობა. ასეთი შერეული დეტალებით დამზადდა დაახლოებით 700 ცალამდე პისტოლეტი.

ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები (ტტმ)

Nambu Type А

კალიბრი/ვაზნა:

8მმ / 8x22mm Nambu

საერთო სიგრძე:

228 მმ

ლულის სიგრძე:

114 მმ

წონა (მასა):

875 გრამი ვაზნების გარეშე

მჭიდის ტევადობა:

8 ცალი ვაზნა


Nambu Type B იგივე ბავშვი ნამბუ (Baby Nambu)

Nambu Type A -ს პარალელურად შემუშავდა ასევე მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტი Nambu Type B იგივე „ბავშვი ნამბუ“ (Baby Nambu), რომელიც გათვლილი იყო 7მმ-ან ვაზნაზე (7x20mm Nambu). 

მარცხნივ 8x22mm Nambu, მარჯვნივ 7x20mm Nambu

აღნიშნული ვაზნის ბალისტიკური მახასიათებლები იყო ძალზედ მოკრძალებული. ტყვია იწონიდა 4 გრამს, მისი საწყისი სიჩქარე შეადგენდა 240მ/წამს, ხოლო ენერგია 115 ჯოულს. აღსანიშნავია რომ დღეს ერთი ცალი ორიგინალური იაპონური 7მმ-ანი ვაზნის ღირებულება მერყეობს 70-100$ მდე.

ვაზნები 7x20mm Nambu ორიგინალური 50 ცალიანი მუყაოს შეფუთვით. აღნიშნული კოლოფი ერთერთ ინტერნეტ აუქციონზე გაიყიდა 2750 ამერიკულ დოლარში.

Nambu Type B განკუთვნილი უნდა ყოფილიყო მაღალი რანგის ოფიცრებისთვის და გარკვეულ სიტუაციებში/ოპერაციებში როგორც ფარულად სატარებელი პისტოლეტი. ხშირად Nambu Type B გამოიყენებოდა ასევე სასაჩუქრე ან ჯილდოთ გადასაცემი იარაღის სახით. თუმცა ოფიციალურად იგი არასოდეს არ ყოფილა შეიარაღებაში.

პისტოლეტის წარმოება დაწყებულ იქნა 1909 წელს და სულ 1909 წლიდან 1930 წლამდე დამზადდა დაახლოებით 6500 ცალი Nambu Type B, რომელთაგან დაახლოებით 90% დამზადებული იყო ტოკიოს საარტილერიო არსენალში (Tokyo Arsenal), ხოლო 1923 წელს მომხდარი მიწისძვრის შემდეგ პისტოლეტების წარმოება გაგრძელდა ტოკიოს გაზის და ელეტქროობის კომპანიაში Tokyo Gas & Electric (TGE) სადაც დამზადდა დაახლოებით 500 ცალი პისტოლეტი. აღსანიშნავია, რომ იმ პერიოდში მსოფლიოს ბაზარზე არსებულ სხვადასხვა ცნობილი კომპანიების (კოლტი, ვალტერი, ბრაუინინგი) ჯიბის პისტოლეტებთან შედარებით Nambu Type B -ს ღირებულება იყო დაახლოებით 80%-ით ძვირი.

"მამა ნამბუ" და "ბავშვი ნამბუ"

Nambu Type B (Baby Nambu) დაკომპლექტებული იყო ტყავისგან შეკერილი ბუდით (კაბურით). დაახლოებით პირველი პარტიების 450 ცალ პისტოლეტზე მჭიდის ქუსლი შესრულებული იყო ხისგან, ხოლო შემდგომ მზადდებოდა ალუმინისგან.

ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლები (ტტმ)

Nambu Type B

კალიბრი/ვაზნა:

7მმ / 7x20mm Nambu

საერთო სიგრძე:

173 მმ

ლულის სიგრძე:

84 მმ

ჭრილების რაოდენობა:

6 ცალი მარჯვნივ მიმართული

წონა (მასა):

650 გრამი ვაზნების გარეშე

მჭიდის ტევადობა:

7 ცალი ვაზნა

ნამბუს პისტოლეტების ოჯახი მხოლოდ ზემოაღნიშნული 4 მოდელით არ ამოწურულა. 1920-ანი წლების დასაწყისში ინიცირებულ იქნა სამუშაოები, რომელიც ახალი საარმიო პისტოლეტის შექმნას და შეიარაღებაში მიღებას ეხებოდა. სწორედ ამ პისტოლეტზე მოგითხრობთ სტატიის მომდევნო ნაწილში.

გაგრძელება იქნება!

ლეგენდარული Borchardt C-93

Borchardt C-93

ჰუგო ბორჰარდი (Hugo Borchardt) დაიბადა 1844 წლის 8 ივლისს პრუსიულ პროვინციაში, კონკრეტულად კი საქსონიის დედაქალაქ მაგდებურგში. 1860 წელს ჰუგო ბორჰარდი მშობლებთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა ამერიკის შეერთებულ შტატებში და 1875 წელს მიიღო აშშ-ს მოქალაქეობა. ამერიკაში ჰუგო თავდაპირველად მუშაობდა იარაღის ქარხნის „Pioneer Breechloading Arms Co“ მექანიკურ ცეხში, ხოლო შემდგომ იგი გადავიდა საკერავი მანქანების ცნობილ საწარმოში „Singer Company“, მოგვიანებით კი საიარაღო კომპანიაში Colt's Manufacturing Company. გარკვეული პერიოდის შემდგომ ჰუგო ბორჰარდი მუშაობას იწყებს კომპანიაში Winchester Repeating Arms Co. 

ვინჩესტერში მუშაობის დროს იგი დაინტერესდა ცეცხლსასროლი იარაღის კონსტრუირებით. უფრო ზუსტად რევოლვერებით. მან მუშაობაც კი დაიწყო საკუთარი კონსტრუქციის რევოლვერის შექმნაზე, თუმცა ამ პერიოდში კომპანია ვინჩესტერსა და კოლტს შორის შედგა მოლაპარაკება, რომლის თანახმად კოლტი შეწყვიტავდა ჰენრის ბერკეტიანი მოქმედების იარაღის Colt-Burgess-ის წარმოებას, ხოლო სანაცვლოდ ვინჩესტერს უნდა შეეწყვიტა რევოლვერების წარმოება. ამ მოლაპარაკებამ გამოიწვია ის რომ კომპანია ვინჩესტერში დასაქმებულმა ჰუგო ბორჰარდმა შეაჩერა რევოლვერზე მუშაობა.

1876 წლის ივნისში ჰუგო ბორჰარდმა დატოვა კომპანია ვინჩესტერი და გადავიდა კომპანია Sharps Rifle Co-ს მთავარი ფაბრიკის ხელმძღვანელის პოზიციაზე. 1876 წლის 26 დეკემბერს ჰუგო ბორჰარდის სახელზე გაიცა ამერიკული პატენტი (№185721), რომელიც ეხებოდა უჩახმახო შაშხანას. 1878 წელს კომპანიამ წარმოებაში ჩაუშვა შაშხანა Sharps-Borchardt Model 1878. იგი სხვადასხვა შესრულებით (სანადირო, სპორტული, მოკლე ვარიანტი კარაბინის სახით) იყიდებოდა.

ფოტოზე გამოსახულია ჰუგო ბორჰარდის სისტემის შაშხანა Sharps-Borchardt Model 1878

ამ ფაქტმა ჰუგო ბორჰარდს მისცა მოტივაცია რომ გაეგრძელებინა სხვა იარაღების შემუშავებაც და დაიწყო ახალ შაშხანაზე მუშაობა. თუმცა ამ პერიოდში კომპანია Sharps Rifle Co -ს შეექმნა ფინანსური პრობლემები და ბორჰარდმა ვეღარ შეძლო ახალ შაშხანაზე მუშაობის გაგრძელება. 1882 წელს გარკვეული მიზეზების გამო ჰუგო ბორჰარდი იძულებული გახდა დაბრუნებულიყო ევროპაში.

ჰუგო ბორჰარდის მიერ აშშ-ს საიარაღო ინდუსტრიაში და იარაღის კონსტრუირებაში მიღებულ გამოცდილებას არ ჩაუვლია უკვალოდ. დღეს ბევრი მკვლევარი თვლის, რომ კომპანია Winchester-ში მუშაობისას ჰუგო ბორჰარდი დეტალურად გაეცნო  ჰენრის ბერკეტიანი შაშხანის სახსრისებურ ჩაკეტვის მექანიზმს, რომელმაც შემდგომ უბიძგა შეექმნა თვითდამტენი პისტოლეტი. თუმცა მეორე ვერსიით (რაც პირადად მე მიმაჩნია სწორი) ჰუგო ბორჰარდი გაეცნო ჰაირემ მაქსიმის ტყვიამფრქვევის კონსტრუქციას და სწორედ იგი გახდა მისი თვითდამტენი პისტოლეტის ჩაკეტვის სქემის შთაგონების წყარო. თუმცა დაზუსტებით არავინ არ იცის რა გახდა ჰუგო ბორჰარდის მთავარი ინსპირაცია.

ევროპაში დაბრუნებისას ჰუგო ბორჰარდი დაინიშნა უნგრეთში, კერძოდ ბუდაპეშტში მდებარე იარაღის ქარხნის Fegyver es Gépgyár (FEG) დირექტორის პოზიციაზე. ამ პერიოდში ავსტრია-უნგრეთი გამოირჩეოდა იმით რომ სხვადასხვა კონსტრუქტორები მუშაობდნენ უამრავ საცდელ პისტოლეტზე და იქმნებოდა იმ დროისთვის ბევრი საინტერესო/ინოვაციური პროტოტიპები. სწორედ ამ პერიოდში ჰუგო ბორჰარდმა გაიცნო მჭიდიანი პისტოლეტის „Bittner repeating pistol“ ავტორი გუსტავ ბიტნერი. ასევე გაიცნო კარლ სალვატორი და  გეორგ დორმუსი რომლებიც იყვნენ თვითდამტენი პისტოლეტის „Salvator Dormus“ შემქმნელები. ამას გარდა ჰუგო ბორჰარდს საქმიანი ურთიერთობა მოუწია ფერდინანდ მანლიხერთან, იოზეფ ლაუმანთან და ერთერთი პირველი თვითდამტენი პისტოლეტის შექმნელ ძმებ შონბერგერებთან.

ბერლინში მდებარე ფაბრიკა Werkzeugmaschfabrik Ludwig Loewe  AG 

1892 წელს ჰუგო ბორჰარდი გადადის ბერლინში და ხდება კომპანია "Ludwig Loewe & Co"-ს იარაღის წამყვანი კონსტრუქტორი. 1892 წლიდან 1913 წლის ჩათვლით ჰუგო ბორჰარდი გახდა გერმანიაში გაცემული ოცდაათამდე პატენტის ავტორი, რომელიც ეხებოდა ცეცხლსასროლი იარაღის სფეროში სხვადასხვა გამოგონებას და მექანიზმს. ამას გარდა მის სახელზე გაცემული იყო დაახლოებით 10 პატენტი, რომელიც ეხებოდა სხვადასხვა დაზგა-დანადგარებს და აირზე მუმუშავე განათების და გათბობის სისტემებს. ამავდროულად იგი იყო პატარა კომპანიის მფლობელი, რომელიც ეწეოდა კომერციულ საქმიანობას აირის განათების და გათბობის დანადგარების მიმართულებით. თუმცა ჰუგო ბორჰარდის ყველაზე ცნობილი „პირმშო“ გახდა თვითდამტენი პისტოლეტი Borchardt C93. 

Borchardt C-93 და მისთვის განკუთვნილი ბუდე-კონდახი

აღნიშნულ პისტოლეტზე პირველი გერმანული პატენტი (№75837) გაცემულ იქნა ჰუგო ბორჰარდის სახელზე 1893 წლის 9 სექტემბერს. რასაც მიჰყვა პატენტების სერია სხვა ქვეყნებშიც: ავსტრია-უნგრეთი 1893 წლის 11 სექტემბერი (№49411 და №81626), შვეიცარია 1893 წლის 16 სექტემბერი (№ 7296), ბელგია 1893 წლის 18 სექტემბერი (№106460), ნორვეგია 1893 წლის 19 სექტემბერი (№3324), საფრანგეთი 1893 წლის 21 სექტემბერი (№232975), იტალია 1893 წლის 25 სექტემბერი (№285); ესპანეთი 1893 წლის 29 სექტემბერი (№15014), ინგლისი 1893 წლის 6 ოქტომბერი (№18774). ჰუგო ბორჰარდმა ამერიკის შეერთებულ შტატბეში საპატენტო განაცხადი გააკეთა 1893 წლის 21 ოქტომბერს და 1896 წლის 10 ნოემბერს გაიცა ამერიკული საპატენტო დოკუმენტი №571260. პატენტის აღწერილობითი ნაწილი იწყებოდა ასეთი ტექსტით: „დაე იყოს ცნობილი, რომ მე ჰუგო ბორჰარდი, ამერიკის შეერთებული შტატების მოქალაქე, ამჟამად მცხოვრები, გერმანიის იმპერიაში, პრუსიის სამეფოში, კონკრეტულად ბერლინში, გამოვიგონე გარკვეული ახალი და სასარგებლო გაუმჯობესბები მჭიდიანი პისტოლეტებისთვის და სხვა სახის ცეცხლსასროლი იარაღისთვის, რომელიც მუშაობს უკუცემის ხარჯზე“.

1893 წელს კომპანიამ Ludwig Loewe & Co დაიწყო ჰუგო ბორჰარდის თვითდამტენი პისტოლეტის საცდელი პროტოტიპების დამზადება სახელწოდებით  “Borchardt pistol Сonstruction 1893” (შემოკლებით Borchardt C93).

ვინაიდან ბორჰარდის პისტოლეტი საკმაოდ რთულ სქემას იყენებს, პირველ რიგში აუცილებელია ძირითად და გარკვეულ არაძირითად დეტალებს გავეცნოთ. პისტოლეტი შედგება შემდეგი დეტალებისგან: ჩარჩო (1), სასხლეტი (2), სასხლეტი კავის თავსახური ხრახნით (3,4), მჭიდი (5), მჭიდის ღილაკი (6), სახელურის ლოყები და მისი სამაგრი ხრახნები (7), გარსაცმი დამაბრუნებელი ზამბარით და ხრახნით (8,9), სახსრის დამაფიქსირებელი ღერძის მარცხენა და მარჯვენა თავსახური (10,11), სახსრის ფიქსაციის ღერძი (12), ლულის კოლოფი (13), ლულა (14), საკეტი (15), დამრტყმელი ზამბარით და ხრახნით (16,17,18).

ბორჰარდის პისტოლეტის ავტომატიკის პრინციპი ეფუძნება ლულის მოკლე სვლას. ლულის გადაკეტვა ხდება სახსრიანი ბერკეტების და ბარბაცას გამოყენებით ისე, როგორც მაქსიმის ტყვიამფრქვევში. როდესაც სახსრით გადაბმული ბერკეტები იკავებენ ჰორიზონტალურ მდგომარეობას და იმყოფებიან ქვედა ე.წ. „მკვდარ წერტილში“, ხდება საკეტის მიერ ლულის საიმედო გადაკეტვა. პისტოლეტს გადასატენად მარცხენა მხარეს შესრულებული აქვს სახელურისებური შვერილი, რომელიც მსროლელის მიერ ხელით ზემოთ აწევით და შემდეგ ხელის გაშვებით იტენება.

გასროლის მომენტში ლულა და საკეტის კოლოფი საკეტთან ერთად უკუცემის ენერგიით გადაადგილდება უკან. გარკვეული მანძილის გავლის შემდეგ საკეტის უკანა ბერკეტის ბოლოში განთავსებული გორგოლაჭები ებჯინება პისტოლეტის ჩარჩოს უკანა დახრილ ნაწილს, რის შედეგადაც გორგოლაჭები საკეტის უკანა ბერკეტთან ერთად ეშვება დაბლა და ახდენს სახსარში მოკეცვას იმდაგვარად, რომ საკეტი მის წინა ბერკეტებთან ერთად ახერხებს ე.წ. „მკვდარი წერტილიდან“ გამოსვლას. ამის შემდეგ საკეტი უკუცემისგან მიღებული ინერციული იმპულისის ხარჯზე ახდენს უკან გადაადგილებას, გამოაქვს მასრა სავანზედან და აწარმოებს ექსტრაქციას. ამავდროულად საკეტი უკან გადაადგილებისას ახდენს საბრძოლო ზამბარის შეკუმშვას და საცემის შეყენებას. უკიდურესად მოკეცილი სახსარი საკეტთან ერთად დამაბრუნებელი ზამბარის წყალობით უბრუნდება საწყის პოზიციას, საკეტს შეაქვს მომდევნო ვაზნა მჭიდიდიან სავაზნეში და ხელახლა ექცევა „მკვდარ წერტილში“, რითიც ახდენს ლულის საიმედო გადაკეტვას. ამ ციკლის შემდეგ პისტოლეტი მზადაა მომდევნო ვაზნის გასროლისთვის.

პისტოლეტის დამაბრუნებელ ზამბარას აქვს რთული გეომეტრიული ფორმა და დამზადებულია 2 ცალი მეტალის ზოლისგან. იგი განთავსებულია პისტოლეტის ჩარჩოს უკანა ნაიწლში შესრულებულ სპეციალურ გარსაცმში. სწორედ ეს კვანძი არის იმის გამომწვევი, რომ პისტოლეტს აქვს არაპროპორციულად გრძელი და კომბალის ფორმის უკანა ნაწილი.

პისტოლეტს არ აქვს საკეტის შემაკავებელი, რომელიც ბოლო ვაზნის გასროლის შემდეგ ღია მდგომარეობაში დატოვებს საკეტს. არც სავაზნეში ვაზნის არსებობის მანიშნებელი ინდიკატორი აქვს და ვიზუალურად შეუძლებელია მიხვდე საცემი შეყენებულ მდგომარეობაშია თუ არა. მიუხედავად იმისა, რომ პისტოლეტი დიდი გაბარიტებისაა, სიმძიმის ცენტრი განთავსებულია სახელურის ზემოთ, რაც იწვევს პისტოლეტის სწორ ბალანისრებას.

სპეციალურად ბორჰარდის პისტოლეტისთვის შემუშავდა ვაზნა აღნიშვნით 7,65x25 mm Borchardt. მოგვიანებით ამ ვაზნის ბაზაზე შეიქმნა მაუზერის პისტოლეტის ვაზნა 7,63x25mm Mauser. გარკვეული წყაროების თანახმად ვაზნა 7,65x25 mm Borchardt შემუშავებულ იქნა გეორგ ლუუგერის მიერ. ასევე შემდეგ გეორგ ლუგერმა დაამოკლა ეს ვაზნა და შექმნა 7,65 mm Parabellum (7,65x21 mm Luger) და სწორედ ამ უკანასკნელი ვაზნის მასრის გადაჭრის შედეგად იქნა მიღებული დღეისათვის ყველაზე გავრცელებული პისტოლეტის ვაზნა 9x19mm Parabellum (9mm Luger).

მარცხნივ ვაზნა 7,65x25mm Borchardt , ხოლო მარჯვნივ 7,63x25mm Mauser

ვაზნა 7,65x25mm Borchardt იყენებდა 5,5 გრამიან ტყვიას, რომლის საწყისი სიჩქარე გრძელი 190მმ-ანი ლულის წყალობით შეადგენდა 390-410 მ/წამს, ხოლო ენერგია ლულიდან გამოსვლისას 418-462 ჯოულს. ეს მაჩვენებელი იმ პერიოდისთვის იყო სერიოზული ნახტომი და თითქმის ვერცერთი იმ ეპოქის მოკლელულიანი იარაღი (პისტოლეტი/რევოლვერი) ვერ უზრუნველყოფდა ამხელა ენერგიას. როდესაც მოხდა პისტოლეტის სერიულ წარმოებაში ჩაშვება, მის სარეკლამო ბროშურაში მითითებული იყო რომ ბორჰარდიდან 500 მეტრ დისტანციაზე ნასროლ ტყვიას შეუძლია შეაღწიოს ნაძვის დაფაში 50-60მმ-ზე. ამ ყველაფერთან ერთად გრძელი ლულა, შესაბამისად გრძელი სამიზნე ხაზი და ტყვიის თანდაყოლილი სწორი ტრაექტორია უზრუნველყოფდა ჩინებულ სიზუსტეს.

ბორჰარდის პისტოლეტი იმ პერიოდისათვის იყო მსოფლიოში პირველი იარაღი, რომელსაც სახელურში ჰქონდა განთავსებული მოხსნადი მჭიდი (სავაზნე კოლოფი). ასეთი ტექნიკური გადაწყვეტილება შემდგომში გამოყენებულ იქნება თითქმის ყველა თვითდამტენ ცეცხლსასროლ პისტოლეტში და დღემდე ასეა. (ნუ არსებობს უმნიშვნელო გამონაკლისები). მეორე ტექნიკური გადაწყვეტილება, რომელიც დღემდე გამოიყენება თანამედროვე პისტოლეტებში, არის მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორის განთავსება პისტოლეტის ჩარჩოზე მარცხენა მხარეს სასხლეტის დამაცავი კავის უკან. 8 ცალი ვაზნაზე გათვლილი მოხსნადი მჭიდის და მისი ღილაკ-ფიქსატორის ამ ადგილას განთავსების წყალობით, ბორჰარდის პისტოლეტი გახდა იმ პერიოდისთვის ყველაზე მაღალი პრაქტიკული სწრაფსროლის მქონე მოკლელულიანი იარაღი.

სასხლეტი კავის უკან განთავსებული მრგვალი ფორმის მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორი, ხოლო მის უკან მცოცავი (სლაიდერული) ტიპის მცველი

Borchardt C93-ის მცველი წარმოადგენს მარცხენა მხარეს პისტოლეტის ჩარჩოზე შესრულებულ ვერტიკალურად მცოცავ ღილაკს (ე.წ. სლაიდერს) როგორც გერმანელები უწოდებენ „Schiebesicherung“. ზედა პოზიციაში აწეული მცოცავი ღილაკი იწვევს საკეტის კოლოფის ბლოკირებას და სასხლეტის ბლოკირებას ჩურჩულასთან ერთად. ხოლო მცოცავი ღილაკის დაბლა დაწევის შემთხვევაში ხდება მცველის გათიშვა და პისტოლეტი მზადაა სასროლათ. მცველის მცოცავი ღილაკი იყენებდა ფირფიტისებურ ზამბარას, რომლის მეორე ბოლო ამავდროულად ასრულებდა მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორის ზამბარის დანიშნულებას.

როგორც უკვე ავღნიშნეთ სტატიის ზევით, ბორჰარდის პისტოლეტს ჰქონდა 8 ცალ ვაზნაზე გათვლილი მოხსნადი კოლოფისებური მჭიდი. აღნიშნული მჭიდი იყენებდა ფოლადის კორპუსს, ფოლადის ბრტყელ (ფირფიტისებურ) ზამბარას, მეტალის მიმწოდებელს და ხისგან დამზადებულ ქუსლს.

მოგვიანებით ბორჰარდმა გადაწყვიტა გაემარტივებინა იარაღის წარმოება და მჭიდის კონსტრუქციაში შეიატანა გარკვეული ცვლილებები. თავდაპირველად  მან 1895 წლის 10 მარტს აიღო გერმანული პატენტი №83141, რომელიც ეხებოდა მჭიდის ახალ კონსტრუქციას, ხოლო 1898 წლის 10 ოქტომბერს აიღო კიდევ ერთი დამატებითი პატენტი №91998. აღნიშნული პატენტების თანახმად პისტოლეტის მჭიდში ნაცვლად ფირფიტისებური ბრტყელი ზამბარისა გამოყენებული უნდა ყოფილიყო 2 ცალი ცილინდრული ფორმის ხვეულა ზამბარა, რომელთაც ვაზნის სწორად და თანაბრად მიწოდებისთვის ექნებოდათ განსხვავებული სიგრძე და დაწოლის ძალა. სწოერდ ასეთი მჭიდებით ხდებოდა მოგვიანებით დამზადებული სერიული წარმოების პისტოლეტების დაკომპლექტება. მჭიდის ქვედა ნაწილში გვერდებიდან გაკეთებული იყო ნახევრადმრგვალი შვერილები, რაც აადვილებდა მჭიდის მოხნას პისტოლეტის სახელურიდან. 1895 წლის 10 მარტის შემდეგ (როდესაც ახალ მჭიდზე გაიცა პატენტი №83141) მჭიდებზე გამოჩნდა წარწერა ტექსტის სახით „PATENT“.

პისტოლეტის საკეტს ზედა მხრიდან შესრულებული ჰქონდა 2 ცალი ნასვრეტი. აღნიშნული ნასვრეტების დანიშნულება იყო შემდეგი: თუ მოხდებოდა ისე, რომ გასროლის დროს დაზიანდებოდა (გაიგლიჯებოდა) კაფსულ-მაალებელი ან ლულის სავაზნესა და მასრის კედლებს შორის მოხდებოდა დენთის აირების გამოფრქვევა საკეტისკენ, ეს დენთის აირები გამოიდევნებოდა ზემოაღნიშნული ნასვრეტებიდან.

Borchardt C-93-ის წინა სამიზნე მოწყობილობა წარმოადგენდა ლულის ცხვირზე დამაგრებულ სამკუთხა შვერილს. ხოლო უკანა სამიზნე განლაგებული იყო პისტოლეტის ჩარჩოს კუდზე. ადრეული პისტოლეტების უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო რეგულირებადი, ხოლო მოგვიანებით დამზადებულ პისტოლეტებში ის იყო ფიქსირებული/უძრავი.

პისტოლეტი როგორც წესი დაკომპლექტებული იყო ხისგან დამზადებული ბრტყელი კონდახით, რომელსაც მარჯვენა მხარეს ორი ცალი ტყავის ქამრის მეშვეობით მიმაგრებული ჰქონდა ტყავის ბუდე (ე.წ. კაბურა). კონდახის მარცხენა მხარეს დამაგრებული იყო ხის პატარა ზარდახშა, რომელშიც შესაძლებელი იყო მცირე ზომის სათადარიგო ნაწილების შენახვა. 

კონდახი მაგრდებოდა პისტოლეტის ჩარჩოს უკანა ნაწილში, კერძოდ დამაბრუნებელი ზამბარის გარსაცმზე შესრულებულ T-სებურ შვერილზე. ასეთი სახით Borchardt C93 ტრანსფორმირდებოდა ერთგვარ პისტოლეტ-კარაბინათ. კონდახის საიმედო დაფიქსირებისთვის, მის სამაგრ კვანძზე გაკეთებული იყო ზამბარიანი ქანჩი, რომელსაც ხელით გადაუჭერდა მსროლელი.

პისტოლეტის კომპლეკტაციაში შედიოდა 3 ცალი მჭიდი, პატარა სახრახნისი, საზეთური შალითით და სექციური ზუმბა, რომელიც იშლებოდა რამოდენიმე ნაწილად და ინახებოდა ხისგან დამზადებულ ბლოკში (ე.წ. პენალში). 

ხის ბლოკი (ე.წ. პენალი) დაცული იყო ჰუგო ბორჰარდის საავტორო უფლებით. სწორედ ამიტომ ზუმბას შესანახ ხის ბლოკზე  გაკეთებული იყო წარწერა „GESETZLICH GESCHUTZT“ (ითარგმნება როგორც „დაცულია კანონით“).

კომერციული მიზნით დამზადებული Borchardt-C93, დაკომპლექტებული იყო ასევე სპეციალური ინსტრუქციით, რომელშიც ილუსტრირებულად იყო ახსნილი იარაღის აგებულება, დამუხტვის თანმიმდევრობა, დაშლა/აწყობა, წმენდა და მომსახურება. პისტოლეტის სრული კომპლეკტააცია მოთავსებული იყო ხავერდით მოპირკეთებულ კოლოფში. დღეს ასეთი კოლფის ღირებულება სრული აქსესუარებით ლამის უტოლდება თვითონ ბორჰარდის პისტოლეტის ფასს.

პისტოლეტის ნაირსახეობები

Borchardt C93 შექმნის მომენტიდან გადიოდა გარკვეულ კონსტრუქციულ ცვლილებებს, შესაბამისად სხვადასხვა პერიოდში დამზადებული პისტოლეტები განსხვავდებოდნენ ერთმანეთისგან. სულ შესაძლებელეია Borchardt C93 დაიყოს შემდეგ ძირითად კატეგორიად:

  • პროტოტიპები და საცდელი ვარაინტები: მოკლელულიანი და გრძელლულიანი;
  • სერიულ წარმოებამდე დამზადებული პისტოლეტები და სერიული წარმოებისთვის მომზადებული ე.წ. გარდამავალი ვარიანტები;
  • სერიულად დამზადებული კომპანია Loewe-ს მიერ;
  • სერიულად დამზადებული ჰოლდინგ DWM-ის მიერ.

მოკლელულიანი პროტოტიპები Borchardt C93

პირველი პროტოტიპი მოკლე (154 მმ სიგრძის ლულით)

ეს გახლავთ ყველაზე ადრეული პროტოტიპები. მთავარ სხვაობას წარმოადგენდა ლულის სიგრძე, რომელიც შეადგენდა 154მმ-ს. ყველა დანარჩენი ბორჰარდის პისტოლეტები მზადდებოდა 190მმ სიგრძის ლულებით. ასევე ადრეული პროტოტიპების დამაბრუნებელი ზამბარის გარსაცმის უკანა ნაწილში ნაცვლად Т-სებური შვერილისა (რომელიც კონდახის სამაგრს წარმოადგენდა), ჰქონდა ნასვრეტიანი შვერილი, რომელშიც ჩამაგრებული იყო სწორკუთხა რგოლი. ასევე მოკლელულიანი პროტოტტიპების სახელურის ლოყები იყო პრიალა, ყოველგვარი ნაჭდეევების და ღარების გარეშე.

მოგვიანებით დამზადებულ პისტოლეტებთან შედარებით სხვაობა იყო ასევე სასხლეტი მექანიზმის და დამაბრუნებელი მექანიზმის კონსტრუქციაში. მოკლელულიანი პისტოლეტის სასხლეტის თავსაფარზე დატანილი იყო წარწერა „Patent ang“ (Patent angemeldet - საპატენტო განაცხადი), რაც მიუთითებს იმაზე, რომ ეს პროტოტიპი დამზადდა მანამდე, სანამ გაიცემოდა ოფიციალური გერმანული პატენტი  (გერმანული პატენტი №75837 გაიცა 1893 წლის 9 სექტემბერს). 

მოკლელულიანი პროტოტიპი, ისევე როგორც მის შემდეგ დამზადებული ადრეული პისტოლეტები, იყენებდა მჭიდს ბრტყელი მიმოწდებელი ზამბარით. სერიული ნომრის დატანა მჭიდის ბოლოში ჯერ არ ხდებოდა. მჭიდის ბოლოში არსებულ გვერდით შვერილებზე შესრულებული იყო წრიული ღარები. ლულის ზედა ნაწილში მცირე ზომის შრიფტით დატანილი იყო სამ სტრიქონიანი მარკირება „Ludwig Loewe & Co. / Berlin. / 1893“.

წინა სამიზნე მოწყობილობა წარმოადგენდა სამკუთხედ დეტალს, რომელსაც მომრგვალებული ჰქონდა ზედა ნაწილი. უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო უძრავი და წარმოადგენდა პისტოლეტის ჩარჩოს განუყოფელ ნაწილს. ასევე უკანა სამიზნე იყო ვიწრო (მოგვიანებით წარმოებულ ვარიანტებზე გახდა უფრო განიერი). 

მკვლევარების აზრით სულ ასეთი პროტოტიპები დამზადდა დაახლოებით 8-12 ცალი ერთეულის სახით. დღეს ცნობილია მხოლოდ 2 ცალი პისტოოლეტის ვინაობა, რომელთა სერიული ნომრები არის 6 და 8.

Borchardt C93 პროტოტიპები 190მმ სიგრძის ლულით

ამ პისტოლეტების დამაბრუნებელი ზამბარის გარსაცმის უკანა ნაწილში დამაგრებულია სახასიათო Т-სებური შვერილი კონდახისთვის. სახელურის ლოყებზე გაჩნდა წვრილი რომბისებური ნაჭდევები. დამაბრუნებელი ზამბარის გარსაცმზე გაჩნდა ღერძი, რომელიც დაშლის დროს იჭერს ზამბარას. აღნიშნული ღერძი განთავსებულია დამაბრუნებელი ზამბარის კორპუსის ზედა ნაწილში. ამ სახეობის პისტოლეტებისთვის სახასიათო გახდა სახსრის ფიქსაციისთვის არსებულ თავსაფარზე უკანა ღერძის ჩასმა.

სასხლეტი კავის ზამბარა, ნაცვლად ხვეულისა გახდა ბრტყელი ფირფიტისებური სახის. გარკვეული პისტოლეტების სასხლეტის თავსაფარზე ისევ შემორჩა წარწერა „Patent ang.“. სხვაობა მდგომარეობს ასევე სასხლეტის გეომეტრიაში და მისი ბერკეტი საკეტის კოლოფში ხრახნით არის დამაგრებული. მანძილი ამ ხრახნიდან მცველის მცოცავ ღილაკამდე შეადგენს 23 მმ-ს. პირველ ვარიანტში ეს მანძილი შეადგენდა 19მმ-ს. ამ ვარიანტში სასხლეტის ზედა შვერილის დახრის კუთხე შეადგენს 30°-ს რომლის წყალობითაც სასხლეტის სვლა არის უფრო რბილი.

პროტოტიპის ამ ვარიანტებიდან მჭიდის ზამბარა გახდა 2 ცალი ცილინდრული ხვეულა სახის, ნაცვლად ბრტყელი ფირფიტისებური ზამბარისა. ახალ მჭიდში შეიცვალა ასევე ქუსლის ფორმაც.

პისტოლეტები სტანდარტულად მარკირებულია წვრილი შრიფტით დატანილი წარწერით „Ludwig Loewe & Co. / Berlin. / 1893“, ხოლო საკეტის წინა ბერკეტის ზედა ნაწილში დატანილია საპატენტო მარკირება „D.R.P. / № 75837“. შემორჩენილი პისტოლეტებიდან რამოდენიმე ეგზემპლარის ლულაზე, სავაზნის ნაწილის ზემოთ დატანილია წარწერა „Waffenfabrik / Budapest“, რაც მკვლევვარების აზრით მიუთითებს იმაზე, რომ ეს პისტოლეტები 1894 წელს ავსტრია-უნგრეთში გამართული საარმიო გამოცდებისთვის იქნა დამზადებული.  

ამ სახეობის პისტოლეტებზე წინა სამიზნე მოწყობილობა დამაგრებულია გვერდიდან გაყრილი ერთი ცალი ღერძით. ხოლო უკანა სამიზნეს გააჩნია ორი ცალი ხრახნი, რომლის ეშვეობითაც შესაძლებელია ჰორიზონტალური რეგულირება. უკანა სამიზნის ფუძე თავდაპირველად იყო ვიწრო, ხოლო შემდგომ წარმოება გადავიდა განიერ უკანა სამიზნეზე. ოფიციალურად ცნობილია ამ სახეობის 5 ცალი პისტოლეტის ვინაობა. მათი სერიული ნომრებია 3, 4, 7, 17 და 25.

Borchardt C93 სერიული წარმოებისთვის მომზადებული ე.წ. გარდამავალი ვარიანტი

ისევე როგორც ყველა შემდგომ დამზადებულ პისტოლეტებს, სერიულ წარმოებამდე დამზადებულ ე.წ. გარდამავალ პისტოლეტებსაც ჰქონდა 190მმ სიგრძის ლულა. ოფიციალურად ცნობილია სულ ამ სახეობის ორი პისტოლეტის ვინაობა, რომელთა სერიული ნომრები არის  13 და 27.

ამ სახეობის პისტოლეტებში შეიცვალა სასხლეტის ბერკეტის საკეტის კოლოფზე დამაგრების მეთოდი. თუკი მანამდე იგი მაგრდებოდა ხრახნის მეშვეობით, ამ სახეობაში სასხლეტის ზამბარა ჩამაგრებული იყო ჩაჭედვის მეთოდით. ერთერთი სხვაობა იყო ასევე დამაბრუნებელი ზამბარის დამჭერი ღერძის გადატანა. ღერძი გადატანილ იქნა დამაბრუნებელი ზამბარის კორპუსის ქვედა მხარეს.

ამ ვარიანტის პისტოლეტების მარკირება ფაქტიურად არ განსხვავდებოდა პირველი საცდელი პროტოტიპებისგან. წვრილი შრიფტით დატანილი წარწერა „Ludwig Loewe & Co. / Berlin. / 1893“ და საკეტის ზედა მხარეს შესრულებული საპატენტო ნომერი „D.R.P. / № 75837“.

ზემოაღნიშნული ვარიანტების შემდგომ 1895 წელს „Ludwig Loewe und Co“-ს ქარხანაში რომელიც მდებარეობდა ბერლინში, დაწყებულ იქნა პისტოლეტების მცირესერიული წარმოება. 1896 წელს წარმოებამ მიიღო უფრო დიდი მასშტაბები.

სერიული Borchardt C93 დამზადებული კომპანია Ludwig Loewe-ს მიერ

სერიული პისტოლეტების ლულის სიგრძე შეადგენდა 190მმ-ს. მათი სასხლეტი ბერკეტის ქვემოთ საკეტის კოლოფზე დამატებულ იქნა დამცავი შვერილები (ე.წ. ყურები). იგი იცავდა სასხლეტის ბერკეტს შესაძლო დარტყმისგან, რაც თავის მხრივ გამოიწვევდა უნებლიე გასროლას. 

ასევე სასხლეტის ბერკეტის წინა ნაწილში გაჩნდა სახასიათო ჭრილი. ეს ნიუანსები არის ერთერთი „სავიზიტო ბარათი“, რითაც შესაძლებელია დავადგინოთ, რომ პისტოლეტი არის სერიული ტიპის.

სერიული პისტოლეტების სავაზნის ზემოდან დატანილი იყო მარკირება სამი სტრიქონის სახით „WAFFENFABRIK / LOEWE / BERLIN“. ქვედა ორი სტრიქონის ასოები იყო შესრულებული უფრო მსხვილი შრიფტით. ასევე დიდი ასოებით იყო წარწერა „LOEWE“. საკეტის ბერკეტზე ტრადიციულად დატანლი იყო საპატენტო წარწერა „D.R.P. № 75837“.

საკეტის მარჯვენა მხარეს შესრრულებული იყო მარკირება „SYSTEM BORCHARDT. PATENT.“. ესეც გახლავთ ერთერთი განმასხვავებელი ნიშანი, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ პისტოლეტი არის სერიული წარმოების. შემორჩენილი პისტოლეტების სერიული ნომრებით თუ ვიმსჯელებთ სულ სერიულად დამზადდა დაახლოებით 1100 ცალი პისტილეტი.

უკანა სამიზნე მოწყობილობა ხრახნების მეშვეობით რეგულირდებოდა როგორც ვერტიკალურად, ასევე ჰორიზონტალურად. მოგვიანებით წინა სამიზნე მოწყობილობის დამაგრება (ფიქსაცია) ხდებოდა 2 ცალი ღერძით.

Borchardt C93 დამზადებული ჰოლდინგ DWM-ის მიერ

1896 წელს კომპანია Ludwig Loewe & Co გარდაიქმნა ჰოლდინგათ, რომელშიც შედიოდა რამოდენიმე იარაღის ქარხანა და ვაზნების მწარმოებელი ფაბრიკა. ჰოლდინგს მიენიჭა სახელწოდება DWM (DEUTSCHE WAFFEN-UND MUNITIONSFABRIKEN) (გერმანული იარაღის და ვაზნების ფაბრიკა).

სერიულ პისტოლეტები, რომელიც დამზადებული იყო ჰოლდინგ DWM-ის მიერ, გამოირჩეოდა შემდეგი ნიუანსებით: საკეტის კოლოფის მარჯვენა მხარეს სამ სტრიქონად ჰქონდა დატანილი მარკირება „SYSTEM BORCHARDT. PATENT. / DEUTSCHE WAFFEN-UND MUNITIONSFABRIKEN. / BERLIN“. საკეტის წინა ბერკეტის ზემოდან დატანილი იყო მარკირება, რომელიც მიუთითებდა ბორჰარდის გერმანული პატენტის ნომერზეВ D.R.P. / № 75837“. როგორც წესი სერიული ნომრის დატანა ხდებოდა იარაღის შემეგ დეტალებზე: ლულის ქვედა მხარეს (სადაც ხდებოდა საკეტის კოლოფთან დამაგრება), სახელურის ქვედა მხარეს, მჭიდის ქვედა მხარეს (ქუსლზე), დამაბრუნებელი ზამბარის გარსეცმზე შესრულებულ Т-სებურ შვერილზე. ამას გარდა სერიული ნომრის დატანა ხდებოდა კონდახზე და სათადარიგო დეტალების შესანახ ხის ზარდახშაზე. ლულის და საკეტის კოლოფის მარცხენა მხარეს დატანილი იყო ე.წ. მიღების დამღები გვირგვინის და მის ქვემოთ ასოების „B“ და „U“ სახით. ჰოლდინგ DWM-ის მიერ დამზადებული პისტოლეტების სერიული ნომრები იწყება  1100 დაან და ადის 3013-მდე.  ჰოლდინგ DWM-ის მიერ დამზადებულ პისტოლეტებზე სასხლეტის ბერკეტს აღარ ჰქონდა გრძივი ჭრილი. ამას გარდა სამიზნე მოწყობილობას აღარ ჰქონდა რეგულირების შესაძლებლობა. იგი იყო უფრო განიერი და წარმოადგენდა ჩარჩოს განუყოფელ ნაწილს.

ჩვენს მიერ აღწერილი დეტალები, არის ერთგვარი ძირითადი მონაცემები. ამას გარდა გვხდება კიდევ სხვადასხვა გარდამავალი ვარიანტები, რადგან პისტოლეტის კონსტრუქციაში და საწარმოო პროცესში მუდმივად შედიოდა გარკვეული ცვლილებები. მაგალითად მჭიდის ქუსლების გეომეტრია არაერთხელ იქნა შეცვლილი და გადამუშავებული. ასევე იცვლებოდა მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორის სამაგრის ფორმაც და ნაცვლად ოვალურისა რიგი პერიოდის პარტიაში იყო ფიგურული სახის.

ზემოთ მოცემულია Loewe-ს მიერ წარმოებული პისტოლეტის ბუდე-კონდახი და სათადარიგო დეტალების შესანახ ხის ზარდახშა, ხოლო ქვემოთ ჰოლდინგ DWM -ის

აღსანისნავია, რომ კომპანია Loewe-ს მიერ წარმოებულ პისტოლეტის კონდახზე და სათადარიგო დეტალების შესანახ ხის ზარდახშაზე ხდებოდა სერიული ნომრის დატანა. ხოლო კომპანია DWM-ის მიერ წარმოებული ზემოაღნიშნული აქსესუარები იყო მარკირების გარეშე. 

ბუნებრივია ბორჰარდის პისტოლეტს ჰქონდა ბევრი დადებითი მხარე, მაგრამ ასევე იყო ბევრი უარყოფითიც. დიდი გაბარიტები, წონა, რთული კონსტრუქცია, ასიმეტრიულად განლაგებული სასხლეტის დამცავი კავი, რომელიც ართულებდა პისტოლეტის სროლას მარცხენა ხელით. სწორედ ამ ფაქტორებმა განაპირობეს ის, რომ პისტოლეტი არ მიიღო შეიარაღებაში არცერთი ქვეყნის არმიამ და ვერც კომერციული კუთხით მოიკიდა ფეხი სამოქალაქო ბაზარზე. 

Borchardt C-93 კომერციული სახით იყიდებოდა სხვადასხვა ქვეყანაში. ხშირად იგი რეკლამდებოდა როგორც 500 მეტრამდე სასროლად გათვლილი პისტოლეტ-კარაბინი. აღსანიშნავია რომ მისი ფასი იმ პერიოდისთვის იყო საკმაოდ მაღალი. მაგალითისთვის რუსეთში ბორჰარდის პისტოლეტის ფასი სავაჭრო ცნობარის (კატალოგის) თანახმად შეადგენდა 60 მანეთს. შედარებისთვის იმავე პერიოდში Mauser C-96 ღირდა 42 მანეთი, ხოლო ამერიკული სმიტ ენდ ვესონის რევოლვერებზე სხვადასხვა მოდელის და შესრულების მიხედვით ფასები მერყეობდა 15 მანეთიდან 33 მანეთამდე. მიუხედავად მაღალი ფასიას გარკვეული ადამიანები საკუთარი ინიციატივით პირადი სახსრებით ყიდულობდნენ მას და იყენებდნენ. მცირე რაოდენობით 10-20 ცალი ასევე სხვადასხვა ძალოვანმა უწყებებმაც შეისყიდეს, თუმცა ეს ყველაფერი იყო ზღვაში წვეთი.

სპეციალისტების შეფასებით სულ დამზადებული პისტოლეტების ჯამურმა რაოდენობამ შეადგინა 3000-3025 ერთეული. ბუნებრივია დღეს აღნიშნული პისტოლეტები (განსაკუთრებით თუკი სრული აქსესუარებით არის წარმოედგენილი) ყველა კოლექციონერისთვის სანატრელ იარაღს წარმოადგენს. მათი ღირებულება აუქციონებზე იწყება 10 000 დოლარიდან (როგორც წესი DWM-ის დამზადებული). ხოლო თუ იარაღი ყველა აქსესუარით არის წარმოდგენილი, მაშინ მათი ფასი 25 000-50 000$-მდე შეიძლება მერყეობდეს. თუ პისტოლეტი დამზადებულია ჯერ კიდევ Ludwig Loewe & Co –ს მიერ და იდეალურადაა შენახული თავის აქსესუარებით, შეიძლება მათი ფასი 90 000$-მდე ადიოდეს. სულ ადდრეულ მოკლელულიან პროტოტიპში კოლექციონერები მზად არიან 100 000$-ზე მეტი გადაიხადონ.

აღნიშნულ ფოტოზე გამოსახულია ვლადიმერ გოგუაძე Borchardt C-93-ით ხელში და ვალერიან (ვალიკო) ანთიმოზის ძე ჯუღელი

არის თუ არა Borchardt C-93 საქართველოში? კი არის. პირადად მე ვიცი 2 ცალის ვინაობა. 2012 წელს მაიმარკეტზეც წავაწყდი განცხადებას. მფლობელი ყიდიდა ბორჰარდის პისტოლეტს, რომელიც იყო ძალიან კარგ კოსმეტიკურ მდგომარეობაში (შიდა მექანიზმი ნამდვილად არ ვიცი რამდენად კარგად იყო შენახული). პისტოლეტს მოყვებოდა მხოლოდ 1 ცალი მჭიდი და კონდახი. მფლობელი ამ პისტოლეტს აფასებდა 23 000 ლარად. 2012 წლისთვის დოლარის კურსი შეადგენდა 1,74 ლარს. შესაბამისად დოლარში მისი ფასი გამოდიოდა 13 220$. დღევანდელ მოცემულობაში ალბათ მისი ღირებულება იქნებოდა 35 000 -37 000 ლარი. 

სამხედრო შეკვეთის მოპოვების იმედად კომპანია Loewe, ხოლო შემდგომ უკვე ჰოლდინგი DWM ანხორციელებდა პისტოლეტის შეთავაზებას სხვადასხვა ქვეყნებში. ბორჰარდის პისტოლეტის გამოცდები გაიმართა გერმანიაში, ავსტრია-უნგრეთში, აშშ-ში, დიდ ბრიტანეთში, საფრანგეთში, ესპანეთში და ნორვეგიაში, მაგრამ არცერთი ქვეყნის არმია არ დაინტერესდა ჰუგო ბორჰარდის პისტოლეტით.

ცნობილია, რომ პისტოლეტის პრეზენტაციას და შეთავაზებას სხვადასხვა ქვეყნებში ანხორციელებდა ჰოლდინგ DWM-ის კონსტრუქტორი გეორგ ლუგერი, რომელიც ამავდროულად ითვლებოდა წარმატებულ კომივოიაჟორად (სავაჭრო აგენტად). ყველაზე წარმატებულ მომენტად ჰუგო ბორჰარდის პისტოლეტის ისტორიაში წარმოადგენდა შვეიცარიაში (კონკრეტულად ქალაქ Thun- ში) გამართული გამოცდები, რომელიც 1897 წლის ივნისში განხორციელდა. აღნიშნულ გამოცდებში მონაწილეობას იღებდნენ შემდეგი თვითდამტენი პისტოლეტები: 

1. Borchardt C-93

2. Mauser C-96; 

3. Bergman №3 (M1896)

4. Mannlicher M1894. 

კონკურსის კომისიის წევრებმა დაიწუნეს ყველა პისტოლეტი და მომზადებულ დასკვნაში დაწერეს, რომ არცერთ პისტოლეტს არ უწევდნენ რეკომენდაციას შეიარაღებაში მისარებად. თუმცა აღნიშნეს, რომ წარმოდგენილ პისტოლეტებს შორის ყველაზე საუკეთესო იყო სწორედ Borchardt C-93.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე მომზადაა გარკვეული რეკომენდაციების ნუსხა, რომლის მიხედვითაც თუ მოხდებოდა ბორჰარდის პისტოლეტის გადამუშავება, მას განიხილავდნენ შეიარაღებაში მისაღებად. რეკომენდაციებში საკვანძო საკითხებს წარმოადგენდა: იარაღის გაბარიტების და მასის (წონის) შემცირება, კონსტრუქციის ცვლილება იმდაგვარად, რომ პისტოლეტის დაშლა-აწყობა ყოფილიყო უფრო გამარტივებული. ჰოლდინგ DWM-ის ხელმძღვანელობამ თხოვნით მიმართა ჰუგო ბორჰარდს, რომ ზემოაღნიშნული რეკომენდაციების თანახმად მოეხდინა პისტოლეტის გადამუშავება. ჰუგო ბორჰარდმა მტკიცე უარი განაცხადა პისტოლეტის გადამუშავებაზე. იგი თვლიდა რომ პისტოლეტს არ სჭირდებოდა არანაირი გადამუშავებას და შეუძლებელი იყო კონსტრუქციაში ისეთი ცვლილებების შეტანა, რაც საბოლოდ დააკმაყოფილებდა შვეიცარიის არმიის მოთხოვნებს. ბუნებრივია ჰოლდინგ DWM-ისთვის შვეიცარიულ კონკურსში გამარჯვება დიდი წარმატება იქნებოდა და ხელმძღვანელობას არ უნდოდა ამ მსუყე ლუკმის ხელიდან გაშვება. საბოლოოდ ისე მოხდა რომ Borchardt С93 -ის მოდერნიზაცია/გადამუშავება დაევალა გეორგ ლუგერს (Georg Johann Luger). სწორედ ამ მომენტიდან იწყება მეორე ლეგენდიარული და საკულტო პისტოლეტ Parabellum-ის ისტორია, რომელიც უკვე სხვა სტატიების მთელ ციკლს იმსახურებს.