10/14/2017

ჩინური ავტომატური პისტოლეტი Type 80 (Norinco QS80 / QS80-1)

60-ანი წლების მიწურულს ჩინეთში დაწყებულ იქნა სამუშაოები ახალ ავტომატურ პისტოლეტზე, რომლითაც უნდა შეიარაღებულიყვნენ ჩინეთის სახალხო-გამანთავისუფლებელი არმიის (ჩინურად 中国人民解放军)  ის სამხედრო მოსამსახურეები, ვისაც საშტატო განაწესის თანახმად არ ეკუთვნოდათ ავტომატი (მოიერიშე შაშხანა) და ამავდროულად საჭიროებდნენ პისტოლეტზე მეტი საცეცხლე ძალის მქონე იარაღს. ასევე ეს იარაღი განკუთვნილი უნდა ყოფილიყო სხვადასხვა დანაყოფების მეთაურებისთვის, სამხედრო სატრანსპორტო საშუალებების ეკიპაჟისათვის, ტანკისტებისთვის და საჰაერო დესანტებისთვის. პისტოლეტის დაპროექტება მოხდა საბჭოთა ტოკარევის სისტემის პისტოლეტის ვაზნის 7,62х25 ჩინურ კლონზე, რომელიც ოფიციალურად ირიცხებოდა ჩინეთის შეიარაღებაში სახელწოდებით „7,62х25mm Тype 51“. იმ პერიოდისთვის ჩინეთში ჯერ კიდევ პოპულარული იყო პისტოლეტი “Mauser C-96”, შესაბამისად ახალი იარაღიც სწორედ მისი გავლენით იქნა შემუშავებული. პისტოლეტის საცდელმა ვარიანტებმა 70-ან წლებში იხილეს დღის სინათლე, თუმცა მათი სერიული დამზადება მოგვიანებით (70-ანი წლების მიწურულს) მოხდა. პისტოლეტს მიენიჭა ოფიციალური სახელწოდება “Type 80”. მისი აგებულება წააგავდა მაუზერის ლეგენდარულ პისტოლეტს, თუმცა იყო გარკვეული სხვაობები. ვიზუალურად ყველაზე შესამჩნევ სხვაობას წარმოადგენდა დახრილი კუთხით განლაგებული მჭიდის მიმღები, რომელზე მორგებული მჭიდიც, ასევე დახრილად დგებოდა. “Type 80” იყენებდა მოხსნად მჭიდებს ვაზნების შახმატური განლაგებით, რომელიც ორი განსხვავებული ტევადობით მზადდებოდა: 1. მჭიდი 10 ცალ ვაზნაზე; 2. მჭიდი 20 ცალ ვაზნაზე (20 ვაზნიანი მჭიდების დამზადება მოგვიანებით მოხდა). პისტოლეტის ავტომატიკის მუშაობის პრინციპი, ასევე მაუზერის C-96 მოდელის ანალოგიურად წარმოებდა. შესაბამისად მოძრავი ლულის ჩაკეტვა საკეტის ქვემოდან განთავსებული ვერტიკალურ სიბრტყეში მოძრავი საბრძოლო ბლოკით ხდებოდა. პისტოლეტის საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანა ხორციელდებოდა Mauser C-96-ის ანალოგიურად საკეტის უკანა ნაწილში არსებული სპეციალური ღარებიანი ბლოკის უკან მოქაჩვით.  
 
დღეს არ არსებობს ზუსტი ცნობები იმის შესახებ, თუ საერთო ჯამში, რამდენი ცალი ეგზემპლარი დამზადდა და კონკრეტულად რომელ წლებში ხდებოდა მისი წარმოება. პისტოლეტი „Type 80” დამზადდა ორი განსხვავებული სახით:
1. ადრეული ვარიანტი, რომელსაც აღნიშნავენ როგორც QS80;
2. მოგვიანებით დამზადებული ვარიანტი სახელწოდებით QS80-1. აღნიშნული ვარიანტი იყო გადამუშავებული და დასამზადებლად უფრო ტექნოლოგიური. მისი მთავარი სხვაობა ვიზუალურადაც ჩანს, რადგანაც ჰქონდა განსხვავებული ტარის ფორმა, განსხვავებული საკეტის გარსაცმი და განსხვავებულად განლაგებული სროლის რეჟიმების სელექტორი. ასევე მისი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი იყო მოდულური ტიპის.
“Type 80”-ის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ეფუძნებოდა ჯერ კიდევ 30-ან წლებში იოზეფ ნიკლის და კარლ ვესტინგერის მიერ შექმნილ სქემას, რომლის წყალობითაც პისტოლეტის ჩარჩოზე, მარცხენა მხარეს განთავსებული იყო დროშისებური ბერკეტი. აღნიშნული ბერკეტი ასრულებდა როგორც მცველის, ასევე სროლის რეჟიმების სელექტორის (გადამრთველის) დანიშნულებას, ერთეული გასროლებიდან-სრულიად ავტომატურ ჯერებზე. ავტომატური ჯერებით სროლისას ტემპი შეადგენდა 850-900 გასროლას წუთში. საბრძოლო ზამბარა “Type 80”-ში საბჭოთა ტოკარევის სისტემის პისტოლეტის იდენტურად ჩახმახში იყო განთავსებული. პისტოლეტის ტარი „Mauser C-96“ -ისგან განსხვავდებოდა უფრო დაკუთხული ფორმით და გამოირჩეოდა უკეთესი ერგონომიულობით.
“Type 80”-ის უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო მუდმივი (არარეგულირებადი), რომლის მისროლაც ხდებოდა 50 მეტრზე (რიგ წყაროებში გვხდება ინფორმაცია, რომ იგი გათვლილი იყო 100 მეტრამდე სროლისთვის).
იარაღი დაკომპლექტებული იყო ბუდე-კონდახით, რომელიც პისტოლეტის ტარზე გაკეთებული სპეციალური ღარის მეშვეობით მაგრდებოდა. პისტოლეტების გარკვეული ნაწილი ბუდე-კონდახის ნაცვლად, დაკომპლექტებული იყო ორიგინალური მეტალის სამხრე დუგლუგით, რომელიც ამავდროულად საბრძოლო დანას წარმოადგენდა.
პისტოლეტი Type80 (QS80-1) ტარზე დამაგრებული დანა-დუგლუგით
პისტოლეტი Type80 (QS80-1) მოხსნილი დამაგრებული დანა-დუგლუგით
შეიძლება ითქვას, რომ პისტოლეტი “Type 80” იყო ერთგვარი მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომელიც ახლო მანძილზე საომრად უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი. ჩემი აზრით საბრძოლო დანით (აქ ვგულისხმობ დანას, რომელიც დუგლუგის დანიშნულებასაც ასრულებდა) დაკომპლექტებული პისტოლეტი “Type 80” 2 ცალი სავსე მჭიდით (10 ცალ და 20 ცალ ვაზნაზე) კარგ ვარიანტს წარმოადგენდა თვითგადარჩენის იარაღის ამპლუაში.
როგორც რიგი წყაროებიდან ჩანს, პისტოლეტი „Type 80” ხარისხიანად იყო დამზადებული და საიმედოდ მუშაობდა, თუმცა ჰქონდა გარკვეული ნაკლოვანება. კერძოდ: მისი ლულის კედლები იყო თხელი და ავტომატური ჯერებით 30 ცალი ვაზნის მიყოლებით გასროლის შემდეგ იმდენად ხურდებოდა, რომ  ცხელი ლულის სავაზნეში მიწოდებული ვაზნა მაღალი ტემპერატურისგან თავისით ალდებოდა, რაც თვითნებურ გასროლას იწვევდა. 
მიუხედავად ამ ნაკლისა, 1980-ანი წლების დასაწყიში პისტოლეტი “Type 80” მცირე პარტიად დამზადდა იმ პერიოდში ჯერ კიდევ ახალი საწარმოს „NORINCO“ (China North Industries Corporation) მიერ და მაინც მოხვდა ჩინეთის სახალხო-გამანთავისუფლებელი არმიის არაოფიციალურ შეიარაღებაში, თუმცა ვერ მოიკიდა ფეხი და მისი წარმოებაც მალევე იქნა შეწყვეტილი.

9/27/2017

პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი КППЯ


მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში საბჭოთა კავშირის არმიის შეიარაღებაში,  გარკვეული რაოდენობით ირიცხებოდა სამამულო წარმოების პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები (დეგტიაროვის ППД1934/38, ППД-40, შპაგინის ППШ-41 და სიმონოვის ППС-42/43). ასევე რიგ სიტუაციებში მებრძოლები იყენებდნენ გერმანულ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებს MP.38/MP.40, რომელიც ნაალაფარის სახით იყო მოპოვებული. ზევით ჩამოთვლილი ყველა მოდელი, გარკვეულ წილად წარმოადგენდა სრული გაბარიტების მქონე ეგზემპლარს, რომელიც იმ პერიოდში დამაკმაყოფილებლად ასრულებდა თავის მოვალეობას. იყო სიტუაციები, როდესაც კონკრეტული სადაზვერვო და დივერსიული ოპერაციების  შესრულებისას, მებროლებს ესაჭიროებოდათ  უფრო კომპაკტური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები. ასეთ შემთხვევაში ძირითადად საკეც დუგლუგიან ვარიანტებს იყენებდნენ.  თუ გადავხედავთ მეორე მსოფლიო ომის ქრონიკებს, საბჭოთა კავშირის დაზვერვის, დივერსიული ჯგუფების და სადესანტო შემადგენლობის ხელში, ხშირად დავინახავთ გერმანულ MP.38/MP.40 ან საბჭოთა ППС-42/43-ს. რიგ შემთხვევბში დგებოდა ბევრად კომპაკტური იარაღის საჭიროება, რომელიც ფარულად უნდა ჰქონოდა მებრძოლს. შესაბამისად ასეთ დროს ნაცვლად პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებისა, უბრალოდ საბჭოთა კავშირის საშტატო ტოკარევის სისტემის პისტოლეტს (ТТ-33) იყენებდნენ. ზემოაღნიშნული ეპიზოდებიდან გამომდინარე, გამოიკვეთა საჭიროება, რომ შექმნილიყო შუალედური ვარიანტი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევსა და თვითდამტენ პისტოლეტს შორის. თუმცა ეს საჭიროება არ იყო მაინცდამაინც მწვავე და პრიორიტეტული. შესაბამისად გაგანია ომის პერიოდში არავის არ ჰქონდა იმის დრო, ასევე მატერიალური რესურსი, რომ გამოეცხადებინათ კონკურსი და დაეწყოთ საკონსტრუქტორო-კვლევითი სამუშაოები მსგავსი ტიპის იარაღის შექმნაზე. მიუხედავად ამისა საბჭოთა კავშირის ერთერთმა სამხდრო მოსამსახურემ, გამომგონებელმა და იარაღის ოსტატმა ფ.ი. იაზიკოვმა (Фома Иович Язиков) სცადა შეექმნა მცირგაბრიტიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომელიც სპეციალური ოპერაციების შესასრულებლად უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი.
1943 წლის დასაწყისში ფ.ი. იაზიკოვმა, რომელიც ამ პერიოდში სატანკო პოლკში მსახურობდა, შეისწავლა რამოდენიმე უცხოური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სქემა და გადაწყვიტა საკუთარი ძალებით დაეპროექტებინა კომპაკტური ეგზემპლარი. ფ.ი. იაზიკოვმა საკუთარი კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ნახაზები დასრულების შემდეგ წარუდგინა პოლკის მეთაურს. ნახაზების შესწავლის შემდეგ ფ.ი. იაზიკოვი მივლინებულ იქნა ლენინგრადის №186 ქარანაში, სადაც უნდა დამზადებულიყო საცდელი ეგზემპლარი. ეგზემპლარის დამზადების შემდეგ კონსტრუქტორი იარაღთან ერთად გაგზავნილ იქნა რჟევსკის პოლიგონზე.
ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“
საცდელ ეგზემპლარს მიენიჭა აბრევიატურა „КППЯ“ რომელიც, შემდეგნაირად იშიფრებოდა „Кабурный пистолет-пулемёт Язикова“ (იაზიკოვის საკაბურე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი). საგამოცდო კომისიამ საბოლოოდ დადებითი დასკვნა დადო, რის შემდეგაც იაზიკოვი მისი მეთაურის ბრძანებით გაგზავნილ იქნა მოსკოვში გამოგონებების განყოფილებაში, სადაც განყოფილების უფროსს, პოლკოვნიკ გლუხოვს უნდა შეხვედროდა.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“ იყო კომპაკტური ავტომატური იარაღი, რომელიც გათვლილი იყო საბჭოთა კავშირის საშტატო პისტოლტის ვაზნაზე 7,62х25 (ТТ) და მუშაობდა თავისუფალი საკეტის პრინიპით, რომელშიც სროლა წარმოებდა ღია საკეტიდან. საინტერესო გადაწყვეტილებას წარმოადგენდა მასში გამოყენებული საკეტის დინამიური დამუხრუჭების პრინციპი, რომელიც შემდეგნაირად ფუნქციონირებდა. ლულის კოლოფის უკანა ბოლოში ჩახრახნილი იყო საზურგე, რომელშიც იჯდა ალუმინის და რეზინის რგოლებისგან აწყობილი საჰაერო ამორტიზატორი.
საჰაერო ამორტიზატორი
სროლის დროს უკან გადაადგილებული საკეტის კუდი შედიოდა აღნიშნულ ამორტიზატორში და მის კამერაში ახდენდა ჰაერის შეკუმშვას. შეკუმშული ჰაერი კი სპეციალური ნასვრეტიდან გამოედინებოდა.  საკეტის საწყის პოზიციაზე (წინ) გადაადგილებისას ამორტიზატორში წარმოქნილი ვაკუუმი ამუხრუჭებდა საკეტის მოძრაობას, რისი წყალობითაც იზრდებოდა საკეტის მოძრაობის დრო და საბოლოო ციკლი. ანუ მარტივად რომ ვთქვათ ფ.ი. იაზიკოვმა სცადა ორი კურდღლის ერთდროულად მოკვლა: 1. 7,62х25 კალიბრის ვაზნის უკუცემის შემცირება; 2. სროლის ტემპის შემცირება.  თუმცა საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ კონსტრუქტორმა „ვერცერთი კურდღელი“ ვერ მოკლა ამ სისტემის არასწორი დაპროექტების გამო და პირიქით ხელიც კი შეუშალა. ამაზე სტატიის ქვემოთ ვისაუბრებთ.
იყო თუ არა ფ.ი. იაზიკოვის მიერ გამოყენებული საჰერო ამორტიზატორი ინოვაციური? ამაზე ცალსახად შეიძლება ვთქვათ არა! რადგანაც ანალოგიურ ვაკუუმურ სიტემას იყენებდა ჯერ კიდევ 1930 წელს შექმნილი ფინელი კონსტრუქტორის აიმო იოჰანეს ლახტის კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „Suomi-konepistooli M/31“ (KP/-31, Suomi KP), რომელიც 1931 წელს იქნა ფინეთის შეირაღებაში მღებული.  
ფინური „Suomi-konepistooli M/31“
იმისათვის, რომ მომხადარიყო საკეტის შემართვა (შეყენება), ლულის გარსაცმსა და ლულას შორის ჩამონტაჟებული იყო სპეციალური ბერკეტი. ბერკეტის სახელური კი ლულის ქვემოთ იყო გამოშვერილი. აღნიშნული სახელური სროლის დროს უძრავ მდგომარეობაში რჩებოდა.  
ფ.ი. იაზიკოვის არასრულად დაშლილი საცდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“
ისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო ორპოზიციიანი L-სებური კონსტრუქციის. პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სახელურზე (ქვემოდან) მაგრდებოდა ბუდე (კაბურა), რომელიც კონდახის დანიშნულებას ასრულებდა. რამდენადაც ცნობილია იარაღი სავსე მჭიდით და ბუდით იწონიდა დაახლოებით 2,4 კგ-ს. მჭიდში თავსდებოდა 15 ცალი ვაზნა.
საპოლიგონო გამოცდები
1943 წლის შემოდგომას ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი ეგზემპლარი „КППЯ“, გაგზავნილ იქნა სასროლი იარაღის სამეცნიერო-კვლევით პოლიგონზე (НИПСВО). საცდელი სროლებისას გამოვლენილ იქნა სროლის მაღალი ტემპი, რომელიც შეადგენდა დაახლოებით 1200-1300 გასროლას წუთში. შესაბამისად მაღალი სროლის ტემპის და ძლიერი ვაზნის 7,62х25 გამოყენების გამო, შეუძლებელი იყო ბუდე-კონდახის გარეშე ავტომატური ჯერებით სროლის განხორციელება. როგორც აღმოჩნდა კონსტრუქტორმა ვერ გათვალა ჰაერის ამორტიზატორის მუშაობა სათანადოდ. შეკუმშული ჰაერი ვერ ასწრებდა გამომავალი ნასვრეტიდან გამოსვლას და საკეტის დამუხრუჭების მაგივრად, პირიქით დამატებით ბიძგს აძლევდა საკეტს წინ გადაადგილებისას, რაც იწვევდა სროლის ტემპის მატებას. საბოლოოდ საგამოცდო კომისიამ არ გაუწიაა რეკომენდაცია პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის „КППЯ“ გადამუშავებას, რის შედეგადაც  შემდგომი სამუშაოები შეწყევტილ იქნა.
ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“ ტარზე დამაგრებული ბუდე-კონდახით
პოლიგონის (НИПСВО) მხრიდან უარის შემდეგ  ფ.ი. იაზიკოვმა მიიღო ახალი დავალება, რომელიც გულისხმობდა ს.ი. მოსნის კარაბინის М1891/38 ბაზაზე ავტომატური იარაღის შექმნას. იარაღი გათვლილი უნდა ყოფილიყო პისტოლეტის ვაზნაზე 7,62х25 (ТТ). აღნიშნული ავტომატური კარაბინის დამზადება, ასევე  ლენინგრადის №186 ქარხანაში დაიგეგმა. პისტოლეტის ვაზნებზე დაპროექტებულ კარაბინზე მუშაობა 1944 წელს დასრულდა. იგი წარმოადგენდა მოსინის 1938 წლის კარაბინის მოდიფიცირებულ ეგზემპლარს, რომელსაც სავაზნეში ჰქონდა სპეციალური ადაპტერი. ადაპტერი უზრუნველყოფდა პისტოლეტის ვაზნების გამოყენებას. ასევე სტანდარტული მოსინის გრძივად მოსრიელ საკეტი შეიცვალა თავისუფალი საკეტით და ლულის კოლოფი აღიჭურვა "КППЯ"-ს მსგავსი ჰაერის ამორტიზატორით. ავტომატურ კარაბინში გამოიყენებოდა 25 ცალ ვაზნაზე (მოგვიანებით 50 ცალ ვაზნიანაზეც გაკეთდა) გათვლილი მოხსნადი სექტორული სავაზნე კოლოფი (მჭიდი). ასევე პარალელურად ფ.ი. იაზიკოვი მუშაობდა ავტომატურ კარაბინზე, რომელიც 7,62х54 კალიბრის ვაზნებზე იყო გათვლილი. აღნიშნული იარაღი 1945 წელს იქნა წარმოდგენილი, თუმცა ფ.ი. იაზიკოვს აქაც არ გაუმართლა, რადგანაც ზუსტად ამ პერიოდში დასრულდა მეორე მსოფლიო ომი. შესაბამისად აღარ იყო აქტუალური არც იაზიკოვის კარაბინები, რომელთა კვალიც სწორედ ამ პერიოდში  იკარგება და არავინ არ იცის რა ბედი ეწია ან სად წავიდა საცდელად დამზადებული პროტოტიპები, რომელიც ფ.ი. იაზიკოვმა შესაბამის უწყებას ჩააბარა. რამდენადაც ცნობილია ფ.ი. იაზიკოვი ომის შემდეგ მუშაობდა თვიტდამტენი გლუვლულიანი თოფის შექმნაზე, რომელიც ასევე საცდელ ეგზემპლარად დარჩა, ხოლო 1957 წელს კონსტრუქტორი პენსიაზე გავიდა.
გარდა ცეცხლსასროლი იარაღისა ფ.ი. იაზიკოვო მუშაობდა ასევე სხვა გამოგონებებზე. მაგალითად 1935 წლის 31 დეკემბერს მის სახელზე გაცემულ იქნა საგამომგონებლო მოწმობა №45500, რომელიც ეხებოდა მოტოციკლეტის თოვლში გადაადგილებისათვის შექმნილ მოწყობილობას. აღნიშნული გამოგონება შემდგომ გამოიყენებულ იქნა მოსკოვის ცენტრალური ავტოკლუბის მიერ. 1938 წელს ფ.ი. იაზიკოვის მიერ შემუშავდა მცილელიტრაჟიანი ავტომობილის და საბავშო სკუტერის (ე.წ. „სამაკატის“) პროექტი, რომლებმაც ამავე წლის სექტემბრის თვეში გაიარეს გამოცდები. გამოცდების შემდეგ ფ.ი. იაზიკოვი გამოიძახა ვლადიმერ ლენინის მეუღლემ, ნადეჟდა კრუპსკაიამ (Н. К. Крупская) და დაავალა შიდა წვის ძრავიანი საბავშო ავტომობილის დამზადება. 1939 წელს აღნიშნული ავტომობილი 3 ცალი ერთეულის სახით გადაეცა მოსკოვის  პიონერთა ცენტრალურ სახლს.
დღეს ფ.ი. იაზიკოვის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის (КППЯ) ერთადერთი საცდელი ეგზემპლარი ინახება სანკტ-პეტერბურგში მდებარე სამხედრო ისტორიის საარტილერიო მუზეუმში (ВИМАИВиВС - Военно-исторического музея артиллерии, инженерных войск и войск связи), რომელიც სასროლი იარაღის სამეცნიერო-კვლევით პოლიგონმა (НИПСВО) 1961 წელს გადასცა მუზეუმს. სწორედ ამ მუზეუმიდანაა  ზევით მოყვანილი ფოტოები. ასევე ამ მუზეუმში ინახება ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი 16 კალიბრიანი თვითდამტენი თოფის ერთადერთი ეგზემპლარი, რომელიც 1981 წელს გადაეცა მუზეუმის.

9/16/2017

Chamelot-Delvigne M 1873 და M 1874 (MAS 1873 / MAS 1874)

1970 წლის 19 ივლისს საფრანგეთსა და პრუსიას შორის დაწყებულ იქნა შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელიც შემდგომ "საფრანგეთ-პრუსიის ომის" სახელწოდებით გახდა ცნობილი. აღნიშნული ომი გაგრძლდა 1971 წლის 10 მაისამდე და საბოლოოდ საფრანგეთის დამარცხებით დასრულდა. შეიძლება ითქვას, რომ საფრანგეთ-პრუსიის ომი ფრანგებისთვის იყო ერთგვარი აღჭურვილობის და შეიარღების გამოცდა, რომელშიც ნათლად გამოიკვეთა ფრანგული შეიარაღების ნაკლოვანებები.  ეს ნაკლოვანებები აშკარა და თვალსაჩინო გახდა იმის ფონზე, რომ პრუსიას სამხრეთ გერმანული სახელმწიოფოები უმაგრებდნენ ზურგს. ფაქტი კი ჯიუტა! საფრანგეთის შეიარაღება ვერ აკმაყოფილებდა იმდროინდელ მოთხოვნებს. ამ ომის შემდეგ საფრანგეთის ძირითადი ყურადღება გადატანილ იქნა არტილერიის და კავალერიის იარაღის გაძლიერებაზე. თუმცა დღის წესრიგში ასევე დადგა საკითხი, რომ განახლებულიყო ფეხოსანთა ოფიცრების და უნტეროფიცრების პირადი ცეცხლსასროლი იარაღი.

ვინაიდან იმ ეპოქაში ოფიცრების პირად იარაღს ძირითადად ცეცხლსასროლი რევოლვერი წარმოადგენდა, გამოცხადებულ იქნა კონკურსი, რომლის ფარგლებშიც საფრანგეთს ახალი რევოლვერის შერჩევა უნდა მოეხდინა. მთავარ მოთხოვნებს წარმოადგენდა ქვემოთ ჩამოთვლილი პუნქტები:

·         რევოლვერი აუცილებლად უნდა ყოფილიყო გათვლილი ცენტრალური აალების ვაზნაზე. (მანამდე ფრანგების შეიარაღებაში იყო ლეფოშეს კონსტრუქციის სარჭიან ვაზნებზე გათვლილი რევოლვერები);
·         ახალი რევოლვერის დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი უნდა ყოფილიყო ორმაგი მოქმდების;
·         ბანალურად ჟღერს, მაგრამ რევოლვერი უნდა ყოფილიყო საიმედო, ექსპლუატაციისთვის მარტივი და მისი წარმოება უნდა ყოფილიყო იაფი.

70-ანი წლების დასაწყისში გამართულ კონკურსზე წარმოდგენილ იქნა სხვადასხვა რევოლვერები, რომელთა შორისაც იყო შვეიცარიის შეიარაღებაში არსებული რევოლვერი სახელწოდებით „Ordonnanzrevolver 1872“.  
 
ფოტოზე გამოსახულია შვეიცარიული „Ordonnanzrevolver 1872“
 
აღნიშნული რევოლვერი შემუშავებული იყო ფრანგი კაპიტანის ჰენრი (ონრი) გუსტავ დელვინის (Henri-Gustave Delvigne) მიერ. რევოლვერის შემუშავებაში მონაწილეობას იღებდა ასევე ბელგიაში (ლიეჟში) მცხოვრები ჟოზეფ ჟან შამელო  (J. Chamelot), სწორედ ამიტომ ამ რევოლვერს მოიხსენიებდნენ, როგორც  „Chamelot-Delvigne Model 1872“. (ცნობისათვის შამელომ და დელვინმა ჯერ კიდევ 1965 წელს შექმნეს თავიანთი რევოლვერი, რომელიც ლეფოშეს სარჭიან ვაზნებზე იყო გათვლილი).  
 
კაპიტან გსუტავ დელვინის პორტრეტი  (შესრულებულია ტუშით)
 
გუსტავ დელვინის და ჟოზეფ შამელოს სახელზე გაცემულ იქნა რამოდენიმე პატენტი, რომელიც თარიღდებოდა 1871 წლით (საპატენტო ნომერი  №28821 1871 წლის 22 მაისი; პატენტი ნომრით №29664 1871 წლის 23 ნოემბერი). აღნიშნული პატენტებით დაცული იყო  დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დეტალები და რევოლვერის ჩარჩოს მოხსნადი ხუფი.

შვეიცარიის შეიარაღებაში არსებული რევოლვერი „Ordonnanzrevolver 1872“  გათვლილი იყო წრიული აალების 10.4მმ-ან შვეიცარიულ ვაზნაზე (ვაზნას აღნიშნავდნენ, როგორც .41 Swiss). კონკურსის გამარჯვებულად სწორედ ეს რევოლვერი დასახელდა, თუმცა იგი ვერ ჯდებოდა კონკურსის მთავარ მოთხოვნაში, რადგანაც ცენტალური ააალების ვაზნის მაგივრად, წრიული აალების ვაზნებს იყენებდა. მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ მოეხდინათ რევოლვერის გადამუშავება.

გადამუშავების შედეგად მცირედით შეიცვალა რევოლვერის კონსტრუქცია და სიგრძე. ასევე გადამუშავებული რევოლვერი გათვლილი იყო ახალ ფრანგულ 11მმ-ან ვაზნაზე სახელწოდებით  „11x17.8 mm R“. ამ ვაზნის აღნიშვნა სხვადასხვა ლიტერატურაში შეიძლება შეგვხდეს შემდეგი სახით:
11x17 R Mod. 1873 Chamelot-Delvigne
11 mm French Regulation 1873
11 mm Chamelot & Delvigne Revolver 1873
11 mm Franz Revolverpatrone 1873-90
11 mm Franzosischer ordonnanz revolver mod. 1873
11 mm French Ordnance Revolver 1873
11mm pour revolver Mle. 1873-90
11x18R Francés
 SAA 7360
XCR 11 017 CBC 030.

ვაზნის ტყვია თავდაპირველად იყო მომრგვალებული ფორმის, ხოლო მოგვიანებით წაწვეტებული (მახვილი) წვერით და არ გააჩნდა გარსი. მისი წონა შეადგენდა 11 გრამს, ხოლო სტანდარტული შავი დენთით (კვამლიანი დენთი) დამუხტული ვაზნის ტყვია ავითარებდა სიჩქარეს 167 მ/წამში.
 
მარცხნივ გამოსახულია ფრანგული ვაზნა 11x17 R, ხოლო მარჯვნივ 9x19 Parabellum (9mm Luger)
 
ტყვიის ენერგია ლულიდან გამოსვლისას შეადგენდა დაახლოებით 150-155 ჯოულს, რაც დღევანდელი გადმმოსახედიდან ძალიან ცოტაა. მოგვიანებით ვაზნების დამუხტვა დაიწყეს უკვამლო დენთით, თუმცა მისი მონაცემები დიდად არ შეცვლილა. უკვამლო დენთით დამუხტული ვაზნის საწყისი სიჩქარე გაიზარდა 183-187 მ/წამამდე, ხოლო ენერგია დაახლოებით 184-190 ჯოულამდე.
 
Chamelot-Delvigne Mle 1873

1873 წელს საფრანგეთის არმიამ შეიარაღებაში მიიღო ზემოთხსენებული ვაზნა და რევოლვერი სახელწოდებით „Revolver d'officier d'infanterie modèle 1873“ (ფეხოსანთა ოფიცრების რევოლვერი მოდელი 1873“. რევოლვერს შემოკლებით აღნიშნავდნენ, როგორც  “Chamelot-Delvigne M1873” და "Mle 1873". რევოლვერები ასევე მოხვდა საფრანგეთის პოლიციის თანამშრომელთა რიგების შეიარაღებაში. აგრეთვე კავალერიის უნტეროფიცრების, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის და არტილერიის შეიარაღებაში. 1873 წლის რევოლვერის კონსტრუქციაში გატარებული ცვლილებების შედეგად, კონსტრუქტორების სახელზე გაცემულ იქნა კიდევ რამოდენიმე პატენტი: 1973 წლის დასაწყისში გაცემული პატენტი ნომრით №31924, 1871 წლის 24 ივნისს გაცემული პატენტი ნომრით  №32848 და 1873 წლის 18 ნოემბერს გაცემული პატენტი ნომრით №33283. აღნიშნულ საპატენტო დოკუმენტებში შედიოდა გადამუშავებული ზუმბა-ექსტრაქტორი, საბრძოლო ზამბარის ფიქსატორი და დოლურის კარების კონსტრუქცია, რომლიდანაც ხდებოდა დოლურაში ვაზნების ჩალაგება.
რევოლვერების დეტალების წარმოება, თავდაპირველად ხდებოდა ბელგიაში მდებარე საწარმო „Pirlot Frères“-ში (რიგი წყაროების თანახმად რევოლვერების პირველი მცირე საცდელი პარტია 65 ცალი ეგზემპლარის სახით სწორედ ამ საწარმოში დამზადდა), თუმცა საფრანგეთს მასიურად უნდა დაემზადებინა რევოლვერები, ამიტომ წარმოების ორგანიზება და საწარმოო ხაზის გამართვა მოხდა საფრანგეთის ტერიტორიაზე სენტ-ეტენში მდებარე ქარხანაში „Manufacture d'armes de Saint-Étienne“ (MAS). სწორედ აქედან გამომდინარე რევოლვერს “Chamelot-Delvigne M1873”, ხშირად სხვადასხვა წყაროებში აღნიშნავენ, როგორც “MAS 1873” (ამ შემოკლებული სახელით რევოლვერს ხშირად საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებშიც მოიხსენიებდნენ).

რევოლვერების წარმოება სენტ-ეტენის ფაბრიკაში ხდებოდა 1873 წლიდან 1886 წლამდე. სულ ამ პერიოდში დამზადებულ იქნა დაახლოებით 350 000 ცალი ეგზემპლარი. რომელთაგან საკმაოდ დიდი ნაწილი დღემდე შემორჩა და ისევ საბრძოლო მდგომარეობაშია. მაგალითად აშშ-ში რევოლვერები Chamelot-Delvigne M1873 კონდიციიდან გამომდინარე შესაძლებელია იყიდებოდეს 500-1000 აშშ დოლარის ფარგლებში.

რევოლვერის კონსტრუქცია

რევოლვერი Chamelot-Delvigne M1873 შედგებოდა მთლიანი ფოლადის ჩარჩოსგან, რომელშიც ხრახნის მეშვებოთ ჩამაგრებული იყო ლულა.  ლულის უკანა ნაწილი (შეიძლება ითქვას ლულის ნახევარი) იყო რვაკუთხა, ხოლო წინა ნაწილი (მეორე ნახევარი) ცილინდრული (კუთხეეების გარეშე). ლულის არხში იყო 4 ცალი მარჯვნივმიმართული ჭრილი.
 

ვაზნების ჩალაგება და მასრების ამოყრა ხდებოდა აბადის (Abadie) ტიპის კარებიდან, რომელიც უკან (მსროლელისკენ) გადაწევით იხსნებოდა. მსროლელეს მასრები დოლურადან სათითაოდ უნდა ამოგდო რევოლვერის ჩარჩოზე სპეციალურ ბუდეში ჩამაგრებული ექსტრაქტორის მეშვებოთ. ანიშნულილი ესქტრაქტორი იხსნებოდა რევოლვერიდან და ამავდროულად წარმოადგენდა მოკლე ზუმბას (შომპოლს). (რევოლვერს კომპლექტაციაში მოჰყვებოდა ასევე ცალკე ზუმბაც).

წარმოების გამარტივების და გაიაფების მიზნით რევოლვერი არ აექვემდებარებოდა დაფარვას (გაშავებას) და იყო ღია ფერის. 1873 წლის მოდელის რევოლვერის დოლურა იყო ცილინდრული ფორმის და გლუვი ზედაპირით. რევოლვერის სამიზნე  მოწყობილობა შედგებოდა სამკუთხედი მოყვანილობის წინა სამიზნისგან, რომელიც ნახევრადმომრგვალებულ ფუძეზე იყო დამაგრებული. უკანა სამიზნის დანიშნულებას ასრულებდა რევოლვერის ჩარჩოზე ზემოდან შესრულებული V-სებური ღარი.

რევოლვერის ტარის ლოყები დამზადებული იყო ბერძნული კაკლისგან, რომელთა ფერიც შეიძლება ყოფილიყო ღია ყავისფერიდან-მუქ ყავისფერამდე. ასევე შესაძლოა შეგვხდეს ეგზემპლარები შავი ფერის ლოყებითაც. ხელის უკეთესი მოჭიდებისათვის ტარის ლოყებზე შესრულებული იყო რომბისებური ნაჭდევები. მარცხენა ლოყა რევოლვერის ტარზე მაგრდებოდა ქცემოთ გაკეთებული შვერილის  და ჩარჩოს თავსაფარის მეშვებოთ, ხოლო მარჯვენა ლოყა მაგრდებოდა ხრახნით. რევოლვერის ტარის ქვემოთ დამაგრებული იყო რგოლი, რომელიც ქამრის ან თასმის გასაყრელათ გამოიყენებოდა. რევოლვერის ჩახმახი იყო ღია და გააჩნდა კონუსისებურიმოყვანილობის საცემი. იმისათვის, რომ ჩახმახის ხელით შეყენებისას არ მომხდარიყო თითის მოცურება, ჩახმახის კუდის ზედა ნაწილს გააჩნდა ნაჭდევები.

რევოლვერი, რომელზეც მოხსნილია ჩარჩოს თავსაფარი
 
რევოლვერის მარცხენა მხარეს ჩარჩოზე, დამაგრებული იყო თავსაფარი, რომელიც ფარავდა დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დეტალებს. აღნიშნული თავსაფარის დამაგრება ხდებოდა ერთი ცალი ხრახნის მეშვებით, რომლის მოხსნის შემთხვავაშიც თავსაფარი შორდებოდა ჩარჩოს და შესაძლბელი იყო დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დათვალიერება, წმენდა, შეკეთება ან დაზიანებული დეტალების გამოცვლა.

მარკირებები და დამღები

რევოლვერზე სერიული ნომრის დატანა ხდებოდა პრაქტიკულად ყველა დეტალზე, მათ შორის დამრტყმელ-გამშვებ მექანიზმზე. ლულის დაკუთხულ ნაწილზე ზემოდან დატანილი იყო წარწერა «Mle — 1873», ხოლო მარჯვენა გვერდზე დამზადების წელი. (დამზადების წლის წინ დატანილი იყო ასო "S") რევოლვერის ჩარჩოს მარჯვენა მხარეს დატანილი იყო მწარმოებლის აღმნიშვნელი წარწერა  «Mre d'Armes St Etienne». საფრანგეთის არმიისთვის დამზადებული რევოლვერების ქარხნული ნომერი როგორც წესი შედგებოდა 1 ცალი ასოსგან და 5 ციფრისგან.  მარკირებაში ყველაზე ხშირად გვხდება შემდეგი ალფავიტური ასოები F, G, H ან J. ვინაიდან რევოლვერი შეიარაღებაში იყო სხვადასხვა ქვეყნის, სხვადასხვა სამსახურებში, შესაძლოა შეგვხდეს დამღები, რომელიც ამა თუ იმ ქვეყნის კონკრეტულ სამსახურს ეკუთვნის.

Chamelot - Delvigne Mle 1873  იყო ერთერთი პირველი რევოლვერი, რომელიც დაკომპლექტებული იყო იმ პერიოდისათვის თანამედროვე ტექნიკური დოკუმენტაციით, რომელშიც შედიოდა ინსტრუქცია, ნახაზები და ტაქტიკურ-ტექნიკური გრაფიკები/ცხრილები.

1973 წლის რევოლვერი ითვლის ნამსახურეობის საკმაოდ დიდ სტაჟს. იგი საფრანგეთის პოლიციაში და ჟანდარმერიაში გამოიყენებოდა 1962 წლამდე, რაც მისი სიმარტივით და საიმედოობით არის გამოწვეული.  გარდა პირველ და მეორე მსოფლიო ომისა, რევოლვერი მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა კონფლიქტურ სიტუაციებში. იგი მსახურობდა ინდოჩინეთში, ალჟირში და საფრანგეთის სხვა კოლონიებში.  ასევე მცირე რაოდენობით სხვადასხვა ქვეყნის შეიარაღებაშიც გამოჩნდებოდა ხოლმე. მაგალითად მას იყენებდნენ იტალიაში, დანიაში, ბელგიაში, შვეიცარიაში, ნიდერლანდებში და საბერძნეთში.    რევოლვერი Chamelot - Delvigne Mle 1873 მონაკოში იყო კარაბინიერების და სახანძრო კორპუსის შეიარაღებაში. რევოლვერების გარკვეული ნაწილი მცირე რაოდენობით სხვადასხვა ქვეყნის სამოქალაქო იარაღის ბაზარზეც მოხვდა. 

საფრანგეთის სამხედრო უწყებამ 1870-ანი წლების დასაწყისში მიიღო ორიგინალური გადაწყვეტილება, რომელიც გულისხმობდა იარაღის, სამხედრო ტაქტიკის და პირველადი სამედიცინო დახმარების შესწავლის მიზნით სპეციალური ინსტრუქციების დამზადებას. იდეის ორიგინალურობა მდგომარეობდა იმაში, რომ ეს ინსტრუქციები ცხვირსახოცზე იბეჭდებოდა.
 
ცხვირსახოცზე დაბეჭდილი ინსტრუქცია
 
1880 წლის 29 ნოემბერს გამოშვებულ იქნა ცხვირსახოცი, სამხედრო ინსტრუქცია №1, რომელიც წარმოადგენდა 1873 წლის მოდელის რევოლვერის დაშლა აწყებოს ინსტრუქციას და სქემის / აგებულების სასწავლო ნახაზებს. ცხვირსახოც იყო კვადრატული ფორმის და მისი ზომა შეადგენდა 70×70სმ-ს. ცხვირსახოცის კონტურზე დატანილი იყო 20 გამოსახულება თავისი ახსნითი ტექსტით, რომლებშიც აღწერილი იყო ჯარსკაცის მოქმედებები სხვადასხვა სამხედრო სიტუაციაში.

რევოლვერი  Chamelot - Delvigne 1873 დაკომპლექტებული იყო საშტატო ტყავის შალითით (კაბურა) და ნაკრებით რომელშიც შედიოდა კომბინირებული სახრახნისი - საზეთური.

Chamelot - Delvigne 1874 (სპეციალურად ოფიცრებისთვის)

როგორც კი Chamelot - Delvigne 1873 მოხვდა საფრანგეთის არმიის  შეიარაღებაში, ოფიცრები ალაპარაკდნენ, რომ მათი რევოლვერები განსხვავებული უნდა ყოფილიყო იმ რევოლვერებისგან, რომლებიც ჰქონდათ უნტეროფიცრებს ან სხვა დაბალი რანგის მოსამსახურე პირებს, რომელთაც სამსახურეობრივათ ეკუთვნოდა მოკლელულიანი იარაღის ტარება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე 1874 წლის 31 ოქტომბერს სენტ-ეტენის ქარხანამ (Mre d'Armes St Etienne) მიიღო შეკვეთა ახალ რევოლვერზე, რომელიც  „სპეციალურად ოფიცრებისთვის“ უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი. ასე გაჩნდა ახალი რევოლვერი სახელწოდებით „Chamelot- Delvigne Mle 1874”.
 
„Chamelot- Delvigne Mle 1874”

ოფიცრებისთვს განკუთვნილი რევოლვერი შემუშავებულ იქნა 1873 წლის მოდელის ბაზაზე, თუმცა მასში იყო როგორც გარეგანი, ასევე კონსტრუქციული სხვაობები.
 
ზემოთ „Chamelot- Delvigne Mle 1873”, ხოლო ქვემოთ „Chamelot- Delvigne Mle 1874”

პირველ რიგში ვიზუალურ მხარეზე რომ გავამახვილოთ ყურადღება, 1974 წლის მოდელი განსხვავდებოდა დოლურით, რომელსაც გააჩნდა ღარები (ამონაჭრელების სახით). ღარების გაკეთება ორ მიზანს ემსახურებოდა: 1. რევოლვერის საერთო წონის შემუსბუქება; 2. უფრო ელეგანტური იერსახე. ასევე დოლურა მისი წინამორბედისგან ოდნავ შემოკლდა. მეორე ვიზუალური სხვაობა მდგომარეობდა რევოლვერის დაფარვაში. ოფიცრებისათვის განკუთვნილი მოდელი Mle 1874 ექვემდებარებოდა გაშავებას (ე.წ. ვარანენიე). დაფარვას ექვემდებარებოდა რევოლვერის თითქმის ყველა დეტალი. გამონაკლისს წარმოადგენდა სასხლეტი კავი, ჩახმახი, დოლურაში ვაზნების ჩასატვირთი კარები, რამოდენიმე ხრახნი და ჩარჩოს ქვეშ დამალული დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დეტალები. კიდევ ერთი სხვაობა, რომელიც ვიზუალურად იყო შესამჩნევი, გახლდათ მცირედით შემოკლებული ჩარჩო. იარაღის წონის შემსუბუქების მიზნით ასევე გადამუშავდა რევოლვერის ტარში საბრძოლო ზამბარისათვის განკუთვნილი ადგილი, საიდანაც ამოღებულ იქნა ზედმეტი მეტალი.
 
მცირე პარტიად დამზადდა ასევე 1874 წლის რევოლვერის მოდიფიცირებული ვარიანტი, რომელიც სპეციალურად მეზღვაურებისთვის იყო განკუთვნილი. ეს რევოლვერი განსხვავდებოდა კალიბრით და მასში გამოიყენებოდა 12 მმ-ანი ვაზნები. აღნიშნულ რევოლვერებს ლულაზე ზედა მხრიდან დატანილი ჰქონდა წარწერა “Mle 1874 M”. ასეო M ამ შემთხვევაში ნიშნავდა მოდიფიცირებულს (Modifié). საზღვაო რევოლვერებს ტარზე და რიგ შემთხვევაში სხვა დეტალებზე, ჰქონდათ მარკირება ღუზის სახით. რიგ წყაროებს თუ დავუჯერებთ საზღვაო ვარიანტი სულ დამზადდა 1316 ცალი ეგზემპლარის სახით.

მცირე პარტიებად მზადდებოდა ასევე 1874 წლის მოდელები, რომლებიც სამოქალაქო ბაზრისთვის იყო განკუთვნილი. არსებობდა ასევე კომერციული მიზნით დამზადებული რევოლვერები, რომლებიც სხვა კალიბრის ვაზნებზე იყვნენ გათვლილი.  რიგი წყაროების თანახმად, 1874 წლის რევოლვერის კომერციული ვარიანტები, გარდა საფრანგეთისა, ასევე ბელგიაში (კერძოდ ლიეჟში) მზადდებოდა.

ოფიცრებისთვის განკუთვნილი რევოლვერის შალითა, უფრო ხარისხიანი ტყავისგან მზადდებოდა და ვიზუალურად უფრო ელეგანტურად იყო დამუშავებული.

1974 წლის მოდელის სერიული წარმოება დაწყებულ იქნა 1975 წელს და გაგრძელდა 1886 წლის ჩათვლით. რიგი წყაროების თანახმად სულ დამზადებული რევოლვერების რაოდენობამ შეადგინა 35 174 ცალი ეგზემპლარი (ამ რაოდენობაში შედის ასევე საზღვაო ვარიანტი, რომელიც 1316 ცალი დამზადდა).
 

9/03/2017

Smith & Wesson Light Rifle Model 1940 (S&W M1940)

1939 წელს სმიტ და ვესონის (Smith & Wesson) ქარხნაში შემუშავებულ იქნა პისტოლეტის ვაზნაზე 9х19 Parabellum გათვლილი თვითდამტენი კარაბინი, რომლის პროტოტიპების დამზადებაც 1940 წელს დაიწყეს.  იარაღს მიენიჭა სახელწოდება „S&W Light Rifle Model 1940“ (სმიტ და ვესონის მსუბუქი შაშხანა მოდელი 1940. შემოკლებით კი S&W M1940 ასე აღნიშნავდნენ). აღნიშნული იარაღი შემუშავებულ იქნა, როგორც საპოლიციო დანაყოფებისთვის განკუთვნილი კარაბინი. კარაბინზე მომუშავე ჯგუფს ხელმძღვანელობდა სმიტ და ვესონის კვლევების და კომპანიის განვითარების განყოფილების უფროსი ჯოზეფ ნორმანი (Joseph Norman), ხოლო მთავარი კონსტრუქტორის ამპლუაში იყო Edward S. Pomeroy.  განაცხადი კარაბინის პატენტზე დარეგისტრირდა 1939 წლის 28 ივნისს და გაიცა 1940 წლის 24 სექტემბერს. საპატენტო დოკუმენტში იარაღის გამომგონებლათ მოხსენიებულია Edward S. Pomeroy.
იარაღი იყენებდა თავისუფალი საკეტის სქემას, რომელშიც გასროლა ხდებოდა ღია საკეტით და მხოლოდ ერთეული გასროლებით (ავტომატური სროლის რეჟიმი არ გააჩნდა). შეიძლება ითქვას, რომ კარაბინის კონსტრუქციაში ყველაზე ორიგინალურ გადაწყვეტას წამოადგენდა მჭიდის დაფიქსირების და მასრების ამოყრის კონსტრუქცია. მჭიდის მიმღებს სიგანეში გააჩნდა თითქმის ორჯერ უფრო დიდი გაბარიტები, ვიდრე ჰქონდა მჭიდს და შედგებოდა ორი ერთმანეთის პარალელური განყოფილებისგან. წინა განყოფილებაში თავსდებოდა 20 ცალ ვაზნაზე გათვლილი კოლოფისებური მჭიდი. მჭიდის მორგება არ ხდებოდა ტრადიციული ფორმით (ქვემოდან ზევით), არამედ ჯერ მჭიდის ცხვირი უნდა შესმულიყო მიმღებში და მერე ოდნავ აწევით და შიგნით მიწოლით დაფიქსირებულიყო მიმღებში.
ფოტოზე მოცემულია მჭიდის მორგების მომენტი
მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორი დამაგრებული იყო მჭიდის მიმღების ქვემოთ. მჭიდის მიმღების უკანა განყოფილებას არ გააჩნდა ფსკერი (ძირი) და სწორედ აქედან ხდებოდა ექსტრაქტირებული მასრების გამოყრა/გამოგდება. გასროლის შემდეგ საკეტზე დამაგრებულ ესქსტრაქტორის კბილს გამოჰქონდა მასრა ლულის სავაზნედან და გარკვეული მანძილი უკან გადაადგილებისას ჰორიზონტალურად იჭერდა. როდესაც საკეტი გასცდებოდა მჭიდის მიმღებს, ამომგდები ზემოქმედებდა მასრაზე და ახდენდა მის ჩაგდებას მჭიდის მიმღების უკანა განყოფილებაში. ვინაიდან ამ განყოფილებას არ ჰქონდა ფსკერი, მასრა ვარდებოდა ძირს.  
მასრების გამოგდების ასეთი კონსტრუქცია ზედმეტად ამძიმედა და ართულებდა იარაღს. თუ რაიმე მიზეზით არ მოხდებოდა მასრის ამოგდება, ამ შემთხვევაში შეფერხების აღმოფხვრას ბევრად უფრო დიდი ძალისხმევა სჭირდებოდა, ვიდრე სხვა ანალოგიური კლასის ეგზემპლარებს.
ფოტოზე მოცემულია „S&W Light Rifle Model 1940“-ის ნახაზი და აგებულება
მასრების ამოყრის ასეთი კონსტრუქცია ასევე ართულებდა სროლას მჭიდის მიწაზე, რაიმე სატრანსპორტო საშუალებაზე, ან მყარ ზედაპირზე დაყრდნობის დროს, რადგანაც ხდებოდა მასრების გამოსაყრელი ფანჯრის ბლოკირება. ასეთი კონსტრუქციაში სირთულეს ქმნიდა ისიც, რომ მსროელელი ვერ ხედავდა ლულის სავაზნეს. ალბათ იარაღისთვის, რომელიც ღია საკეტით ისვრის ეს ფაქტორი არც ისე მნიშვნელოვანია, მაგრამ მაინც შეიძლება მოხდეს ისე, რომ ვაზნა არ აალდეს, ექსტრაქტორმა ვერ გამოიტანოს და ჩარჩეს სავაზნეში. ყველაფერთან ერთად კარაბინი იყო საკმაოდ დიდი და ექსპლუატაციისთვის რთული. ასევე იგი არ გამოირჩეოდა სიზუსტის კუთხით.
კარაბინის სამიზნე მოწყობილობა იყო საკმაოდ რთული კონსტრუქციის და გააჩნდა რეგულირების შესაძლებლობა. რეგულირება ხდებოდა 50 დან 400 იარდამდე, თუმცა ეს რეგულირება არ წარმოებდა ისე მარტივად, როგორც ჩვეულებრივ კარაბინებშია. რეგულირებად სამიზნეს გააჩნდა მიკრომეტრიკული ხრახნი, რომელიც ბოლომდე დაწეულ მდგომარეობაში 50 იარდამდე სასროლათ გამოიყენებოდა. მიკრომეტრული ხრახნის ერთი დაწკაპუნებით გადაბრუნებისას უკანა სამიზნე მოწყობილობა გადადიოდა 100 იარდამდე დამიზნების პოზიციაზე. შემდგომ  6 დაწკაპუნებით შემობრუნებისას ხდებოდა 200 იარდამდე სასროლი პოზიციის დაყენება. 15 დაწკაპუნებით გადაბრუნების შემდეგ  300 იარდამდე. ხოლო 22 დაწკაპუნების შემდეგ მიკრომეტრიკული ხრახნი ჩერდებოდა და ეს იყო 400 იარდამდე სასროლი პოზიცია.
მიუხედავად იმისა, რომ კარაბინი საპოლიციო დანაყოფებისთვის შეიქმნა, მან ასევე დაინტერესება მოიპოვა აშშ-ს არმიის მხრიდანაც. შესაბამისად აშშ-ს საარტილერიო ტექნიკური ჯგუფის მიერ განხორციელდა საგამოცდო სერიები. (რიგი წყაროების თანახმად გამოცდა განხორციელდა აბერდინის პოლიგონზე). გამოცდების შემდეგ კომისამ დადებითად დაახასიათა კარაბინი.  იმისათვის რომ იგი მიღებულიყო შეიარაღებაში, გაიცა რეკომენდაცია, რომ გადაეკეთებინათ აშშ-ს საშტატო ვაზნაზე .45ACP. თუმცა კომპანია Smith & Wesson ამ პერიოდში ისედაც დატვირთული იყო სამხედრო შეკვეთებით, ამიტომ არ განუხორციელებიათ კარაბინს საშტატო ვაზნაზე (.45ACP) გადაკეთება. (რიგი წყაროები კი საპირისპიროს ამბობს. პირველად საცდელ სროლებზე კარაბინმა კრახი განიცადა და სამხედროებმა უარი თქვეს მის შემდგომ გამოცდებზე).

სამსახური ბრიტანეთის შეიარაღებულ ძალებში
მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში, (1940 წლის 26 მაისი- 4 ივნისი) დიუნკერთან მომხდარი ბრძოლების დროს, ბრიტანელების საექსპედიციო ძალებს (BEF) (British Expeditionary Force), ფრანგებს და ბელგიელებს მოუწიათ სასწრაფო ევაკუაციის განხორციელება. აღნიშნულ ევაკუაციას უწოდეს „ოპერაცია დინამო“ (Operation Dynamo). ბრიტანელების მონაცემებით ამ ევაკუაციის დროს ინგლისში ევაკუირებულ იქნა 198 229 ბრიტანეთის მებრძოლი და 139 997 ადამიანი, რომელიც საფრანგეთის რიგებში მსახურობდა. რაც შეეხება შეტაკების დროს ბრიტანელების დანაკარგს, ეს ციფრები ასე გამოიყურება: 
·         297 გემი
·         106 თვითმფრინავი
·         108 111 ჯარისკაცი და ოფიცერი
·         2 472 ზარბაზანი / ქვემეხი
·         84 427 ავტომობილი
·         77 318 რონა საბრძოლო მასალა
შესაბამისად საექსპედიციო კორპუსის აღჭურვილობაში არსებული იარაღის უმეტესობა დაკარგულ/განადგურებულ იქნა. აღნიშნულის შედეგად ბევრი ჯარისკაცი დარჩა შეუიარაღებელი. რიგ წყაროებში გვხდება ინფორმაცია, რომ იარაღის დეფიციტის გამო ჯარისკაცები სანაპიროს პატრულირებისას შეიარღებულნი იყვნენ საწყობებიდან ამოღებული მხოლოდ ერთმაგი მოქმედების რევოლვერებით Colt Peacemaker M1873. შესაბამისად ბრიტანეთმა თხოვნით მიმართა ამერიკელ მონადირეებს და სპორტსმენებს, რათა შემოწირულობის სახით გადაეცათ თავიანთ საკუთრებაში არსებული შაშხანები. ფაქტიურად ეს იყო ერთგვარი დროებითი გამოსავალი. გარკვეული პერიოდის შემდეგ ბრიტანელებმა Smith & Wesson -თან გააფორმეს კონტრაქტი, რომლის თანახმად კომპანიას საკმაოდ დიდი რაოდენობით უნდა მიეწოდებინა  ბრიტანეთისთვის რევოლვერები „S&W Military & Police“ (აღნიშნული რევოლვერები გათვლილი უნდა ყოფილიყო ბრიტანულ ვაზნაზე .380-200). რამდენადაც ცნობილია ბრიტანეთის შეიარაღებულმა ძალებმა მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში აშშ-დან მოახდინეს 500 000 ცალი რევოლვერის იმპორტირება. რევოლვერი ბრიტანეთის შეიარაღებაში წავიდა სახელწოდებით „Smith & Wesson .380/200 British Service“.
ფოტოზე გამოსახულია რევოლვერი „Smith & Wesson .380/200 British Service“. ფოტო © Digi-Shots (2009) (მოდელი ცნობილია ასევე დასახელებით Smith & Wesson Victory Model და Smith & Wesson Model 10)
ერთერთი ვერსიის თანახმად, სწორედ ამ რევოლვერის შესყიდვისთვის გამართულ მოლაპარაკებაზე, ბრიტანელებმა შეიტყვეს „S&W Light Rifle Model 1940“ -ის შესახებ და გადაწყვიტეს მცირე პარტიის სახით შეკვეთა განეხორციელებინათ. შეკვეთის ღირებულებამ ჯამში შეადგინა 1 000 000$. 
ბრიტანელებთან დადებული კონტრაქტის საფუძველზე სმიტ და ვესონის ფაბრიკამ დაიწყო კარაბინის „S&W Light Rifle Model 1940“ სერიული წარმოება 1941 წლის 6 თებერვალს. (პირველი პარტიის წარმოებისას კარაბინებზე სერიული ნომრის მინიჭება დაწყებულ იქნა 1 დან და უნდა ასულიყო 1010-მდე) სულ ამ პერიოდში ბრიტანეთის შეიარაღებული ძალებსთვის დამზადდა 860 ცალი ეგზემპლარი ვარიანტით Mk.1. 1941 წლის აპრილის თვეში ბრიტანეთის შეიარაღებულ ძალებს გაეგზავნა 855 ცალი ერთეული კარაბინი. 1941 წლის 16 აპრილს კარაბინის „S&W Light Rifle Model 1940“ (ვარიანტი Mk.1) წარმოება შეწყევტლ იქნა და აღარ მომხდარა მისი სერიული წარმოებეის განახლება.
კარაბინი „S&W Light Rifle Model 1940“ (ვარიანტი Mk.1) ქარხნულად გათვლილი იყო გერმანულ საშტატო ვაზნაზე 9x19 Parabellum, რომელიც 4 გრანი (0.259 გრამი) დენთის მუხტით იწარმოებოდა. ბრიტანელები კი კარაბინში იყენებდნენ თავიანთი წარმოების ვაზნებს. აღნიშნული ვაზნები სპეციალურად პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბის იყო დაპროექტებული და მათი დენთის მუხტი შეადგენდა 6 გრანს (0.388 გრამი). შესაბამისად ბრიტანული ვაზნები გამოირჩეოდა დასაშვებზე მეტი წნევით, რასაც მალე გამოჰყავდა კარაბინი მწყობრიდან. ბრიტანეთმა ამის შესახებ შეატყობინა სმიტ და ვსონის ფაბრიკას, სადაც შეეცადნენ გადაემუშავებინათ კარაბინი და განალხებული სახით მიეწოდებინათ ბრიტანეთისთის. ასე შეიქმნა ვარიანტი Mk.2, რომელიც სულ 100 ცალი ეგზემპლარის სახით დამზადდა და გაიგზავნა ბრიტანეთში.
სხვაობები ვარიანტ Mk.1 და Mk.2 შორის
ვარიანტში Mk.1 საცემი ნემსა იყო მოძრავი და საკეტის სარკედან გამოდიოდა სპეციალური ბერკეტის ზემოქმედებით. საცემის გამოსვლა ხდებოდა იმ დროს როდესაც საკეტი ბოლომდე მივიდოდა წინ. ვარიანტში Mk.2 გამოიყენებოდა უძრავი ტიპის საცემი ნემსა, რომელიც ხისტად იყო ჩამაგრებული საკეტში.  მცველი ვარიანტში Mk.1 იყო ბერკტის სახით, რომელიც მარჯვენა მხარეს სასხლეტი კავის უკან იყო განთავსებული. მცველის გააქტიურებისას ხდებოდა სასხლეტის ჩურჩულას ბლოკირება.
ასევე მცველის ბერკეტი გააქტიურებისას იმდაგვარად დგებოდა, რომ მსროლელი მარჯვენა მხირადნ ვერ შეძლებდა სასხლეტ კავზე თითის დაჭერას. ხოლო ვარიანტში Mk.2 აღნიშნული ბერკეტის ნაცვლად მცველის დანიშნულებას ასრულებდა ლულის კოლოფზე არსებული მოსაბრუნებელი მეტალის სახელურის სახით შესრულებული დეტალი. აღნიშნული სახელურის შემობრუნება იწვევდა საკეტის სამოძრაო ხაზის გადაკეტვას, რითაც ბლოკავდა საკეტს ან უკანა (ღია პოზიციაში) ან დახურულ (წინა) პოზიციაში.
მცველი ვარიანტში Mk.2
აღმოჩნდა, რომ განახლებული ვარიანტი Mk.2, ისევე როგორც მისი წინამორბედი Mk.1 ვერ უძლებდა ბრიტანული ვაზნების წნევას და მალე გამოდიოდა მწყობრიდან. რიგ წყაროებში გვხდება ინფორმაცია, რომ 1000 გასროლის შემდეგ კარაბინს უკვე ეწყებოდა სერიოზული პრობლემები. პრობლემა მდგომარეობდა იმაში, რომ გასროლისას საკეტი იჭედებოდა უკიდურეს (უკანა) პოზიციაში. ასევე ხდებოდა ლულის კოლოფის უკანა ნაწილში ხრახნის მეშვეობით ჩამაგრებული საცობის გაბზარვა.
ბრიტანელებმა გადაწყვიტეს გაეუქმებინათ კონტრაქტი და უკან მოითხოვეს გადახდილი 1 000 000$, რაზეც სმიტ და ვესონიდან მიიღეს პასუხი, რომ 870 000$ უკვე დახარჯული იყო კარაბინების წარმოებაზე და უკან ვერ დააბრუნებდნენ ამ თანხას. სანაცვლოდ მათ შესთავაზეს ფასდაკლება ბრიტანულ ვაზნაზე (.380-200) გათვლილ რევოლვერებზე „S&W Military & Police“. 1941 წლის მაისში კი სმიტ და ვესონის ფაბრიკამ საერთოდ შეწყვიტა S&W Light Rifle Model 1940 Mk.2 -ის წარმოება.
კარაბინის საბაზისო ვარიანტი აღჭურვლი იყო ხის კონდახით, რომელსაც ნახევრად პისტოლეტისებური სახელური ჰქონდა. როდესაც კარაბინები მოხვდა ინგლისში, იგი აღჭურვეს მეტალის პისტოლეტისებური სახელურებით და მოხსნადი კონდახით. აღნიშნული სახელურები და კონდახები დამზადებულ იქნა ინგლისში მდებარე იარაღის ქარხანაში „Enfield“.
რამდენადაც ცნობილია ბრიტანეთში გაგზავნილი კარაბინების დიდი ნაწილი 1941-1942 წლებში მსახურობდა სამხედრო საზღვაო ფლოტის რიგებში. ხოლო ომის შემდგომ შემორჩენილი კარაბინები, რომელთა უმეტესი ნაწილი უკვე ვეღარ ფუნქციონირებდა სათანადოდ, ბრიტანელების მიერ იქნა განადგურებული. რამდენადაც მოცემულია რიგ წყაროებში, კარაბინები შუაზე გადახერხეს და ლამანშში გადაყარეს.  გამოდის, რომ ბრიტანელებმა 1 000 000$ გადაიხადეს 955 ცალ კარაბინში, რაც 1 ცალ კარაბინში 1047$ უდრის. მაშინ როდესაც აშშ-ს არმიას  ბევრად უფრო სრულყოფილი და ძლიერი კარაბინი „М1 Carbine“ უჯდებოდა 1 ცალი 45$. ფაქტიურად ბრიტანელებმა 1 000 000$ ლამანშში გადაყარეს. არადა ზუსტად სმიტ და ვესონთან კონტრაქტის დადების პერიოდში, ბრიტანეთში შექმნეს მსოფლიოში ერთერთი ყველაზე იაფიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი STEN ბედის ირონიაც სწორედ ასეთია J)))).
არსებობს ცნობები, რომ სმიტ & ვესონის ფაბრიკაში ცადეს კარაბინის (M1940) სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლის რეჟიმის მქონე ვარიანტის შექმნაც, თუმცა სამუშაოები ამ მიმართულებით ექსპერიმენტების იქით არ დაძრულა.

ფოტო ამოღებულია ბრიტანული ინსტრუქციიდან
 
წარმოების გარკვეული თავისებურებანი
მიუხედავად იმისა, რომ კარაბინი ფუნქციონალურ ნაწილში მოიკოჭლებდა, იგი გამოირჩეოდა დამზადების და გამოყენებული მასალების უმაღლესი ხარისხით. ლულა და დამრტმელ-გამშვები მექანიზმი დამზადებული იყო ქრომ-ნიკელის ფოლადისგან, ხოლო საკეტის ნიკელის ფოლადისგან. მისი ღვედიც კი უმაღლესი ხარისხის ნატურალური ტყავისგან იყო დამზადებული.
საბოლოო ჯამში მაღალი ხარისხის დამუშავებამ, გამოყენებულმა მასალებმა და წარმოების სირთულეებმა, კარაბინის ფასზე დიდი გავლანა იქონია.  ლულას მთელს სიგრძეზე ჰქონდა 12 ცალი ამონაზარდი ნეკნის სახით, რომელიც ფრეზირების მეთოდით კეთდებოდა და საკმაოდ შრომატევადი საქმე იყო.
ფოტოზე გამოსახულია კარაბინის ლულა, რომელზეც კარგად ჩანს ნეკნებისებური გამონაზარდები

ასევე უცნაური ტექნოლოგიის გამოყენებას ჰქონდა ადგილი, ლულის კოლოფის დამზადებაშიც. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ყველა ცდილობდა, რომ რაც შეიძლება მარტივ და იაფიან ტექნოლოგიაზე (დაბეჭდვის მეთოდი, ჩამოსხმის მეთოდი, ან საერთოდ უბრალო მილების გამოყენება) გადასულიყვნენ და ეს განსაკუთრებით ეხებოდა ლულის კოლოფებს. S&W M1940 -ის შემთხვევაში კი ლულის კოლოფი კეთდებოდა მანგანუმური (მარგანეცი) ფოლადისგან ჭედვის მეთოდით დამზადებული 3 ცალი ნაწილისგან, რომლებც შემდგომ ერთიანდებოდა მილის სახით.
სამომხმარებლო ინსტრუქციაში ეწერა, რომ კარაბინი შედგებოდა 46 ცალი დეტალისგან, რომელთა დიდ ნაწილს წარმოადგენდა ჭედური მეთოდით დამზადებული სხვადასხვა პატარა ღერძები და სარჭები. რამდენადაც ცნობილია ყველაზე მცირე დეტალის დამზადებასაც კი 3-4 ოპერაციის შესრულება სჭირდებოდა.
საკეტის ჯგუფი და ლულის კოლოფი
სულ ჯამში რამდენი ცალი ეგზემპლარი იქნა დამზადებული?
რაც შეეხება დამზადებული ეგზემპლარების საერთო რაოდენობას, რიგ წყარიოებში მოცემულია შემდეგი ციფრები: 1000 ცალი კარაბინი ვარიანტი Mk.1 (აქ იგულისხმება ბრიტანეთის კონტრაქტის დროს დამზადებული 860 ცალი + პროტოტიპების ჩათვლით და იმ ეგზემპლარების ჩათვლით, რომლებიც საგამოცდოთ გამოიყენებოდა), ხოლო ვარიანტი Mk.2 100 ცალი, რომელიც ბრიტანეთში გაიგზავნა.
S&W M1940 შეიძლება ჩაითვალოს ყველაზე იშვიათ ეგზემპლარად, რომელიც კომპანია Smith & Wesson -მა სერიულად დაამზადა. გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული კარაბინები მცირე რაოდენბით დამზადდა და დღეს მიზერული, თითებზე ჩამოსათვლელი რაოდნობით შემორჩა, მასზე კოლექციონერები გამწარებული ნადირობენ. მაგალითად ერთერთ აუქციონზე გამოტანილ იქნა კარაბინი ვარიანტით Mk.1 (სერიული ნომერი 423), რომლის საწყისი ფასიც 6000$ შეადგენდა.