Breda PG Model 1935

1931 წელს იტალიელმა იარაღის კონსტრუქტორმა სესტილიო (სატელიო) ფიორინიმ (Sestilio Fiorini), შეიმუშავა საკუთარი კონსტრუქციის თვითდამტენი შაშხანის პროტოტიპი. ფიორინის შაშხანა იყენებდა ლულიდან აირების გაყვანის სისტემას და რგოლისებურ აირის დგუშს, რომელიც ლულის გარშემო წინა ნაწილში იყო განთავსებული. გასროლის დროს ლულის არხიდან დენთის აირები გადადიოდა ჭიქის ფორმის სალულეში. აღნიშნულ სალულეში ხდებოდა აირების გაფართავობა, რის შედეგადაც დგუში იღებდა ბიძგს და უკან გადაადგილდებოდა. დგუში ბიძგის მიმცემი თამასის მეშვეობით დაკავშირებული იყო საკეტის ჩარჩოსთან. შესაბამისად დგუში უკან გადადგილებისას უბიძგებდა საკეტის ჩარჩოს.
ფიორინის შაშხანიდან სროლა წარმოებდა ღია საკეტით რაც დადებითად აისახებოდა ინტენსიური ცეცხლის წარმოების დროს ლულის გაგრილებაზე, თუმცა ღია საკეტის ხარჯზე გარკვეულწილად ზარალდებოდა იარაღის სიზუსტე. მიუხედევად ამისა შაშხანის სიზუსტე აკმაყოფილებდა იტალიის სამეფო არმიის დოქტრინას. ცნობისათვის იტალიის სამეფო არმიის დოქტრინის თანახმად  ფეხოსანთა ბრძოლისას ცეცხლის წარმოება ხდებოდა 400 მეტრზე უფრო ახლო დისტანციაზე, ხოლო უმრავლესობა შემთხვევებში კი 200 მეტრამდე, რაც მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში უკვე ოფიციალურ მონაცემებზე დაყრდნობით იქნა  დამტკიცებული.
შაშხანაში ლულის გადაკეტვა განხორციელებული იყო საკეტის ვერტიკალურ სიბრტყეში გადახრის მეშვეობით. საკეტის ზედა ნაწილში შესრულებული იყო 1 ცალი მასიური საბრძოლო ბჯენი. საკეტის ჩარჩოს წინა მხრიდან ჰქონდა დახრილი კუთხე, რომლის წყალობითაც საკეტი წინა პოზიციაში დაბრუნებისას იწეოდა მაღლა. საკეტის აწევისას საბრძოლო ბჯენი შედიოდა ლულის კოლოფის ზევით არსებულ ფანჯარაში და საიმედოდ ახდენდა ლულის გადაკეტვას. გასროლის შემდეგ საკეტის ჩარჩო დგუშის მეშვეობით იწყებდა უკან გადაადგილებას. ამ დროს სპეციალური დახრილობის წყალობით საკეტის ჩარჩო ეშვებოდა დაბლა რის შედეგადაც საკეტის საბრძოლო ბჯენი გამოდიოდა ლულის კოლოფის ზევით არსებული ფანჯრიდან და ინერციით (როგორც თავისუფალი საკეტი) აგრძელებდა უკუსვლას. შაშხანის ვაზნებით კვება ხდებოდა 20 ცალ ვაზნაზე გათვლილი მოხსნადი მჭიდით. მჭიდს ვაზნების რაოდენობის კონტროლირების მიზნით ამოჭრილი ჰქონდა გვერდები, რაც ზრდიდა მასში ქვიშის და ჭუჭყის მოხვედრის ალბათობას. იარაღის კონდახი, სარეცელი და ლულის ზედსადები  დამზადებული იყო ხისგან. შაშხანას კონდახის და სარეცელის გასაყარზე გააჩნდა სწორი მოყვანილობის სახელური. ლულის ბოლოში შესაძლებელი იყო ხიშტ-დანის დამაგრება. შაშხანის ეფექტური სროლის მანძილი შეადგენდა 400-450 მეტრს, ხოლო რეგულირებადი სამიზნე მოწყობილობა განკუთვნილი იყო 1500 მეტრამდე სროლისთვის.
იტალიურ საშტატო ვაზნაზე 6,5x52mm Carcano გათვლილი თვითდამტენი შაშხანა “Breda Model 1935 PG”
1935 წელს უმნიშვნელო კონსტრუქციული გადამუავების შემდეგ შაშხანის წარმოება მცირე საცდელი პარტიის სახით დაწყებულ იქნა იტალიური კომპანიის „Societa Meccanica Ernesto Breda“ მიერ. შაშხანას მიენიჭა სახელწოდება “Breda Model 1935 PG” (PG იშიფრებოდა როგორც Peso a Gaz - იტალიურად ნიშნავს აირის წნევას). შაშხანა თავდიპირველად გათვლილი იყო იტალიურ საშტატო შაშხანის ვაზნაზე „6,5x52mm Carcano“ და ცეცხლის წარმოება შეეძლო მხოლოდ ერთეული გასროლებით. საერთო ჯამში შაშხანა “Breda Model 1935 PG” იყო კომპაკტური და საკმაოდ ეფექტური იარაღი,  თუმცა გამოირჩეოდა რთული კონსტრუქციით, იყო დასამზადებლად ძვირადღირებული და დაბინძურების მიმართ ზედმეტად მგრძნობიარე რაც უარყოფითად აისახებოდა მის საიმედოობაზე.  სწორედ ამიტომ იტალიის სამეფო არმიამ (Regio Esercito) გამოცდების შემდეგ უარი განაცხადა შაშხანის შეიარაღებაში მიღებაზე.
შაშხანას ზედა მხრიდან გააჩნდა ლულის კოლოფის თავსაფარი, რომელიც გადაადგილების დროს იხირებოდა, ხოლო საკეტის შეყენებისას ავტომატურად იხსნებოდა. ფოტოზე ზემოდან ქვემოთ: 1. დაშვებული საკეტი და დახურული თავსაფარი; 2. ღია თავსაფარი და დაშვებული საკეტი; 3. შეყენებული საკეტი და ღია თავსაფარი
მოგვიანებით კოსტა-რიკის ხელისუფლებამ კომპანია „Societa Meccanica Ernesto Breda“-ს დაუკვეთა 7x57 Mauser ტიპის ვაზნაზე გათვლილი შაშხანები. გარდა განსხვავებული კალიბრის ვაზნისა, დამკვეთმა მოითხოვა ავტომატური ჯერებით სროლის შესაძლებლობა.
კოსტა-რიკული კონტრაკტით დამზადებული 7x57 Mauser ტიპის ვაზნაზე გათვლილი შაშხანა
კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ კომპანიამ „Societa Meccanica Ernesto Breda“ კოსტა-რიკისთვის დაამზადა 7x57 Mauser ტიპის ვაზნაზე გათვლილი შაშხანის ავტომატური ვარიანტი. კონტრაქტის ფარგლებში დამზადებულ შაშხანებს ჰქონდა იმ დროისათვის საკმაოდ უცნაური და ინოვაციური მახასიათებელი. კერძოდ: შაშხანას ერთეული გასროლების გარდა შეეძლო მოკლე ავტომატური ჯერებით სროლა (4-4 გასროლა).
სროლის რეჟიმების გადამრთველი განლაგებული იყო სასხლეტის უკან. ფოტოზე ზემოდან: 1. გააქტიურებულია ფიქსირებული ავტომატური ჯერებით (4-4 გასროლა) სროლის რეჟიმი; 2. პოზიცია განკუთვნილია ერთეული გასროლებისთვის; 3. მცველის პოზიცია. აღნიშნული შაშხანა შეიძლება ჩაითვალოს ისტორიაში პირველ სერიულ ავტომატურ შაშხანათ, რომელსაც ჰქონდა ფიქსირებული მოკლე ავტომატური ჯერებით სროლის შესაძლებლობა 4 გასროლის სახით. (რიგი წყაროების თანახმად გვხდბა ინფორმაცია, რომ კოსტა-რიკისთვის დამზადებულ შაშხანებს შეეძლო სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლაც თუმცა  შემორჩენილ ეგზემპლარებს გააჩნიათ მხოლოდ ერთეული და მოკლე 4 გასროლიანი ჯერებით ცეცხლის წარმოების შესაძლებლობა). ფიქსირებული ავტომატური ჯერების (4-4 გასროლა) წარმოებისთვის შაშხანის სასხლეტ მექანიზმში გამოყენებული იყო კბილანებიანი მბრუნავი დისკი, რომელიც ითვლიდა საკეტის ციკლის 4 ჯერ გამეორებას და შემდეგ თიშავდა სასხლეტის და ჩურჩულას გადაბმულობას. ფიქსირებული ჯერებით სროლის შესაძლებლობა დამკვეთმა მოითხოვა იმ მიზნით, რომ მსროლელს ეწარმოებინა ავტომატური ცეცხლი ეფექტურად და ვაზნების ნაკლები ხარჯვით. კოსტა-რიკასთვის განკუთვნილ შაშხანებს ჰქონდა ასევე კოსტა-რიკული მაუზერის შაშხანის სტანდარტული ხიშტის სამაგრი.
კოსტა-რიკელი მებრძოლი ავტომატური შაშხანით Breda  Model 1935 PG
შაშხანის წარმოება
კოსტა-რიკის კონტრაქტის ფარგლებში დამზადებული ავტომატური შაშხანების საერთო რაოდენობამ შეადგინა 400 ცალი ერთეული. ხოლო რაც შეეხება იტალიურ 6,5მმ-ან ვაზნაზე (6,5x52mm Carcano) დამზადებული თვიტდამტენი შაშხანების რაოდენობას, არ არსებობს ზუსტი ცნობები. ვარაუდის დონეზე შეიძლება ითქვას, რომ დამზადდა დაახლოებით 400-450 ცალი ერთეული. ანუ სულ ჯამში (კოსტა-რიკულ ვარიანტს + იტალიური ვარიანტი) წარმოებული შაშხანების რაოდენობამ შეადგინა 800-850 ცალი ერთეული.
კოსტა-რიკული კონტრაქტში დამზადებული შაშხანის ლულის კოლოფი და საკეტი
შაშხანა “Breda Model 1935 PG“ იტალიის სამეფო არმიას ” არ მიუღია ოფიციალურ შეიაარღებაში, თუმცა რიგი წყაროების თანახმად მას მეორე მსოფლიო ომის დროს (1943-1944 წლებში) მაინც იყენებდნენ.
“Breda Model 1935 PG” დღეს მხოლოდ რამოდენიმე ერთეულის სახით შემორჩა და შეიძლება ჩაითვალოს მეორე მსოფლიო ომის დროს სერიულად წარმოებული შაშხანებიდან ერთეთ ყველაზე იშვიათ მოდელათ.

პისტოლეტი ÖWA

1919 წლის მიწურულს ავსტრიაში (კერძოდ ვენაში) მდებარე საიმპერატორო არსენალს შეექმნა სხვადასხვა სახის პრობლემები, რამაც კითხვის ნიშნის ქვეშ დააყენა მისი მუშაობის გაგრძელების საკითხი. ამ პერიოდში პირველი მსოფლიო ომის შედეგად დასუსტებულმა ავსტრიამ შეუწყვიტა არსენალს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან თანხის მიწოდება. იმისათვის რომ არსენალი არ დაკეტილოყო, 1919 წლის 1 ოქტომბერს მოხდა მისი შერწყმა კომპანიასთან “Österreichischen Industriewerke”. ამ ფაქტიდან ძალიან მალე საიმპერატორო არსენალის კუთვნილი მეტალის დამამუშავებელი ხაზი ავსტრიის სავაჭრო რეესტრში დარეგისტრირდა ცალკე კომპანიის სახით, რომელსაც ეწოდა „Österreichische Werke, Gemeinwirtschaftliche Anstalt in Wien“ (შემოკლებითი სახელწოდება ÖWA).
1920 წლის 20 მარტს კომპანიამ Österreichischen Industriewerke ქალაქ ვენაში დაარეგისტრირა პატენტი № 19770. პატენტი მოიცავდა 6,35მმ-ან ბრაუნინგის ვაზნაზე (.25ACP) შემუშავებულ ჯიბის პისტოლეტს, რომლის წარმოებაც ქარხანამ „Österreichische Werke, Gemeinwirtschaftliche Anstalt in Wien“ (ÖWA) დაიწყო 1922 წლის პირველ ნახევარში. პისტოლეტი იარაღის ბაზარზე გამოტანილ იქნა კომპანიის აბრევიატურის სახელწოდებით „ÖWA“. ვინაიდან პისტოლეტი დაპატენტებული იყო 1920 წელს, მას ხშირად სხვადასხვა ლიტერატურაში აღნიშნავენ, როგორც „ÖWA M1920”.
 
პისტოლეტი ÖWA
 
ვიზუალურად პისტოლეტი ÖWA წააგავს იარაღის კონსტრუქტორის ნიკოლა პიპერის (Nicolas Pieper) პისტოლეტს, რომლის პატენტიც თავის დროზე ავსტრიულმა კომპანია „Steyr“-მა შეიძინა. რეალურად პისტოლეტი ÖWA კონსტრუქციულად განსხვავდება ნიკოლა პიპერის მოდელებისგან.
 
 
პისტოლეტს გააჩნია მონოლთური ზედა ჩარჩო, რომელც აერთიანებს ლულას. აღნიშნულ ჩარჩოს უკანა ნაწილში შესულებული აქვს განიერი ამონაჭრელები, რომელშიც თავისუფლად მოძრაობს პისტოლეტის საკეტი. ზედა ჩარჩო წინა ნაწილში ღერძის მეშვეობითაა დამაგრებულია ქვედა ჩარჩოზე. უკანა ნაწილი კი დაფიქსირებულია მასიური დროშისებური ფიქსატორით. იარაღის დასაშლელად საჭიროა მარცხენა მხარეს ჩარჩოს უკანა ნაწილში დამაგრებული მასიური დროშისებური ფიქსატორის ზევით აწევა, რის შემდეგაც შესაძლებელი ხდება ზედა ჩარჩო ავწიოთ მაღლა და პისტოლეტი გადავხსნათ როგორც სანადირო თოფი.
 

დამაბრუნებელი ზამბარა განთავსებულია ლულის და საკეტის ზემოთ. პისტოლეტის ქვედა ჩარჩოში ჩამაგრებულია დაფარული ჩახმახი, რომელიც სასხლეტზე თითის დაჭერისას წყდება ადგილიდან და საკეტში მოთავსებულ საცემს ეჯახება.
ტარის ლოყები დამზადებულია პლასტმასისგან და მის ზედა ნაწილში მონოგრამის სახით შესრულებულია წარწერა [ÖWA]. მარცხენა მხარიდან ჩარჩოს უკანა ნაწილში განთავსებულია მცოცავი (ე.წ. სლაიდერული ტიპის) მცველი, რომელიც გააქტიურების დროს ახდენს ჩახმახის ბლოკირებას. 
 


მეორე მოდელი

გარკვეული პერიოდის შემდეგ კომპანია "ÖWA"-მ გადაწყვიტა გაეუმჯობესებინა პისტოლეტი, რის შედეგადაც შეიქმნა მეორე მოდელი.
 
ფოტოზე გამოსახულია პისტოლეტის მეორე მოდელი
 
მეორე მოდელიდან ამოღებულ იქნა მცოცავი მცველი და მის მაგივრად გაკეთდა დროშისებური კონსტრუქციის ბერკეტი. იმისათვის, რომ მსროლელს ერთმანეთში არ არეოდა დროშისებური მცველი და დროშისებური ფიქსატორი, გადაწყდა რომ ფიქსატორი პისტოლეტის ჩარჩოს მარჯვენა მხარეს გადაეტანთ. მცირე ცვლილება განიცადა მჭიდის ფიქსატორმაც, რომელიც წინამორბედ მოდელთან შედარებით გახდა უფრო განიერი და დიდი, რაც მოსახერხებელს ხდიდა მჭიდის მოხსნას. 
 

მეორე მოდელში ცვლიელბა შეეხო ასევე პისტოლეტის ზედა ჩარჩოს და მცირედით შეიცვალა საკეტის ფორმა. აღნიშნული ცვლილებები უფრო მეტად ატარებდა კოსმეტიკურ ხასიათ, ვიდრე პრაქტიკულს.
 
 
ოტოზე გამოსახულია პისტოლეტი „ÖWA“  მეორე მოდელი გადახსნილ მდგომარეობაში
 
ფოტოზე მოცემულია სრულად დაშლილი პისტოლეტები „ÖWA“. (ზევით ადრეული ვარიანტი, ქვევით მეორე მოდელი)
 
წარმოება და დამზადებული პისტოლეტების რაოდენობა
 
ჯიბის პისტოლეტის „ÖWA“ წარმოება გაგრძელდა 1925 წლამდე. სულ ჯამში დამზადებულ იქნა დაახლოებით 40 000 ცალი პისტოლეტი. ინფლაციის, პისტოლეტის მაღალი ღირებულების და დამზადების დაბალი ხარისხის შედეგად, სულ კომპანიამ 1922 წლიდან 1925 წლამდე ოფიციალური დოკუმენტების თანახმად შეძლო მხოლოდ 8000 ცალი პისტოლეტის გაყიდვა.

1925 წელს ეკონომიკური პრობლემების გაუარესების გამო კომპანიამ შეწყვიტა პისტოლეტების წარმოება, ხოლო თავად კომპანია „ÖWA“ გასაყიდად იქნა გამომზეურებული. 1929 წელს კომპანიამ შეწყვიტა არსებობა, ხოლო მის კუთვნილ მარაგებში დასაწყობებული იარაღი და სხვა აქტივები მიზერულ ფასად იქნა გაყიდული.

ÖWA-ს მიერ დამზადებული პისტოლეტების ყველაზე დიდი ნაწილი გატანილ იქნა გერმანიაში (დაახლოებით 12000 ცალი), აშშ-ში მოხვდა 5500 ცალზე მეტი პისტოლეტი, იუგოსლავიაში დაახლოებით 2000 ცალი. დაახლოებით 800 ცალი პისტოლეტი გაიყიდა პოლონეთში, ხოლო დაახლოებით 500 ცალი რუმინეთში. რიგი წყაროების თანახმად პისტოლეტების გარკვეული ნაწილი მოხვდა საბჭოთა კავშირში, ნორვეგიაში და ბელგიაში.
 

ავსტრიაში დახლოებით 1000 ცალი პისტოლეტი ÖWA შეისყიდა საზოგადოებრივმა ორგანიზაციამ „ვენის სახალხო გვარდია“ (Wiener Gemeindewache), ხოლო რამოდენიმე 1000 ცალი პისტოლეტი მოხვდა სოციალ-დემოკრატიული პარტიის გასამხედროებული დანაყოფის Österreichischer Schutzbund რიგებში.

გარდა ზემოაღნიშნულისა 1000-ცალ ეგზემპლარზე მეტი პისტოლეტი ქარხნის თანამშრომლების მიერ მოპარული დეტალებისგან კუსტარული წესით იქნა დამზადებულ. ასეთი პისტოლეტები ქარხნულისგან განსხვავდებოდა იმით, რომ არ გააჩნდა არანაირი დამღები და მარკირებები.

SIG AK-53

1950-ანი წლების დასაწყისში შვეიცარიულ იარაღის საწარმოში SIG (Schweizerishe Industrie Gesellschaft) შემუშავდა ექსპერიმენტალური ავტომატური შაშხანა სამუშაო სახელწოდებით SIG AK-52 (Automatische Karabiner 1952). ავტომატური შაშხანის პროექტს ხელმძღვანელობდა კონსტრუქტორი რუდოლფ ამსლერი (Rudolf Amsler).
 
 
ავტომატური შაშხანის პროტოტიპი AK-52
 
შაშხანის პირველი პროტოტიპი დამზადებულ იქნა 1952 წელს, ხოლო 1953 წელს კონსტრუქციაში მცირედი ცვლილებების შეტანის შემდეგ შეიქმნა მოდელი სამუშაო სახელწოდებით „SIG AK-53“.  შაშხანის შემუშავებისას მთავარ ამოცანას წარმოადგენდა სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლისას ოპტიმალური ტემპის შერჩევა, რომელიც უნდა ყოფილიყო 300-400 გასროლა წუთში.  
 
 
SIG AK-53
იმ პერიოდში არსებული ავტომატიკის მუშაობის ტრადიციული სქემების გამოყენების შემთხვევში შაშხანის ვაზნებზე გათვლილი ხელის ცეცხლსასროლი იარაღი, რომელსაც ჰქონდა შედარებით მცირე გაბარიტები და იწონიდა 4,5-5 კილოგრამამდე, როგორც წესი ავტომატური ჯერებით სროლისას უზრუნველყოფდა წუთში 600-800 გასროლას ან რიგ შემთხვევებში კიდევ უფრო მაღალ სროლის ტემპს, რაც თავის მხრივ წარმოქმნიდა  ტყვიების გაფანტულობის ზრდას და ვაზნების არაეფექტურ ხარჯვას. როგორც წესი იმ პერიოდში სროლის ტემპის შესამცირებლად დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმში იყენებდნენ სპეციალურ ტემპის შემანელებლებს, რომელიც აყოვნებდა გასროლას გადატენვის ციკლის შესრულების შემდეგ. მეორე გზას წარმოადგენდა ავტომატიკის სქემის გამოყენება ლულის გრძელი სვლით, რაც საბოლოო ჯამში გასროლის დროს ზრდიდა იარაღის გადატენვის ციკლის პერიოდს. კონსტრუქტორმა რუდლფ ამსლერმა სროლის ტემპის შესამცირებლად გამოიყენა წინ მოძრავი ლულა და აირგამყვანი სისტემა. ასეთი სისტემის წყალობით სროლის ტემპი ავტომატური ჯერებისას შემცირებულ იქნა წუთში 300 გასროლამდე. მთავარი მიზანი დაბალი სროლის ტემპის სახით მიღწეულ იქნა, თუმცა თავი იჩინა რიგმა უარყოფითმა მხარეებმა, რომელიც მოძრავი ლულის გამოყენებას უკავშირდებოდა.
·         პირველ რიგში უარყოფით მხარეს წარმოადგენდა ნაკლები სიზუსტე და იარაღის დაბინძურების შემთხვევაში ავტომატიკის არასაიმედო მუშაობა.
·         მეორეს მხრივ ინტენსიური ავტომატური ჯერებით სროლის ხდებოდა ლულის გადახურება და მის შედეგად თერმული გაფართოვება, რაც იარაღის კონსტრუქციული თავისებურებიდან გამომდინარე ასევე აფერხებდა ავტომატიკის მუშაობას. ამ ყველაფერს ერთვოდა დახურული ლულის გარსაცმი, რომელიც კიდევ უფრო ართულებდა გადახურებული ლულის გაგრილებას.


SIG AK-53 -ის ავტომატიკა იყენებდა აირის ცილინდრს, რომელიც ლულის გარშემო იყო განთავსებული. გასროლის დროს ლულის ბოლოსკენ არსებული ნასვრეტებიდან გამოედინებოდა დენთის აირები, რომელიც ხვდებოდა აირის ცილინდრში. აირის ცილინდრი დენთის აირების ენერგიის შედეგად უკუაგდებდა მილისებურ აირის დგუშს. უკან გადაადგილებისას აირის დგუში კუმშავდა ძლიერ ზამბარას, რომელიც დგუშსა და უძრავ ლულის გარსაცმს შორის იყო განთავსებული. როდესაც აირის დგუში უკიდურეს (უკანა) წრტილს მიაღწევდა იგი სპეციალური ბეჭდისებური რგოლის წყალობით ახდენდა გადაბმას ლულასთან. ამ დროს ლულა და საკეტი თავისუფლდებოდა ერთმანეთისგან, ხოლო შეკუმშული ზამბარის მეშვეობით მილისებური აირის  დგუში იწყებდა წინ (საწყის მდგომარეობაში) დაბრუნებას. აირის დგუში თავის მხრივ წინ იყოლებდა ლულას.  SIG AK-53-ში საკეტი სროლის დროს იკავებდა უძრავ მდგომარეობას.


ორიგინალურ კონსტრუქციას წარმოადგენდა აგრეთვე შაშხანის მოღუნული ფორმის მჭიდი, რომლის საფუძვლად აღებული იყო შვეიცარული ხელის ტყვიამფრქვევის „LMG25“ მჭიდი.  SIG AK-53-ის მჭიდს გამომავალ ტუჩთან გვრდებზე ჰქონდა 2 ცალი მოძრავი ფრთა. როდესაც  ლულა გადაადგილდებოდა წინ, მჭიდის მოძრავი ფრთები იხსნებოდნენ და ახდენდნენ ვაზნის აწევას ლულის ხაზის გასწვრივ. უკან დაბრუნებული ლულა სავაზნე ნაწილით წამოეცმეოდა ვაზნას და მიაბჯენდა საკეტის სარკეს. ამ დროს ვაზნა მასრის ბლოში არსებული ნაწიბურის მეშვეობით  საკეტზე განთავსებული ექსტრაქტორის კაუჭით ფიქსირდებოდა. გასროლის დროს ლულა იწყებდა ისევ წინ გადაადგილდებას და როდესაც მიაღწევდა უკიდურეს წინა პოზიციას ხდებოდა მასრის ექსტრაქცია. რთული კონსტრუქციის მჭიდის გამოყენებამ განაპირობა სპეციალური დროშისებური მჭიდის ფიქსატორის შემუშავება, რომელიც მსროლელს თითქმის ნახევარი ბრუნით უნდა მოებრუნებინა მჭიდის მოხსნა/დაყენებისას.


დროშისებური ფორმის მჭიდის ფიქსატორი
იარაღის გადასატენი სახლური განთავსებული იყო მარცხენა მხარეს და უკავშირდებოდა მოძრავ ლულას. იარაღის გადატენვა ხდებოდა სახელურს წინ გაწევით და არა უკან მოქაჩვით როგორც ხდება ტრადიცული კონსტრუქციის შაშხანებში. ასეთი მოქმედების პრინციპი განპირობებული იყო იმით, რომ საკეტი დაკავშირებული იყო ლულასთან, რომელიც სროლის დროს წინ გადაადგილდებოდა.
სროლის დროს გადასატენი სახელური უძრავ მდგომარეობას ინარჩუნებდა. ლულის ბოლოში დამაგრებული იყო მუხრუჭი, რომელიც უკუცემას ამცირებდა. სხვადასხვა ეგზემპლარების ფოტოების შესწავლისას ჩანს, რომ რიგ შაშხანებზე განსხვავებული კონსტრუქციის მუხრუჭი გამოიყენებოდა. SIG AK-53 -ს ჰონდა ტრადიციული ფორმის ხის კონდახი, ხის სარეცელი და ასევე ხის პისტოლეტისებური სახელური.
 
ფოტოზე გამოსახულია ეგზემპლარუ გრძელი სარეცელით და ლულის ზედსადებით

SIG AK-53 -ში გამოიყენებოდა შვეიცარიის არმიის საშტატო შაშხანის ვაზნა 7.5x55mm GP 11 (ცნობილია ასევე აღნიშვნით 7.5×55mm Schmidt–Rubin), როემლის პირველი ვარიანტი  ჯერ კიდევ 1889 წელს შექმნა ედუარდ რუბინმა.


SIG AK-53 მსუბუქი ხელის ტყვიამფრქვევის კონფიგურაციით
SIG AK-53 იყო ზედმეტად რთული კონსტრუქციის იარაღი, რის გამოც არცერთი პოტენციური მყიდველი/დამკვეთი არ დაინტერესდა მისი შეძენით. სწორედ ასეთი რთული კონსტრუქციის წყალობით იქნა მიღწეული სროლის დაბალი ტემპი 300 გასროლა წუთში.  სხვადასხვა წყაროების თანახმად საერთო ჯამში დამზადებულ იქნა დაახლოებით 50-180 ცალი ავტომატური შაშხანა SIG AK-53. 
1955 წელს რუდოლფ ამსლერმა შეიმუშავა ახალი ავტომატური შაშხანა, რომელიც უფრო ტრადიციული ავტომატიკის (უძრავი ლულა და ნახევრადთავისუფალი საკეტი) პრინციპს იყენებდა. აღნიშნული შაშხანა ატარებდა სამუშაო სახელწოდებას „AM-55“. მისი ისტორია SIG AK-53 -ისგან განსხვავებით წარმატებით გაგრძელდა, რადგანაც შექმნიდან 2 წელიწადში მცირედი გადამუშავების შემდეგ ოფიციალურად მიიღეს შვეიცარიის არმიის შეიარაღებაში. შეიარაღებაში მიღებისას შაშხანას მიენიჭა სახელწოდება Stgw. 57 (ცნობილია ასევე კომერციული სახლწოდებით SIG SG 510).

სპეციალური იარაღი Type 85

სტატიაში სპეციალური იარაღი Type 64 ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ, რომ ჩინეთში 1979-1983 წლებში სასწრაფო წესით დაიწყეს მუშაობა გამარტივებულ ეგზემპლარზე, რომელსაც ჩინეთის სახალხო-გამანთავისუფლებელი არმია Type-64-ის ნაცვლად მიიღებდა შეიარაღებაში. აღნიშნული სამუშაოების შედეგად 1985 წელს წარმოდგენილ იქნა პროტოტიპი, რომელიც გამოცდის შემდეგ, 1987 წელს ოფიციალურად მიიღეს შეიარაღებაში. ჩინეთის სამხედრო ნომენკლატურის თანახმად მას მიენიჭა სახელწოდება „Type-85“.
Type-85 მისი წინამორბედისგან განსხვავდებოდა სიმარტივით და იყინებდა დაშტამპვის (დაბეჭდვის) მეთოდით დამზადებულ დეტალებს. ასევე მისი დეტალების გარკვეული ნაწილი ერთმანეთზე მიმაგრებულ იყო შედუღების გამოყენებით, რამაც საგრძნობად გააიაფა წარმოება და შეამცირა იარაღის დასამზადებლად საჭირო დროითი რესურსი. Type-85-ის წარმოება ხდებოდა 2 ძირითადი ვარიანტის სახით:
Type 85 ინტეგრირებული მაყუჩით
1. ინტეგრირებული მაყუჩით, რომელიც გათვლილი იყო ქვებგერით ვაზნაზე 7,62х25 Type-64. აღნიშნულ მოდიფიკაცია იყენებდა ლულაზე ინტეგრირებულ მაყუჩს, რომელიც Type-64-ის მსგავსად იყო აგებული. ლულას წინა ნაწილში (ისევე როგორც Type-64-ში) ჰქონდა ნასვრეტებიანი მონაკვეთი. მაყუჩი შედგებოდა 9 ცალი ქრომირებული სეპარატორისგან და ლულის კოლოფზე დამაგრებული გარსაცმისგან. სროლის წარმოება ასევე შესაძლებელი იყო სტანდარტული ვაზნებით 7,62x25 Type-51. ამ შემთხვევაში ტყვია ლულას ტოვებდა ზებქერითი სიჩქარით, რის გამოც სროლის ხმის დახშობა ვერ ხდებოდა ეფექტურად. გარდა ამისა მაყუჩის რესურსი საგრძნობლად მცირდებოდა;
Type 85 ვარიანტი მაყუჩის გარეშე
2. ვარიანტი მაყუჩის გარეშე. იგი გათვლილი იყო ტოკარევის სისტემის პისტოლეტისთვის განკუთვნილ სტანდარტულ ვაზნებზე 7,62x25 Type-51 (საბჭოთა 7,62х25 ТТ -ს ვაზნის ჩინური ანალოგი). თუმცა ამ მოდიფიკაციაში ასევე შესაძლებელი იყო ქვებგერითი ტიპის ვაზნების 7,62х25 Type-64 გამოყენებაც. ქვებგერითი ტიპის ვაზნების გამოყენება შესაძლებელი იყო იმის ხარჯზე, რომ მჭიდში ეტეოდა უფრო გრძლი ვაზნა 7,62х25 Type-64. (აქვე ავღნიშნავ, რომ სტანდარტულად 7,62х25 ТТ ტიპის ვაზნაზე გათვლილი იარაღის მჭიდში არ ჩადის ჩინური სპეციალური ვაზნა 7,62х25 Type-64, რადგანაც მძიმე წვეტიანი ტყვიის გამო ვაზნის საერთო სიგრძე უფრო მეტია).
როგორც უკვე ვისაუბრეთ სტატიის ზემოთ Type-85-ს ჰქონდა დაშტამპვის (დაბეჭდვის) მეთოდით დამზადებული მილისებური ლულის კოლოფი. ასევე დაშტამპვის მეთოდით მზადდებოდა ლულის კოლოფის ქვემოდან დამაგრებული სასხლეტი მეანიზმის ბუდე, მჭიდის მიმღები და საკეცი დუგლუგი. Type-85-ის დუგლუგი იკეცებოდა მარჯვენა მხარეს და არა ქვემოთ ლულის კოლოფის გასწვრივ  როგორც ხდებოდა Type-64-ში. (სხვადასხა ფოტოზე შეიძლება შეგვხდეს ეგზემპლარები, რომელსაც საკეცი დუგლუგი მარცხნივ აქვს დაკეცილი.
 თუ დავაკვირდებით ასეთ ფოტოებს დავინახავთ, რომ დუგლუგის საზურგე ნაწილი ამოყირავებულია, რაც იმას მოწმობს, რომ შესაძლებელი იყო ლულის კოლოფზე დუგლუგის უკუღმა დაყენება. პრინციპულ სხვაობას Type-64-თან შედარებით წარმოადგენდა ასევე ის ფაქტიც, რომ Type-85 ისროდა ღია საკეტიდან. იარაღის ვაზნებით კვება ხდებოდა Type-64 -ის 20 და 30 ცალ ვაზნაზე გათვლილი 2 რიგიანი გამოსასვლელის მქონეს მჭიდებით. სროლის რეჟიმების გადამრთველი (სელექტორი) განთავსებული იყო ლულის კოლოფზე მარჯვენა მხრიდან  სასხლეტი კავის ზევით. გადამრთველს გააჩნდა 3 პოზიცია. პირველი პოზიცია მარკირებული იყო ციფრი 1-ანით, რაც ნიშნავდა ერთეულ გასროლებს, შემდეგი პოზციცია მარკირებული იყო ნულიანით (0) და წარმოადგენა მცველს, ხოლო მესამე პოზცია მარკირებული იყო 2-ით და სელექტორის მასზე გადართვისას ხდებოდა სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლა.
სპეცრაზმელი ინტეგრირებული მაყუჩიანი Type 85-ით ხელში
საერთო ჯამში Type 85 გამოვიდა ისეთივე ეფექტური იარაღი, როგორიც იყო მისი წინამორბედი მოდელი Type 64. ამოვდროულად Type 85 გამოირჩეოდა სიმსუბუქით და ტექნოლოგიურობის გამო მისი წარმოება ჯდებოდა გაცილებით იაფი.

ნიკოლაევის საცდელი პისტოლეტი

1938 წელს საბჭოთა კავშირში სტარტი აიღო კონკურსმა, რომლის მთავარ მიზანს წარმოადგენდა ახალი თვითდამტენი საარმიო პისტოლეტის შერჩევა. კონკურსში გამარჯვებულ მოდელს საბჭოთა კავშირი მიიღებდა შეიარაღებაში და ეტაპობრივად მოახდენდა იმ პერიოდისათვის საშტატო ტოკარევის სისტემის პისტოლეტის (ТТ-33) ამოცვლას ახალი მოდელით. კონკურსის ფარგლებში საკმაოდ ბევრმა და საინტერესო ეგზემპლარებმა მოიყარეს თავი. სამწუხაროდ დღეს ამ ეგზემპლარების შესახებ ბევრი არაფერია ცნობილი, რადგანაც 1941 წლის 22 ივნისს საბჭოთა კავშირი ჩაერთო მეორე მსოფლიო ომში და ბუნებრივია არავის აღარ ეცალა ახალი თვითდამტენი პისტოლეტისთვის. შესაბამისად კონკურსი შეჩერდა ხოლო შემუშავებული საცდელი პისტოლეტების და მათი ტექნიკური დოკუმენტაციის ნაწილი ან უგზო-უკვლოდ დაიკარგა ან განადგურდა. გადარჩენილი პისტოლეტების გარკვეული ნაწილი კი დღეს რუსეთის სხვადასხვა  მუზეუმებშია დაცული.
ერთერთ საცდელ მოდელს კონკურსის ფარგლებში წარმოადგენდა ნაკლებად ცნობილი კონსტრუქტორის გვარად ნიკოლაევის (ალბათ გვარის სწორი წარმოთქმა იქნება ნიკალაევი) პისტოლეტი, რომელიც იჟევსკში მდებარე გასაიდუმლოებულ საკონსტრუქტორო ბიუროში შეიქმნა.
 
ნიკოლაევის  საცდელი პისტოლეტი
 
ნიკოლაევის პისტოლეტს, ისევე როგორც 1938-1941 წლებში წარმოდგენილ სხვა საცდელ პისტოლეტებს, ჰქონდა ღია ლულა. ღია ლულის მოთხოვნა მოდიოდა ჯავშანსატანკო სამმართველოდან. მათი აზრით ასეთი ლულის გამოყენება გაადვილებდა ცეცხლის წარმოებას სხვადასხვა ჯავშანტექნიკს და სამხედრო სატრანსპორტო საშუალებების ამბრაზურებიდან/ხვრელებიდან და ლუკებიდან.


რამდენადაც ცნობილია ნიკოლაევის პისტოლეტი იყენებდა ლულის ჩამკეტი მექანიზმის ორიგინალურ კონსტრუქციას და გათვლილი იყო იმ პერიოდისათვის საბჭოთა საშტატო პისტოლეტის ვაზნაზე 7,62х25 ТТ. ვაზნებით კვება ხორციელდებოდა 1 რიგიანი მჭიდით, რომელშიც 8 ცალი ვაზნა თავსდებოდა. მჭიდში ვაზნები მოთავსებული იყო დახრილად, რაც პისტოლეტის სახელურის დახრილი კუთხით იყო გამოწვეული. მჭიდში ვაზნების დახრილად განთავსებას ასევე გამოიწვია სახელურის დაწვრილება. ნიკოლაევის პისტოლეტს არ გააჩნდა მექანიკური მცველი ბერკეტის ან ღილაკის სახით. მცველზე დაყენაბა ხდებოდა ჩახმახის ნახევრშეყენებით (ისევე როგორც ტოკარევის სისტემის პისტოლეტში ТТ-33). ასევე ტოკარევის სისტემის პისტოლეტიდან გადმოტანილ იქნა სხვა დეტალებიც. 1. მჭიდის ღილაკ ფიქსატორი; 2.პისტოლეტის სახელურზე პლასტმასის ლოყების დამაგრების მეთოდი; 3. საკეტის შემაკავებელი ბერკეტი; 4. საკეტის შემაკავებელი ბერკეტის დამჭერი ბრტყელი სარჭი.


პისტოლეტის ჩარჩო შესრულებული იყო ცილინდრული მილის სახით, რომელსაც ზედა მხარეს ჰქონდა ამონაჭრელი. ცილინდრული ფორმის იყო ასევე საკეტი, რომელიც მილისებურ ჩარჩოში მოძრაობდა. გარკვეულწილად პისტოლეტის კონსტრუქცია ვიზუალურად და აგებულების კუთხით შეიძლება შევადაროთ იაპონურ Nambu Type 14 -ს, თუმცა ამ შემთხვევაში ნიკოლაევის პისტოლეტი იაპონური ნამბუსგან განსხვავებით ღია ჩახმახს იყენებას.

ნიკოლაევის პისტოლეტი აღჭურვილი იყო მაუზერის მსგავსი ხის ბუდეთი, რომელიც სპეციალური ღარის მეშვეობით მაგრდებოდა პისტოლეტის სახელურზე და კონდახის დანიშნულებას ასრულებდა.


ისტორიამ არ შემოგვინახა ცნობები იმის შესახებ, თუ  რამდენად კარგი ან ცუდი შედეგები აჩვენა პისტოლეტმა 1938-1941 წლებში გამართული კონკურსის ფარგლებში (ან საერთოდ გამოცადეს?). არც მისი ზუსტი ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემებია ცნობილი. იგი არასოდეს არ დამზადებულა სერიულად. მხოლოდ ერთი ცალი ეგზემპლარის ვინაობაა ცნობილი, რომელიც იჟევსკის მუზეუმში ინახებოდა.

ჩინური პისტოლეტი Type 64

1952 წელს ჩინეთმა შეიარაღებაში მიიღო გერმანული Walther PPK-ს კლონი, რომელსაც თავდაპირველად საბჭოთა კავშირის დახმარებით აწარმოებდნენ. აღნიშნულ პისტოლეტს შეიარაღებაში მიღებისას მიენიჭა ოფიციალური სახელწოდება 'Type 52' (სტატია Type 52 -ზე შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე ჩინური პისტოლეტი Type 52). 1959 წელს ასევე საბჭოთა კავშირის დახმარებით ჩინეთში დაწყებულ იქნა მაკაროვის სისტემი პისტოლეტის (ПМ) ლიცენზირებული კლონის წარმოება სახელწოდებით 'Type 59'. 60-ანი წლების დასაწყისში საბჭოთა კავშირმა უარი განაცხადა ჩინეთის სამხედრო მრეწველობის მხარდაჭერაზე, რის შემდეგაც ჩინელებმა უკვე დამოუკიდებლად გააგრძელეს საკუთარი იარაღების შემუშავება და წარმოებაში ჩაშვება. ამავე პერიოდში ჩინეთში დაიწყო საცდელ-საკონსტრუქტორო სამუშაოები, რომლის მიზანსაც წარმოადგენდა ორი სახის განსხვავებული ტიპის პისტოლეტის შემუშავება. ერთი პისტოლეტი აღჭურვილი უნდა ყოფილიყო  უხმო და ალისგარეშე სროლისთვის განკუთვნილი ლულაზე ინტეგრირებული მოწყობილობით (ე.წ. მაყუჩით), ხოლო მეორე იარაღი კი მცირეგაბარიტიანი (როგორც იმ პერიოდში უწოდებდნენ ჯიბის პისტოლეტის სახის), რომელიც შეცვლიდა შეიარაღებაში არსებულ „Walther PPK“ -ს ჩინურ კლონს  Type 52.
საცდელ-საკონსტრუქტორო სამუშაოების დასრულების შემდეგ, ჩინეთმა 1964 წელს შეიარაღებაში მიიღო სპეციალური პისტოლეტი Type 64 და მისთვის განკუთვნილი ვაზნა სახელწოდებით “7,62x17 Type 64” (აღნიშნულ იარაღზე და ვაზნაზე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ სტატიაში, რომელიც შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე სპეციალური პისტოლეტი Type 64), ხოლო Type 52-ის ამოცვლა მოხდებოდა ასევე ახალად შემუშავებული მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტით, რომელიც იგივე ვაზნაზე (7,62x17 Type 64) იყო გათვლილი და ჰქონდა ჩინეთისათვის დამახასიათებელი იგივე ნომენკლატურული სახელწოდება „Type 64“ (ჩინურად 64式手枪).  ეს სტატია სწორედ ამ პისტოლეტს შეეხება.
 

მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტი Type 64
ახალი მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტი Type 64 აერთიანებდა გერმანული Walther PPK -ს დიზაინს და საბჭოთა მაკაროვის სისტემის პისტოლეტის დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს.  მარტივად რომ ვთქვათ ჩინელებმა Walther PPK-დან ამოიღეს გერმანული კონსტრუქციის დამრტყმელ-სასხლეტი მენქანიზმი, შეცვალეს საბჭოთა მაკაროვის მექანიზმით და გამოიყენეს ბრაუნინგის 7,65 მმ-ანი ვაზნის ბაზაზე შექმნილი საკუთარი ანალოგი. მაკაროვის სისტემის პისტოლეტის იდენტური  დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმის გამოყენება განპირობებული იყო იმით, რომ მისი წარმოება ხდებოდა უფრო ადვილად, ვიდრე Walther PPK -ს დარტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი. აგრეთვე მაკაროვის სასხლეტი მექანიზმი უძლებდა უფრო მეტ დატვირთვას და უფრო საიმედოდ ფუნქციონირებდა რთულ  საექსპლუატაციო პირობებში.
 ისტოლეტი Type 64 მუშაობდა თავისუფალი საკეტის პრინციპით, იყენებდა ორმაგი მოქმედების დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმს და ღია ჩახმახს. მისი დროშისებური მცველის კონსტრუქციაც ასევე მაკაროვის სისტემის პისტოლეტიდან (ПМ) იყო აღებული და გააქტიურების შემთხვევაში ავტომატურად ახდენდა შეყენებული ჩახმახის უსფრთხოდ დაშვებას. მცველი გააქტიურებული იყო მაშინ, როდესაც იდგა ზედა პოზიციაში. ხოლო მისი დაბლა დაწევის შემთხვევაში, პისტოლეტი იხსნებოდა მცველიდან. ცნობისთვის დავწერ, რომ Walther PPK -ში (ასევე Walther PP-ში) მცველი მუშაობს პირიქით (ზევით აწეული ბერკეტი თიშავს მცველს, ხოლო ბერკეტის დაბლა ჩამოწევის შემთხვევაში მცველი აქტიურება). ვაზნებით კვება წარმოებდა მაკაროვის სისტემის პისტოლეტის მსგავსი ერთრიგიანი მჭიდით. მჭიდის ღილაკ ფიქსატორი „Walther PPK“-ს იდენტურად პისტოლეტის ჩარჩოზე მარცხენა მხრიდან იყო განთავსებული. მჭიდში არსებული ბოლო ვაზნის გასროლის შემდეგ საკეტი რჩებოდა ღია მდგომარეობაში. თუ ამ დროს მსროლელი პისტოლეტიდან მოხსნიდა ცარიელ მჭიდს და მოარგებდა სავსეს, ხდებოდა საკეტის ავტომატური დაშვება. შესაბამისად მსროლელს მჭიდის მორგების შემდეგ არ უწევდა საკეტის გათავისუფლება საკეტის შემაკავებელ ბერკეტზე თითის დაწოლა. ასეთი ბერკეტი გარეგანი სახით საერთოდ არ ჰქონდა პისტოლეტს.  


მიუხედავად იმისა, რომ Type 64 შეიარაღებაში მიიღეს 1964 წელს, მისი წარმოების დაწყება ვერ განხორციელდა თავის დროზე, რადგანაც ხელი შეულშალა ჩინეთში მიმდინარე კულტურულმა რევოლუციამ. პისტოლეტის წარმოება დაწყებულ იქნა შეიარაღებაში მიღებიდან 16 წლის შემდეგ 1980 წელს კომპანია Norinco -ს მიერ. პისტოლეტი თავდაპირველად იწარმოებოდა მხოლოდ ჩინეთის სახალხო-განმათავისუფლებელი არმიის მაღალი რანგის მომსამსახურეებისთვის და სამეთაურო შემადგენლობისთვის. მოგვიანებით Type 64-მა ფეხი მოიკიდა არმიის სხვა ეშელონებში, ჩინეთის სამართალდამცავ სტრუქტურებში და სხვა ძალოვან უწყებებში. ასევე იარაღის საწარმო Norinco პისტოლეტს აწარმოებდა საექსპორტო მიზნითაც. ასეთი პისტოლეტები ქარხნის სავაჭრო კატალოგში (ცნობარში) აღინიშნებოდა, როგორც “M-64”.
90-ანი წლების დასაწყისში ჩინეთში გამოჩდნენ უფრო ძლიერი მოთამაშეები სხვადასხვა თვითდამტენი პისტოლეტების სახით, რამაც გამოიწვია Type 64 -ის სამხედრო უწყებებიდან აუტსაიდერებში გადასვლა. მიუხედავად ამისა იგი დღესაც შემორჩა სხვადასხვა ძალოვან უწყებებში და აგრძელებს სამსახურს ჩინეთის სამოქალაქო პოლიციის რიგებში.
 

სპეციალური პისტოლეტი Type 64

რამოდენიმე ხნის წინ ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ ჩინეთში შექმნილ სპეციალურ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევზე სახელწოდებით Type 64 (სტატია შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე ჩინური სპეციალური იარაღი Type 64), რომელსაც ჰქონდა ლულაზე ინტეგრირებული  უხმო და ალისგარეშე სროლის მოწყობილობა (მაყუჩი). ზუსტად ამავე პერიოდში და იგივე საკონსტრუქტორო-კვლევითი სამუშაოების ფარგლებში ასევე შემუშავდა სპეციალური პისტოლეტი ლულაზე ინტეგრირებული უხმო და ალისგარეშე სროლის მოწყობილობით, რომელიც იგივე სახელწოდებას “Type 64” ატარებს. იგივე სახელწოდება განპირობებულია იმით, რომ სპეციალური პისტოლეტი Type 64 და პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი Type 64 ერთდროულად კომპლექსური სახით მიიღეს ჩინეთის სახალხო-განმანთავისუფლებელი არმიის (ჩინურად 中国人民解放) შეიარაღებაში 1964 წელს. აქვე ავღნიშნავ, რომ ამ პერიოდში ჩინეთში იგივე სახელწოდებით (Type 64) კიდევ ერთი პისტოლეტი მიიღეს შეიარაღებაში, რომელიც ვალტერის ცნობილი მოდელის PPK ბაზაზე იყო შემუშავებული. სტატია აღნიშნულ პისტოლეტზე შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე ჩინური პისტოლეტი Type 64). მოკლედ რომ არ დავიბნეთ, ჩინეთში 1964 წელს სახელწოდებით „Type 64 შეიარაღებაში მიიღეს 3 განსხვავებული სახის ცეცხლსასროლი იარაღი:
1. სპეციალური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი Type 64; 2. სპეციალური პისტოლეტი Type 64; 3. ტრადიციული პისტოლეტი Type 64;
სპეციალურ პისტოლეტზე მუშაობა ჩინეთში დაიწყეს 60-ანი წლების დასაწყისში. მთავარ მოთხოვნას წარმოადგენდა ის, რომ იგი აღჭურვილი უნდა ყოფილიყო უხმო და ალისგარეშე სროლის მოწყობილობით (ე.წ. მაყუჩით). პისტოლეტის მთავარ სამიზნე ჯგუფს წარმოადგენდნენ ჩინეთის სახალხო-განმანთავისუფლებელი არმიის სპეციალური დანაყოფები, მზვერავები და დივერსანტები, რომელთაც ევალებოდათ განსაკუთრებული დავალებების შესრულება. საკონსტრუქტორო ჯგუფმა საწყის ეტაპზე შეიმუშავა სპეციალური საბრძოლო მასალა, რომლის საფუძვლად აღებულ იქნა ბრაუნინგის 7,65მმ-ანი ვაზნა (7,65x17 Browning / .32ACP). ჩინელებმა ვაზნის დაპროექტებისას მცირედით შეცვალეს ბრაუნინგის ვაზნის გეომეტრია. მთავარ სხვაობას ბრაუნინგის 7,65მმ-ან ვაზნისგან წარმადგენდა ის, რომ მასრას ბოლოში არ ჰქონდა რანტისებური ნაწიბური.
ფოტოზე მარცხნივ გამოსახულია ბრაუნინგის ვაზნა 7,65x17 (.32ACP), ხოლო მარჯვნივ ჩინური ვაზნა 7,62x17 Type 64
ჩინური ვაზნა დამუხტული იყო მთლიანად გარსიანი (FMJ) ტყვიით, რომელიც 4,8 გრამს იწონიდა. ტყვია მოკლე ბალისტიკური ლულიდან სროლისას ავითარებდა მაქსიმუმ 305 მ/წამ სიჩქარეს, თუმცა ინტეგრირებული მაყუჩის გამოყენების შემთხვევაში საწყსი სიჩქარე საგრძნობლად ეცემოდა და მერყეობდა 205 დან 240 მ/წამამდე. არეულობის თავიდან ასაცილებლად ჩინელებმა ვაზნას მიანიჭეს აღნიშვნა “7,62x17 Type 64”. ვაზნის აღნიშვნა სხვადასხვა ლიტერატურაში შეიძლება შეგვხვდეს შემდგი სახით: 7.62x17 Chino Tipo 64 / 7.62 Chinese Type 64 / 7.62 mm Randlos / 7.62 mm Type 64 / 7.62x17 China / 7.65 Typ 64 / SAA 1965 / XCR 08 017 CGC 010.
სპეციალური პისტოლეტი Type 64
 
1964 წლის მიწურულს საკონსტრუქტორო ჯგუფმა წარმოადგინა ჩინურ ვაზნაზე „7,62x17 Type 64“ გათვლილი სპეციალური პისტოლეტი, რომელიც როგორც უკვე ავღნიშნეთ ამავე წელს, სახელწოდებით „Type 64“ მიიღეს შეიარაღებაში, ხოლო მისი წარმოება დაიწყეს 1965 წელს.  Type 64 -ს ჰქონდა ლულაზე ინტეგრირებული ორკამერიანი ტიპის ასიმეტრიული მაყუჩი. მაყუჩის პირველად კამერას წარმოადგენდა სივრცე, რომელშიც მეტალისგან დამზადებული დახვეული ბადე იყო მოთავსებული. მეტალისგან დამზადებული ხვეულა ბადე უზრუნველყოფდა გასროლის დროს ლულიდან გამოვარდნილი დენთის აირების დამუხრუჭებას და გაგრილებას. ამავე კამერიდან დენთის აირების გარკვეული ნაწილი ფართოვდებოდა მაყუჩის გარსაცმის სივრცეში. მეორე კამერაში მოთავსებული იყო რეზინის დისკისებური სეპარატორები. აღნიშნული სეპარატორები აკავებდა დენთის აირებს, რის შედეგადაც მცირდებოდა მისი ინტენსიურ გამოდინება მაყუჩს გარეთ. შესაბამისად გასროლა გამოდიოდა ჩუმი და ალისგარეშე.
Type 64 -ის ღია საკეტი. ზევით გამოსახულია პისტოლეტიდან მოხსნილი დამაბრუნებელი ზამბარა და მისი მიმმართველი ღერო
ვინაიდან მაყუჩი იყო საკმაოდ მასიური და ამავდროულად ლულაზე ინტეგრირებული, პისტოლეტის საკეტი გამოვიდა შედარებით მოკლე. ასევე მასიური ინტეგრირებული მაყუჩის გამო დამაბრუნებელი ზმბარისთვის აღარ დარჩა  ადგილი არც ლულაზე და არც ლულის ქვემოთ. ამიტომ დამაბრუნებელმა ზამბარამ გადაინაცვლა ფოლადის ღერძისებურ მიმმართველზე. აღნიშნული მიმმართველის ერთი ბოლო დამაგრებული იყო ლულის სახაზინო ნაწილის ზედა მხარეს. შემდეგ მიმმართველი გაყრილი იყო საკეტის ზედა ნაწილში შესრულებულ გამჭოლ ნახვრეტში. ამავე ნახვრეტში მიმმართველის გარშემო ჩამოცმული იყო დამაბრუნებელი ზამბარა.
დამაბრუნებელი მექანიზმის სიტყვებით აღწერა ძალზედ რთულია, ამიტომ გადავწყვიტე მარტივად დამეხაზა მისი მოქმედების პრინციპი. ნაზაზზე ფერების მიხედვით მოვნიშნე შესაბამისი დეტალები
მიმმართველს ბოლოში ჰქონდა გაბრტყელებული თავი, რომელზეს შესრულებული იყო სახრახნისისთვის განკუთვნილი ჭრილი. პისტოლეტის ჩარჩოდან საკეტის მოსახსნელად აუცილებელი იყო დამაბრუნებელი ზამბარის მიმმართველის მოშვება სახრახნისით. სწორედ ამიტომ პისტოლეტის მჭიდის ფუძეზე წინა მხრიდან გაკეთდა ბრტყელი შვერილი, რომელიც საველე პირობებში სახრახნისის დანიშნულებას ასრულებდა.
ფოტოზე კარგად ჩანს პისტოლეტის მჭიდი, რომელის ფუძესაც გააჩნია შვერილი. სწორედ აღნიშნული შვერილი ასრულებდა სახრახნისის დანიშნულებას.
გარკვეულ წყაროებში გვხვდება ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ მსროლელს თითს უზიანებდა აღნიშნული შვერილი. ამიტომ გარკვეული მებრძოლები მჭიდიდან აქლიბავდნენ/აჭრიდნენ შვერილს. თუმცა მჭიდიდან მოქლიბუილი შვერილის შემთხვევაში ახალი პრობლემა იჩენდა თავს, რომელიც  გამოიხატებოდა პისტოლეტის სახელურში მორგებული მჭიდის მოხსნის გართულებაში. ბანალურად რომ ვთქვათ, მსროლელი საიმედოდ ვეღარ კიდებდა თითებს მჭიდის ძირს.
პისტოლეტის ჩარჩოზე მარცხენა მხარეს სახელურის ზემოთ განთავსებულია დროშისებური მცველი, რომელიც ზევით აწევის შემთხვევაში აქტიურდება. დამრტყმელ-სასხლეტ მექანიზმი წარმოადგენს ჩახმახიან ტიპს, რომელშიც ჩახმახი თითქმის მთლიანად არის დამალული საკეტის უკანა ნაწილში. პისტოლეტში გამოყენებული სამიზნე მოწყობილობა არარეგულირებადია. უკანა სამიზნე მოწყობილობა მერცხლის კუდის ტიპის სამაგრით არის დამაგრებულია საკეტზე, ხოლო წინა სამიზნე მოწყობილობა წარმოადგენს ინტეგრირებული მაყუჩის გარსაცმზე დამაგრებულ დეტალს. პისტოლეტი „Type 64“ იკვებება ერთრიგიანი მჭიდით, რომელშიც 9 ცალი ვაზნა თავსდება. მჭიდის ღილაკ-ფიქსატორი განთავსებულია ტარის ქვემოთ. მარცხენა მხარეს პისტოლეტის სახელურის ქვედა ნაწილში დამაგრებულია ქამრის (თასმის) სამაგრი რკალი.
Type 64-ს გააჩნია საკმაოდ საინტერესო ფუნქციური დეტალი. მის საკეტს უკანა გვერდებზე აქვს ჩამონტაჟებულია ჰორიზონტალურად (განივად) მოძრავი ღილაკი. თუ მსროლელი გააქტიურებს აღნიშნულ ღილაკს, მოხდება საკეტის ბლოკირება წინა პოზიციაში. ასეთ დროს პისტოლეტი აღარ მუშაობს თვითდამტენ რეჟიმში. ანუ გასროლის დროს საკეტი არ გაიხსნება და არ მოხდება მასრის ექსტრაქცია მანამდე, სანამ მსროლელი ხელით არ გადატენის საკეტს. ამ ფუნქციის წყალობით გასროლას არ ახლავს საკეტის უკუგდების/პისტოლეტის მოძრავი დეტალების და მასრის ექსტრაქციის/მჭიდიდან ახალი ვაზნის მიწოდების ხმა, რაც გასროლას ხდის კიდევ უფრო ჩუმს. ანუ მარტივად რომ ვთქვათ პისტოლეტი ასეთ რეჟიმში მუშაობს  როგორც მექანიკური მჭიდიანი იარაღი და არა როგორც თვითდამტენი. ღილაკის გათიშვის შემთხვევაში პისტოლეტი გადადის ჩვეულებრივ თვიტდამტენ რეჟიმში. ერთერთი უპირატესობა აღნიშნული ფუნქციის წყალობით არის დამატებით ის ფაქტორი, რომ მსროლელს შეუძლია გასროლის შემდეგ ლულის სავაზნეში ჩარჩენილი მასრა საკეტის ხელით გადატენვით ამოაგდოს და არ დატოვოს იგი გასროლის ადგილზე (როგორც საქართველოში ჟარგონულად იტყვიან „ფაქტი არ დატოვოს“). როგორ ხდება საკეტის ბლოკირება ღილაკის გააქტიურებისას? თუ მსროლელი ღილაკს  დააწვება საკეტის მარცხენა გვერდიდან იგი ზემოქმედებას მოახდენს საკეტის თავაკზე, რომელიც არის მბრუნავი. შესაბამისად საკეტის თავაკის გადაბრუნებით მოხდება საკეტის „ყრუ“ გადაკეტვა. ღილაკზე საკეტის მარჯვენა მხრიდან დაწოლის შემთხვევაში საკეტის მბრუნავი თავაკი საწყისი მიმართულებით გადაბრუნდება, რითაც პისტოლეტი გადავა ისევ თვითდამტენ რეჟიმში და სასხლეტზე თითის გამოკვრისას იმუშავებს თავისუფალი საკეტიანი იარაღის პრინციპით.
ზევით მოყვანილი დადებითი თვისებების გარდა, პისტოლეტს გააჩნია ასევე რიგი უარყოფითი თვისებები: 1. მასში გამოყენებული ვაზნა არის საკამოდ სუსტი. მაყუჩიდან გამოსული ტყვიის ენერგია მერყეობს 101-138 ჯოულამდე; 2. პისტოლეტი არის საკმაოდ დიდი გაბარიტების და მისი ფარულად/შეუმჩნევლად ტარება ფაქტიურად შეუძლებელია, რაც მზვერავებისთვს და დივერსანტებისთვის ძალზედ მნიშვნელოვანია; 3. იარაღის წონა დამუხტულ მდგომარეობაში თითქმის 2 კილომდეა; 4. პისტოლეტის ერგონომიულობა ვერ არის მაინცდამაინც მაღალ დონეზე. ასევე ამ ყველაფერს ემატებოდა დეტალების საკმაოდ უხეში შესრულება.
 პისტოლეტი Type 64 მისი საბრძოლო თვისებებიდან და ტაქტიკურ-ტექნიკური მახასიათებლებიდან გამომდინარე, წარმოადგენდა  ვიწრო პროფილის იარაღს. შესაბამისად იგი არ მზადდებოდა მასიურად. მისი წარმოება ხდებოდა მცირე პარტიებად ქარხანა „Norinco“ -ს მიერ და ყველა დამზადებული პისტოლეტი მკაცრად აღირიცხებოდა. გარდა ზემოაღნიშნულისა Type 64 არ გადიოდა ექსპორტზე სხვა ქვეყნებში და მხოლოდ ჩინეთის არმიის რიგებში გამოიყენებოდა. ასევე რიგი წყაროების თანახმად ცნობლია, რომ Type 64 -ის გარკვეული რაოდენობა ვიეტნამის განმათავისუფლებელი ფრონტის  (NLFSV -National Liberation Front for South Vietnam / ვიეტნამურად Mt trn Dân tc Gii phóng min Nam Vit Nam) პარტიზანების ხელშიც მოხვდა.
ჩინელებმა Type 64 -ის შეიარაღებაში მიღებიდან დაახლოებით 2 წელიწადში, დაიწყეს აქტიური მუშაობა, რომელიც მიზნად ისახავდა პისტოლეტის წონის, გაბარიტების და თვითღირებულების მინიმუმამდე შემცირებას. 1967 წელს დღის სინათლე იხილა გადამუშავებულმა პისტოლეტმა. აღნიშნული პისტოლეტი ცნობილია სახელწოდებით „Type 67“. (სტატია აღნიშნულ მოდელზე მომზადების პროცესშია უახლოეს დღეებში განთავსდება ბლოგზე).