Reising M50/M55 (ნაწ. 3)

სტატიის პირველი ნაწილი შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე -> Reising M50/M55 (ნაწ. 1)
სტატიის მეორე ნაწილი შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე -> Reising M50/M55 (ნაწ. 2)

1942 წლის შუა პერიოდიდან, აშშ-ს არმიის სხვადასხვა დანაყოფებში დაწყებულ იქნა ახალი კომპაკტური კარაბინის „M1 Carbine“ მიწოდება, რომელიც იმ დრისთვის წარმოეადგენდა ერთგვარ შუალედურ იარაღს შაშხანასა და პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს შორის, ხოლო 1943 წელს არმიის შეიარაღებაში გამოჩნდა წარმოებისთვის მარტივი და იაფფაისიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი М3 “Grease Gun”. აღნიშნული იარაღი ტომპსონის სისტემის ძვირადღირებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ჩანაცვლების მთავარ ალტერნატივად განიხილებოდა. ამავე პერიოდში ასევე შეიცვალა ტომპოსნის წარმოების ტექნიკური და ტექნოლოგიური ასპექტები, რამაც საგრძნობლად გაამარტივა და გააიაფა ტომპსონის წარმოება.
როგორც უკვე ავღნიშნეთ, ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო კორპუსში (United States Marine Corps - USMC) რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები (Reising M50/M55) თავიდანვე მოხვდა იმ მიზეზით, რომ მათ არ ჰქონდათ ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების საჭირო რაოდენობდა და საკმაოდ დიდი შეფერხებები იყო მიწოდების კუთხით, ხოლო ახლად შემუშავებულ და აშშ-ს არმიის მიერ შეიარაღებაში მიღებულ მსუბუქ კარაბინს „М1 Carbine“ ჯერ კიდევ არ ურიგებდნენ საზღვაო ქვეითებს. მათ ჰქონდათ რეიზინგი და მცირე რაოდენობით ტომპოსნის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები, რომელიც რეიზინგთან შედარებით იყო მძიმე და ამავდროულად ჯუნგლებში/ტყეებში პატრულირებისას უფრო მოუხერხებელი.
მეორე მსოფლიო ომი, გუადალკანალი, 1st Marine Raider Battalion -ის მებრძოლი
ისტორიას თუ დაავუჯერებთ, საზღვაო ქვეითთა მთელმა ბატალიონმა (კონკრეტულად 1st Marine Raider Battalion) ვიცე პოლკოვნიკ მერიტ ედსონის (Merritt A. Edson) ბრძანებით გუადალკანალთან მდებარე მდინარე ლუნგაში (Lunga) გადაყარა რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები. ამის მიზეზი გახლდათ ის, რომ სანაცვლოდ მიეღოთ უფრო უკეთესი იარაღი. ხშირ შემთხვევაში ასეთი იარაღი იყო აშშ-ს საშტატო გრძივად მოსრიალე საკეტიანი Springfield-ის შაშხანა ან თვითდამტენი კარაბინი “M1 Carbine”.  
1943 წელს საზღვაო ქვეითთა კორპუსშსი დაიწყო Reising M50 / M55 -ის სანაცვლოდ ახალი იარაღების მიწოდება, მაგრამ ძალზედ შეზღუდული რაოდენობით.  მებრძოლთა მხრიდან განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებდა თვითდამტენი კარაბინი „M1 Carbine“. შესაბამისად საზღვაო ქვეითები ცდილობდნენ რაც შეიძლება მალე მოეშორებინათ რეიზინგი და აეღოთ სხვა იარაღი.
ნავაჰოს რადისტ-გამშიფრავები, რომლებიც მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში მონაწილეობას იღებდნენ წყნარი ოკეანის ტერიტორიაზე გამართულ საბრძოლო მოქმედებებში. აღნიშნული მებრძოლები შერჩეული და მომზადებული/გაწვრთნილი იყვნენ აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა კორპუსის მიერ
1943 წლის მიწურულს მრავალმხრივი უარყოფითი გამოხმაურებების, ჩივილების და საზღაო ფეხოსანთა პროტესტის შედეგად „Reising“-ის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბი მოხსნილ იქნა აშშ-ს ფლოტის საზღვაო ქვეითთა დანაყოფებიდან. თუმცა მას სრულად არ დაუტოვებია შეიარღებული ძალები. იგი გადაეცა საზღვაო სანაპირო დაცვის დანაყოფებს, სახელმწიფო დაცვის/სახელმწიფო გვარდიის და ტერტორიული დაცვის ძალების (State Defense Forces) იმ დანაყოფებს, რომლებიც აწარმოებდნენ სამხედრო ქარხნების, ხიდების და სხვ სტრატეგიული ობიექტების დაცვს.  ასევე გარკვეული ნაწილი მოხვდა გემების დანაყოფებში (ე.წ. Ship detachment), გემების სამეთაურო შემადგენლობაში, დაზვერვის სამსახურში (OSS) და პოლიციაში.
აშშ-ს საზღვაო სანაპირო დაცვის დანაყოფის პატრული რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევით
მას შემდეგ რაც „M1 Carbine“ გარკვეული რაოდენობით გავრცელდა შეიარაღებულ ძალებში, რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების დიდი ნაწილი დასაწყობების ნაცვლად სამხედრო დახმარების პროგრამის ფარგლებში გადაეცათ აშშ-ს სხვადასხვა მოკავშირე ქვეყნებს. მათ შორის საბჭოთა კავშირს (СССР), რომელმაც ლენდ-ლიზის პროგრამით მიიღო პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები Reising M50. იმისათვის, რომ საბჭოთა კავშირში მებრძოლებს ესწავლათ რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, შემუშავდა რუსულენოვანი სახელმძღვანელო ინსტრუქცია (ე.წ. НСД). ცნობისთვის, საბჭოთა საექსპლუატაციო ინსტრუქციაშიც კი კატეგორიულად იქნა გაწერილი, რომ ერთი იარაღის დეტალები არ უნდა აერიათ მეორე იარაღის დეტალებში. (ამ საკითხზე ჩვენ სტატიის მეორე ნაწილში ვისაუბრეთ).
გარდა ზემოაღნიშნულისა კანადამ შეიძინა Reising M50-ის გარკვეული რაოდენობა რომელიც მოხვდა კანადის ორ ბატალიონში. რეიზინგებთან ერთად კანადას გადაეცა შაშხნები .30-06 M1917 Enfield და .30-06 კალიბრის ვაზნაზე გათვლილი ლუისის სისტემის ტყვიამფრქვევები. კანადის ერთერთი დანაყოფი, რომელიც იყენება რეიზინგს იყო „2 Bn Seaforth Highlanders of Canada“. ამას გარდა M-50-ის ნაწილი გადაეცა კანადის ვეტერანთა გვარდიას, რომლებიც იარაღს იყენებდნენ გერმანელი ტყვეების საყარაულოდ.
ომის შემდგომ ათასობით „Reising Model 50“ იქნა შესყიდული აშშ-ს სახელმწიფო, საოლქო და ადგილობრივი სამართალდამცავი ორგანოების მიერ. ამ ამპლუაში იარაღი ბევრად უფრო წარმატებულ აღმოჩნდა და უფრო კარგი რეპუტაცია მოიხვეჭა, ვიდრე შეიაარღებულ ძალებში. რა თქმა უნდა ეს არცაა გასაკვირი, რადგან რეიზინგი სწორედ ამ დანიშნულებით შემუშავდა და არა როგორც სამხედრო პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი. 
წარმოება
რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების M50/M55 წარმოება გაგრძელდა 1945 წლამდე. ამ პერიოდში კომპანია H&R -ის მიერ დმზადებულ იქნა დაახლოებით 100 000 ცალზე მეტი პისტლეტ-ტყვიამფრქვევი (რიგი წყაროების თანახმად 120 000 ცალი). წარმოების თვალსაზრისით, სანამ აშშ-ში გამოჩნდებოდა M3 “Grease Gun”, რეიზინგი ითვლებოდა ერთერთ ყველაზე ტექნოლოგიურ ავტომატურ იარაღად.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევისთვის განკუთვნილი 1 ცალ ლულის არხში 6 ცალი მარჯვნივმიმართული ჭრილის  ფორმირებას და ლულის საბოლოო სახით დამზადებას იმ პერიოდისთვის ახალი ავტომატიზირებული პროცესის გამოყენებით ესაჭიროებოდა 15 წუთი (რიგი წყაროების თანახმად საბოლოოდ ეს დრო შემცირებულ იქნა 12 წუთამდე). 
კომპანია H&R-ს დღეში შეეძლო მაქსიმუმ 1000 ცალი რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის დამზადება. ამსთან ერთად გასათვალისწინებელი იყო ის ფაქტორიც, რომ რეიზინგის წარმოებისას  გამოყენებული ინსტრუმენტების და ჩარხების/დაზგა-დანაგარების დიდი ნაწილი ჯერ კიდევ 50 წლის წინ იქნა დამზადებული.
გარკველი წყაროების თანახმად რეიზინგის სისტემის 1 ცალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი ჯდებოდა 50$ (შედარებისთვის ტოპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ღირებულება წლების მანძილზე იყო შემდეგი სახის: პრველი ვარიანტები ჯდებოდა 225$, გადამუშავების შემდეგ ფასი ჩამოვიდა   209$ -ზე. ხოლო საბოლოოდ გადამუშავებული მოდელი სახელწოდებით „M1A1“ 1942 წელს ჯდებოდა 70$. ომის მიწურულს 1944 წლის თებერვალში მისი ღირებულება შემცირდა 44-45$ -მდე). 1950-ან წლებში კომპანია H&R-მა მცირე პარტიებად კვლავ განაახლა  Reising M50-ის წარმოება, რომელიც გაგრძელდა 1957 წლამდე. ამ პერიოდში სულ დამზადებულ იქნა დაახლოებით 5500 ცალი ეგზემპლარი.  
ვარიანტები და მოდიფიკაციები
როგორც უკვე ვისაუბრეთ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი Reising მზადდებოდა ორი საბაზისო მოდიფიკაციის სახით: 1. Reising M50, რომელსაც ჰქონდა მთლიანი ხის სარეცელი (არსებობდა ეგზემპლარები წინა დამატებითი სახლურით, თუმცა ასეთი ვარიანტი არ გავრცელდა). 2 საპარაშუტო დესანტისთვის და ჯავშანტექნიკის ეკიპაჟისთვის განკუთვნილი ვარიანტი Reising M55, რომელიც აღჭურვილი იყო მეტალის საკეცი დუგლუგით და ცეცხლის სამართავი პისტოლეტისებური სახელურით.
კომერციული და სამხედო მოდელები
ზოგადად გავრცელებულია მოსაზრება, რომ რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „M50“ და „M55“ იწარმოებოდა „კომერციული“ და „სამხდრო“ ვარიანტების სახით. თუმცა კომპანია „H&R“ არცერთ დოკუმენტში არ აკეთებდა განსაზღვრას, რომ ცალკე აწარმოებდა კომერციულ ვარიანტს და ცალკე სამხედროს. ასეთი კლასიფიცირება გაჩნდა კოლექციონერების მიერ. როგორც წესი კოლექცონერები ე.წ. „კომერციულ მოდელს“  უწოდებენ რეიზინგის ადრულ ვარიანტებს, რომელიც გამოირჩეოდა შემდეგი ნიუანსებით: 1. დაფარვა გაკეთებული იყო მუქი ფერის პრიალა (პოლირებული) სახით; 2. სამიზნე მოწყობილობა ლულის კოლოფზე დაფიქსირებული იყო კერნირების მეთოდით და არა ხრახნისებური ფიქსატორით; 3. ლულაზე ჰქონდა 28 ან 29 ცალი ნეკნი; 4. ჰქონდა მცირე კოსმეტიკური და ტექნიკური სხვაობები. ასეთი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სერიული ნომრები მერყეობდა 1-20000 დიაპაზონში. „კომერციული მოდელის“ ადრეულ ვარიანტებს ღვედის სამაგრები განლაგებული ჰქონდა სარეცელის და კონდახის მარჯვენა მხარეს. მოგვიანებით სამაგრებმა გადაინაცვლს სარეცელის და კონდახის ქვემოთ.
1. M50 ე.წ. კომერციული ვარიანტი; 2. M50 სამხედრო ვარიანტი; 3. M55 სამხედრო ვარიანტი. 
„სამხედრო ვარიანტები“, როგორც წესი გამოირჩეოდა შემდეგი კომპონენტებით: 1. მისი დაფარვა ძირითადად იყო პარკერიზებული სახის მონაცრისფრო ელფერით,  რომელიც არ პრიალებდა; 2. უკანა სამინზე მოწყობილობა ლულის კოლოფზე ძირითადად დამაგრებული იყო ხრახნისებური ფიქსატორით; 3. ლულაზე შესრულებული ჰქონდა 14 ცალი ნეკნი; 4. პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი მარკირებული იყო საკონტროლო დამღებით „PH“ ან „Pm2“ და მათი სერიული ნომრები მერყეობდა 20 000 დან 120 000 მდე დიაპაზონში.
არსებობდა ასევე ვარიანტები, რომლებიც შერეული დეტალებით მზადდებოდა, რაც გამოწვეული იყო ქარხნის საწყობში არსებული დეტალების (ლულა, ლულის კოლოფი, სამიზნე მოწყობილობები) მარაგებიდან. შესასაბამისად ასეთ ეგზემპლარებს შესაძლოა ჰქონდეს ე.წ. „კომერციული“ ტიპის ლულა და „სამხედრო“ ტიპის ლულის კოლოფი ან სხვა დეტალები.
სხვაობა იყო ასევე მჭიდების კუთხით. კომპანია H&R წლების მანძილზე აწარმოებდა მჭიდების სხვადასვა ვარიანტს. მჭიდები თაობების მიხედვით შეიძლება დაიყოს შემდეგი სახით:  I და II თაობის მჭიდებს ჰქონდა გლუვი კედლები და მასში 2 რიგად თავსდებოდა 20 ცალი ვაზნა.  პირველი თაობის მჭიდს მარცხენა მხრიდან ჰქონდა 5 ცალი ნასვრეტი, რომლის მეშვეობითაც მსროლელი აკონტროლებდა მჭიდში ვაზნების რაოდენობას. აღნიშნული ნასვრეტები მეორე თაობის მჭიდებიდან ამოიღეს, რათა მინიმუმამდე შემცირებულიყო მჭიდის შიგნით ქვიშის, მტვრის და ჭუჭყის მოხვედრა, რაც ხშირად ხდებოდა იარაღის შეფერხების მიზეზი. მესამე თაობის მჭიდს გვერდებიდან სიგრძეზე ჰქონდა ჩანაჭყლეტი ღარი, რაც უზრუნველყოფდა 12 ცალი ვაზნის ერთ რიგად განთავსებას. (ამ საკითხზე და მის საჭიროებაზე უკვე ვისაუბრეთ სტატიის მეორე ნაწილში).
თვითდამტენი კარაბინი M60
განსაკუთრებით იშვით ვარიანტს წარმოადგენს აშშ-ს საშტატო ვაზნაზე .45ACP გათვლილი თვითდამტენი კარაბინის სახით შესრულებული მოდელი М60, რომელსაც არ ჰქონდა ავტომატური ჯერებით სროლის შესაძლებლობა. თვითდამტენი კარაბინი “Reising M60” განკუთვნილი იყო პოლიციისთვის და ასევე გამოიყენებოდა სამხედროების და გასამხედროვებული დაცვის წევრების მოსამზადებლად.
თვითდამტენი კარაბინი “Reising М60”
გარკვეული წყაროების თანახმად “Reising М60” მცირე რაოდენობით ჰქონდათ ასევე საზღვაო ქვეითთა ოფიცრებს. “Reising М60”-ის სერიული წარმოება ხდებოდა 1944 წლიდან 1949 წლის ჩათვლით და სულ ამ პერიოდში დამზადებულ იქნა 3200 ცალი ეგზემპლარი, რომელთა გარკვეული ნაწილი გადაეცათ სახალხო გვარდიის წევრებს და სამოქალაქო სამართალდამცავ ორგანოებს. ასევე მცირე რაოდენობით მოხდა მათი გაყიდვა, როგორც სამოქალაქო (კომერციული) იარაღი. Reising M60-ის საერთო სიგრძე შეადგენდა 1020 მმ-ს, ხოლო ლულის სიგრძე 457მმ-ს.
რიგი წყროების თანახმად, კომპანია H&R რეიზინგ M60-ს აპიარებდა როგორც დაცვის სამსახურებისთვის (მაგალითათ ციხეებისთვის და სხვა პენიტენციალურ სისტემებისთვის, ასევე სხვადასხვა  ობიექტების დაცვის სამსახურებისთვის) განკუთვნილ იარაღს.
მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს და მის შემდგომ, წარმოებაში ჩაეშვა ასევე იუჯინ რეიზინგის იარაღის მცირეკალიბრიანი ვარიანტები, რომელიც წრიული აალების .22LR ტიპის ვაზნაზე იყო გათვლილი.
წრიული აალების ვაზნაზე (.22LR) გათვლილი სავარჯიშო მოდელები:
Reising М65 პროტოტიპის სახით შეიქმნა 1943 წელს და იწარმოებოდა 1944 წლიდან 1945 წლის მაისამდე პერიოდში. იგი განკუთვნილი იყო საზღვაო ქვეითთა  მოსამზადებლად და სხვადასხვა წვრთნებისთვის. გარკვეული წყაროების თანახმად კომპანია “H&R”-მა მოგვიანებით მათი წარმოება მცირე სერიებად განაახლა სამოქალაქო ბაზრისთვის და ასევე მცირე რაოდენობით მოხვდა საზღვაო ქვეითთა რიგებში ახალწვეულთა მოსამზადებლად.
შაშხანა “M65”
1945 წლის მაისიდან “M65” ჩაანაცვლა გნახლებულმა მოდელმა სახელწოდებით Model 165 "Leatherneck". იგი წარმოადგენდა წინამორბედი მოდელის  (M65) შემსუბუქებულ ვარიანტს.  Model 165 "Leatherneck"-ის მჭიდში თავსდებოდა 10 ცალი წრიული აალების ვაზნა .22LR. სასხლეტის დამცავი კავი დამზადებული იყო პლასტმასისგან. H&R-ის 1953 წლის კატალოგში არსებობს ჩანაწერი, რომლის თანამად Model 165 "Leatherneck"-ის წარმოება შეწყდა.
პარალელურად იწამოებოდა Model 165 -ის გამარტივებული ვარიაცია სახელწოდებით Model 150 "Leatherneck". იგი დაკომპლექტეული იყო 5 ცალ ვაზნაზე გათვლილი მოკლე მჭიდით და ორმაგ სიბრტყეში რეგულირებადი დიოპტრული სამიზნის ნაცვლად ჰქონდა ჰქონდა უბრალო უკანა სამიზნე თამასა.
Model 150 "Leatherneck"
კომპანია H&R-ის 1949 წლის 1 ოქტომბრის ფასთა ცნობარში (ე.წ. პრაის ლისტში) Model 150 "Leatherneck" -ის ღირებულება შეადგენდა 49,50 $-ს.  ასევე არსებობდა მისი ვარიანტი Model 151 "Leatherneck", რომელიც გამოირჩეოდა უკეთესი სამიზნე მოწყობილობით და ღირდა 53,50$.
„Reising MC-58“ წარმოადგენდა M65-ის ანალოგს. მისი მცველი განლაგებული იყო სასხლეტის წინ და ფუქნციონრებდა  თვითდამტენი შაშხანის M1 Garand  და M14 -ის იდენტურად. მას 1959 წლიდან იყენებდნენ ჯარისკაცების მოსამზადებლად. 
მიუხედავად იმისა, რომ Reising M50/M55 იყო არასაიმედო იარაღი და საზღვაო ქვეითთა რიგებში სარგებლობდა ცუდი რეპუტაციით, მან მაინც დატოვა გარკვეული კვალი ცეცხლსასროლი იარაღის ისტორიაში. როგორც უკვე ავღნიშნეთ იგი 1942 წელს ითვლებოდა აშშ-ში საკმაოდ ტექნოლოგიურ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევად. ამას გარდა Reising M50 აშშ-ს, კანადის და საბჭოთა კავშირის გარდა, სხვა ქვეყნებშიც იმყოფებოდა არაოფიციალურ შეიარაღებაში. ეს ქვეყნები იყო: არგენტინა, ავსტრალია, ბრაზილია, კოსტა რიკა, საფრანგეთი, ფინეთი, ახალი ზელანდი, ფილიპინები, ურუგვაი, ვენესუელა. ასევე მცირე რაოდენობით გამოიყენებოდა დიდი ბრიტანეთის მიერ. მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში ნაალაფარი იარაღის სახით მოპოვებულმა რეიზინგმა ნაცისტური გერმანიის რიგებშიც „ამოყო თავი“.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ რეიზინგ M50/M55 აშშ საზღვეო ქვეითთა მიერ აღარ გამოიყენებოდა, თუმცა ვიეტნამის ომის პერიოდში პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების გარკვეული ნაწილი შეიძლება ითქვას, რომ მკვდრეთით აღსდგა და მონაწილეობა მიიღო სხვადასხვა საბრძოლო ეპიზოდებში.

Reising M50/M55 (ნაწ. 2)

სტატიის პირველი ნაწილი შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე -> Reising M50/M55 (ნაწ. 1)

ბრძოლა გუადალკანალისთვის ანუ ოპერაცია „საყარაულო კოშკურა“ (Operation „Watchtower“)
პირველი მასიური საბრძოლო შეტაკება რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებმა გაიარა 1942 წლის 7 აგვისტოს, როდესაც I საზღვაო დივიზიის 11 000 -მა მებრძოლმა მოახდინა სოლომონის კუნძულებზე გუადალკანალის (Guadalcanal) პლიაჟის იერიში.  ამავე თარიღში პირველი საზღვაო რეიდერის (1st Marine Raiders Battalion) წევრების მიერ Reising M50 და  M55 გამოყენებულ იქნა იქვე სამხრეთით არსებულ პატარა კონძულ ტულაგისთან (Tulagi) და ტანამბოგოსთან (Tanambogo) გაჩაღებულ ბრძოლაში.
ასევე საზღვაო ქვეითთა ორი სადესანტო როტა იყენებდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ  Reising M55-ს, როდესაც თავს დაესხნენ ტულაგსა და ტანამბოგოს შორის მდებარე  კუნძულ გავუტუს (Gavutu). ამას გარდა საკეც დუგლუგიანი Reising M55 გამოიყენებოდა წყლქვეშა ნავების და ჯავშანტექნკის ეკიპაჟის წევრების მიერ. საბრძოლო პრაქტიკამ ძალიან მალე გამოავლინა  იუჯინ რეიზინგის პირველი თვალშისაცემი ნაკლოვანებები, რომელიც საკმაოდ მრავლად იყო.
უარყოფითი მხარეები და ნაკლოვანებები
სამოქალაქო და საპოლიციო დანიშნულებისთვის შექმნილი რეიზინგი თავიდანვე გათვლილი იყო ცივილურ საექსპლუატაციო პირობებზე. შესაბამისად ვერ უმკლავდებოდა რთულ საარმიო პირობებს, რაც ნათლად დადასტურდა სოლომონის კუნძულებთან ბრძოლის დროს. იგი ნაკლებად გამოდგებოდა ისეთ საბრძოლო პირობებში, როგორიც იყო წყნარი ოკეანის სანაპირო. მარიალინი წყლის და ქვიშის  კომბინაცა უარყოფითად აისახებოდა იარაღის საიმედოობაზე. შესაბამისად იარაღი საგულდაგულოდ უნდა ყოფილიყო გაწმენდილი და გაპოხილი, რომ არ მომხდარიყო შეფერხებები. ამ ყველაფერს ასევე ემატებოდა ვულკანური წარმოშობის ფერფლი, რომელიც წყნარი ოკენაის თითქმის ყველა კუნძულზე მრავლად იყო.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სასხლეტი მექანიზმი იყენებდა საკმაოდ ფაქიზ დეტალებს, რომლებიც ნესტიან კლიმატურ პირობებში ძალიან მალე ჟანგდებოდა და წარმოქმნიდა შეფერხებებს. რიგ შემთხვევბში კი საერთოდ ტყდებოდა.  როგორც უკვე ავღნიშნეთ სტატიის პირველ ნაწილში, რეიზინგის მჭიდი იყო ვაზნების ორრიგიანი (ჭადრაკული) წყობით და ჰქონდა ვაზნების ერთრიგიანი გამოსასვლელი. ანუ მარტივად რომ ვთქვათ ვაზნების გადაწყობა მჭიდის გამოსასვლელში 2 რიგიდან ხდებოდა ერთ რიგზე. თუკი ვაზნების გამოსასვლელში მჭიდის ტუჩები გაიღუნებოდა ან რაიმე მიზეზით დეფორმირდებოდა იარაღი ვეღარ მუშაობდა სათანადოდ. ასეთი რამ საბრძოლო პირობებში საკმაოდ ხშირად ხდებოდა. გარდა ამისა სავსე მჭიდის დავარდნის შემთხვევაში ხშირი იყო მისი დაზიანება. ზემოაღნიშნული პრობლემის მოგვარება შეიძლება ითქვას, რომ „სასაცილო“ მეთოდით გადაწყვიტეს. ადგნენ და გააკეთეს ერთრიგიანი მჭიდი, რომელიც მხოლოდ 12 ცალ ვაზნას იტევდა.
1. 12 ცალ ვაზნაზე გადაკეთებული ერთრიგიანი მჭიდი. მჭიდს გვერდებიდან გააჩია ჩანაჭყლეტი ღარები, როემლიც უზრუნველყოფდა ვაზნების ერთ რიგად ცენტრირებას; 2. 20 ცალ ვაზნაზე გათვლილი ორრიგიანი მჭიდი;
3. 30 ცალ ვაზნაზე  გათვლილი მჭიდი, რომელიც მოგვიანებით შემუშავდა.
 
ავტომატური იარაღისთვის 20 ვაზნიანი მჭიდიც კი ნაკლებად ეფექტურია და 12 ვაზნაზე გათვლილი მჭიდით Reising -ის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები ფაქტიურად გადაიქცა თვითდამტენ კარაბინად, რომელსაც ჰქონდა ავტომატურ სროლის რეჟიმზე გადამრთველი და მხოლოდ უკიდურესი საჭიროების შემთვევაში გამოიყენებდა მებრძოლი. მეორე მსოფლიო ომის მიწურულს ასევე გაკეთდა 30 ცალ ვაზნაზე გათვლილი მჭიდებიც. გარკვეული წყაროების თანახმად ასევე არსებობდა ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევისთვის გათვლილი, 50 ცალ ვაზნიანი  დისკისებური მჭიდები, რომელიც გადაკეთების შემდეგ გამოყენებოდა რეიზინგის იარაღზე.
უარყოფით მხარეს წარმოადგენდა ასევე Reising-ის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის რთული კონსტრუქცია, რომელიც იყენებდა მცირე ზომის ზამბარებს, სარჭებს და ბერკეტებს. ეს ყველაფერი ბუნებრიავა ართულებდა იარაღის დაშლა აწყობას და მომსახურებას საველე პირობებში.  სროლის რეჟიმების მცოცავი გადამრთველი სიბნელეში იყო მოუხერხებელი რადგანაც მებრძოლი მასზე ხელის შეხებით და ინტუიტიურად ვერ დაადგენდა რომელ პოზიციაში (მცველი, ავტომატურუ რეჟიმი, ერთეული გასროლების რეჟიმი) იმყოფებოდა გადამრთველი. გადასატენი სახელურიც საკმაოდ მოუხერხებლად იყო ჩამალული ხის სარეცელში. ხშირ შემთხვევაში იარაღის გადასაკიდი ღვედი ფარავდა გადასატენ სახელურს და ართულებდა იარაღის საბრძლო მდგომარეობაში მოყვანას, რადგანაც მსროლელს ხელით უნდა გადაეწია ღვედი და შემდეგ გადეტენა იარაღი.

ღია სამიზნე მოწყობილობას არ ჰქონდა გვერდითი დამცავი ყურები, შესაბამისად დავარდნის ან მყარ ზედაპირზე დაჯახებისას მარტივად ზიანდებოდა. საბრძოლო პრაქტიკამ ასევე აჩვენა, რომ უკანა რეგულირებადი სამიზნე მოწყობიოლობის დამჭერი ხრახნი მარტივად ძვრებოდა ლულის კოლოფიდან და იკარგებოდა თუ საიმედოდ არ მოხდებოდა მისი მოჭერა.
მსროლელს გასაწმენდათ რომ დაეშალა იარაღი, საჭირო იყო ხრახნების დაშვება დამხმარე ინსტრუმენტის გამოყენებით და მჭიდის მიმღების დამჭერი ღერძების აკურატული გამოღება, რაც საველე პირობებში დამატებით „თავის ტკვილის“ წარმოადგენდა. ამას გარდა იზრდებოდა მცირე დეტალების დაკარგვის რისკი. როდესაც აწყობის დროს მოხდებოდა ღერძების თავის ადგილზე დამაგრება თუ მათი ბოლოები რომელიმე მხარეს იყო გამოშვერილი, შეუძლებელი ხდებოდა ლულის კოლოფის ჩასმა ხის სარეცელში შესრულებულ ვიწრო ჭრილში.
მთლიანობაში იარაღის კონსტრუქცია იყო საკმაოდ რთული და თან ახლავდა ხშირი შეფერხებები, რაც ლულის კოლოფის კედელზე არსებული დახრილი ღარის მტვრით და დენთის ნამწვისგან დაბიძნურებით იყო გამოწვეული. ხშირ შემთხვევაში საკეტი არ მიდიოდა (იხურებოდა) ბოლომდე და ასეთ დროს ცილინდრული დამრტყმელი რჩებოდა ბლოკირებული. შესაბამისად მსროლელი სასხლეტზე თითის დაჭერით ვერ ანხორციელებდა გასროლას. ამდაგვარი შეფერხებისას რთული იყო საკეტის ძალისმიერი მეთოდით ხელით დახურვა რადგან  გადასტენი სახელური ხისგან დამზადებული სარეცელის ქვემოთ, სპეციალურ ღარში იყო ჩამალული და მასზე ხელით ზემოქმედებით მსროლელი მარტივად ვერ დახურავდი საკეტს.

დამატებითი პრობლემა დაფიქსირდა „Reising M55“-ის შემთხვევაში. კერძოდ, დუგლუგი სროლის დროს თავისით იკეცებოდა. ამის გამომწვევი მიზეზი იყო ნაჩქარევად შესრულებული დუგლუგის ფიქსატორი, რომელიც სათამაშო იარაღზე თუ გამოდგებოდა. მე არ მეგულება დედამიწის ზურგზე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომელსაც ასეთი პრიმიტიული დუგლუგი და დუგლუგის ფიქსტრი აქვს.
ფოტოზე (სასხლეტი კავის ზემოთ) კარგად ჩანს დუგლუგის ფიქსატორი რომელიც 2 ცალი ყურისგან შედგება

ზევით მოყვანილი უარყოფითი ფაქტორებიდან გამომდინარე Reising M50 და Reising M55 ამერიკის შეერთებული შტატების საზღვაო კორპუსში (USMC - United States Marine Corps) სარგებლობდა ძალზედ ცუდი რეპუტაციით.

საპასპორტო ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცამების თანახმად პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სროლის ტემპი შეადგენა 450-550 გასროლას წუთში, თუმცა რიგი წყაროების თანახმად სერიულ წარმოებაში ჩაშვებული Reising M50 -ის რეალური სროლის ტემპი მერყეობდა წუთში 750-850 გასროლამდე, ხოლო Reising M55-ის სროლის ტემპი შეადგენდა დაახლოებით 650-750 გასროლას წუთში.

მოვლა-მომსახურება / დაშლა-აწყობა
1942 წელს აბერდინის პოლიგონზე ჩატარებულმა გამოცდებმა აჩვენა, რომ იარაღის დაშლა-აწყობა საველე პირობებში იყო ძალიან რთული. შესაბამისად ამ ფაქტის გამო  მებრძოლები ხშირად არ ასრულებდნენ იარაღის წმენდის და მოვლის სრულყოფილ პროცესს, რაც თავის მხრივ დამატებით აჩქარებდა იარაღის ცვეთას და ზრდიდა შეფერხბების რაოდენობას.
იარაღის დაშლა ხდებოდა შემდეგი თანმიმდევრობით:
  1. მჭიდის მოხსნა;
  2. სარეცელის მოხსნა (ხდება ტიბჟირის ქვემოდან მჭიდის მიმღების უკან განთავსებული მასიური ხრახნის მოშვებით);
  3. ლულის კოლოფის ზურგის მოხსნა (ზურგი შესრულებული იყო ასევე მასიური ხრახნის სახით, რომელიც სახრახნისის გამოყენებით იხსნებოდა);
  4. საბრძოლო ზამბარის და ცილინდრული დამრტყმელის (ჩახმახის) გამოღება;
  5. საკეტის ჩარჩო გადასატენი სახლურით უნდა მოვქაჩოთ ისე, რომ გამოჩნდეს დამაბრუნებელი ზამბარის მიმმართველი ღეროს წინა ნაწილში არსებული ჭუჭრუტანა და აღნიშნულ ჭუჭრუტანაში ჩავსვათ საბრძოლო ზამბარის ბოლო ნაწილი;
  6. ლულის კოლოფიდან მჭიდის მიმღების მოხსნა ხდება მისი დამჭერი 2 ცალი სოლისებურ სარჭის გამოგდებით;
  7. საკეტის ჩარჩოს, დამაბრუნბელი ზამბარის და მისი მიმმართველის ამოღება ლულის კოლოფიდან (საკეტის გამოღებისათვის საჭიროა დავიჭიროთ იარაღი ისე, რომ ლულა მიმართული იყოს ზევით და დავაწვეთ სასხლეტს, რის შემეგაც აღნიშნული დეტალი თავისი წონის ხარჯზე ჩამოვარდება ლულის კოლოფიდან);
  8. პისტოლეტ ტყვიამფრქვევის აწყობა ხდება უკუთანმიმდევრობით.
იარაღის ინსტრუქციის თანახმად არ იყო რეკომენდირებული მისი ხშირი დაშლა, რადგანაც აღნიშნული პროცესი უარყოფითად აისახებოდა დეტალების სიცოცხლისუნარიანობაზე და აჩქარებდა მათ ცვეთას. მებრძოლს განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცია  იმისათვის, რომ ძალდატანების გარეშე მოეხდინა იარაღის დაშლა-აწყობა. პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ინსტრუქციაში ასევე გაწერილი იყო, რომ არ უნდა მომხდარიყო დეტალების შერევა ან ერთი ეგზემპლრიდან მეორეზე გადაყენება, რადგანაც ეს მომენტი შეიძლება გამხდარიყო იარაღის არასათანადო მუშაობის მიზეზი. აღნიშნული ფაქტი მიუთითებს იმაზე, რომ იარაღის დეტალების მორგება ქარხნაში ხდებოდა ინდივიდუალურად. მაგალითად, რომ გავიხსენოთ საბჭოთა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ ППШ-41 -ის დისკისებური მჭიდები მორგებული იყო კონკრეტული ეგზემპლარისთვის და ერთი მჭიდის მოხსნის და მეორე იარაღზე მორგბის შემთხვევაში 70% ალბათობით არ ხდებოდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის გამართულად მუშაობა. ასეთი რამ შეიძლება სამოქალაქო იარაღისთვის მეტ ნაკლებად იყოს მისაღები, მაგრამ საარმიო იარაღისთვის ძალიან რთულია საველე პირობებში ვინმემ დაიწყოს სათადარიგო დეტალების ხელით მორგება. ეს ყველაფერი დამატებით ქმნიდა ლოჯისტიკურ პრობლემას, რადგანაც რემონტის დროს არ იყო საკმარისი დაზიანებული/ნაცვეთი დეტალის უბრალოდ ახალი დეტალით ჩანაცვლება. ხშირად კონკრეტულ დეტალი საჭიროებდა ინდივიადუალურ  მორგებას.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ავტორი Eugine G. Reising
დადებითი მხარეები
რათქმაუნდა იუჯინ რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს ნაკლოვანებების და უარყოფითი მხარეების გარდა, ასევე ჰქონდა რიგი დადებითი თვისბეები.  პირველ რიგში იმ პერიოდში უდიდესი ყურადღება ექცეოდა იარაღის წარმოების ფასს, სიმარტივეს და წარმოებისთვის დახარჯულ დროს. რომელიც ტომპოსნის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის წარმოებასთან  შედარებით გაცილებით მარტივად, მცირე დროითი და ნაკლები მატერიალური რესურსის გამოყენებით იყო შესაძლებელი. ამას გარდა ჯერ კიდევ საპოლიგონო გამოცდებისას დადგინდა, რომ Reising -ს, ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევთან შედარებით ჰქონდა შესანიშნავი სიზუსტე. იარაღი განსაკუთრებულ სიზუსტეს აჩვენებდა ერთეული გასროლების რეჟიმში.  მას დამაკმაყოფლილებლად შეეძლო ცეცხლის წარმოება 300 იარდამდე (274 მეტრამდე), რაც განპირობებული იყო საკმაოდ მოსახერხებელი შაშხანის მსგავსი ხის კონდახით (ასევე  სარეცელით) და დახურული საკეტიდან სროლის წყალობით. სასხლეტზე თითის დაჭერის დროს მხოლოდ დამრტყმელის მოქმედებით წარმოიქმნებოდა  გასროლა და არა მასიური საკეტის ადგილიდან მოწყვეტით და წინ დაჯახებით, როგორც ღია საკეტიდან სროლის მქონე პრინციპით აგებულ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებში ხდება. ეს ფაქტი კომპანია H&R-ისთვის გახდა მთავარი საამაყო მომენტი და სხვადასხვა სარეკლამო კამპანიებში მუდმივად ამახვილებდა ყურადღებას იარაღის სიზუსტეზე. ამას გარდა რეიზინგი იყო უფრო მსუბუქი,  გამოირჩეოდა კარგი ბალანსით და როგორც უკვე ავღნიშნეთ მისი წარმოება გარდა სიმარტივისა, ჯდებოდა ბევრად იაფი. რათქმაუნდა რეიზინგს ამ სიკეთეებს ვერ დავუკარგავთ.

რაც უფრო მეტ საბრძოლო შეტაკებებში უწევდა M50 / M55-ს მონაწილეობის მიღება, მით უფრო ბევრი ნეგატიური გამოხმაურებები და ჩივილები მოდიოდა საზღვაო კორპუსის მხრიდან. თუმცა სხვა ალტერნატიული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომლითაც შეცვლიდნენ Reising M50 / M55-ს აშშ-ში ჯერ არ ჩანდა. სწორედ  ამ პერიოდში აშშ-ს საარტილერიო დეპარტამენტმა დღის წესრიგში დააყენა ახალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის შექმნის საკითხი და შემდეგ მოახდინა კონკურსის ინიცირება, რომლის  ფარგლებშიც გამარჯვებული გახდა ჯორჯ ჰაიდის კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი  ( სტატია აღნიშნულ იარაღზე იხილეთ მოცემულ ბმულზე M3 “Grease Gun”). თუმცა ამით Reising M50/M55-ის სამსახური აშშ-ს საზღვაო კორპუსში არ დასრულებულა, შესაბამისად კიდევ გვაქვს მოსაყოლი საინტერესო ამბები, რომელსაც სტატიის მესამე ნაწილში იხილავთ.
სტატიის გაგრძელება შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე -> Reising M50/M55 (ნაწ. 3)

Reising M50/M55 (ნაწ. 1)

იუჯინ რეიზინგი (Eugene Gustavus Reising)  გახლდათ ამერიკელი მეიარაღე, რომელიც თავდაპირველად ჯერ კიდევ საკმაოდ ახალგაზრდა ასაკში მუშაობდა Colt -ის ქარხანაში იარაღის გამომცდელად და გამყიდველად. შემდგომ მან მუშაობა გააგრძელა ჯონ ბრაუნინგის დამხმარედ. იგი ჯონ ბრაუნინგთან ერთად მონაწილეობას იღებდა (ყურადღებით!!!) ლეგენდარული პისტოლეტის Colt M1911 შემუშავებაში. გარდა ზემოაღნიშნულისა იუჯინ რეიზინგი ასპარეზობდა სხვადასხვა სროლით დისციპლინაში, მონაწილეობას იღებდა  სასროლოსნო სპორტულ შეჯიბრებში და იმ პერიოდში აშშ-ი ითვლებოდა საკმაოდ რეიტინგულ მსროლელათ. 1925 წლის ოქტომბერში იუჯინ რეიზინგს კანონთან შეექმნა გარკვეული პრობლემები. კერძოდ, მან მიაწოდა იარაღები და მაყუჩები ერთერთ განგსტერულ ბანდ-ფორმირებას, რომლებმაც ნიუ-იორკში ყაჩაღური თავდასხმის შემდეგ ცეცხლი გაუხსნეს პოლიციას. იუჯინ რეიზინგმა აღიარა დანაშაული და მიესაჯა თავისუფლების აღკვეთა 15 თვით. სასჯელის მოხდის შემდეგ, იუჯინ რეიზინგი კვლავ დაუბრუნდა ძველ საქმიანობას და უფრო მეტი ძალისხმევით შეუდგა იარაღის სფეროში მოღვაწეობას. საბოლოოდ კი მან დამოუკიდებლად სცადა ცეცხლსასროლი იარაღის კონსტრუირება. ზუსტად ამ პერიოდში აშშ-ს პოლიცია და სხვადასხვა სამართალდამცავი სტრუქტურები სერიოზულად განიცდიდნენ ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის დეფიციტს. მათ არ ჰყოფნიდათ ჯონ ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომელიც იყო საკმაოდ ძვირადღირებული, ნაკლებად ტექნოლოგიური და ამავდროულად მისი წარმოება მოითხოვდა დიდ დროით რესურს. აქედან გამომდინარე, პოლიციას და სხვა სამართალდამცავ სტრუქტურებს ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი მხოლოდ მცირე რაოდენობით მიეწოდებოდა. ბოროტმოქმედები და იმ პერიოდში აშშ-ში გაბატონებული დაჯგუფებები (ე.წ განგსტერები) კი არალეგალურად ნაშოვნი ფულით აძლევდნენ თავს უფლებას მოეხდინათ ეფექტური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების შეძენა. სწორედ ამ მიზეზით 1938 წელს იუჯინ რეიზინგმა დაიწყო მუშაობა ტექნოლოგიურ და შედარებით იაფ საპოლიციო იარაღზე, რომელიც ჩაანაცვლებდა ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს. 1940 წელს იუჯინ რეიზინგმა საბოლოდ დაასრულა იარაღის პროტოტიპზე მუშაობა და ამავე წელს საკუთარ სახელზე აიღო პატენტი.
ამასობაში მეორე მსოფლიო ომი უფრო და უფრო ფართო მასშტაბებს იძენდა, შესაბამისად ამერიკის შეერთებული შტატები ადრე თუ გვიან ომში ჩაერთვებოდა. მიუხედავად იმისა, რომ იუჯინ რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი შეიქმნა როგორც საპოლიციო დანიშნულების იარაღი და არა როგორც საარმიო, მისით დაინტერსედა აშშ-ს არმია. დაინტერესების მიზეზი იყო ისევ და ისევ 3 ძირითადი ფაქტორი: 1. ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევთან (Thompson Model 1928) შედარებით, რეიზინგის წარმოება შესაძლებელი იყო უფრო მარტივად; 2. უფრო მცირე დროში; 3. უფრო ნაკლები დანახარჯით. ეს ყველაფერი იძლეოდა იმის საფუძველს, რომ ომის პირობებში ასეთი იარაღი დასჭირდებოდა ამერიკის არმიას. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე გადაწყდა, რომ ჩაეტარებინათ იარაღის  საპოლიგონო გამოცდები. გამოცდებისთვის საჭირო იყო რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის საცდელი პარტიის დამზადება.
Reising M50
1941 წლის მარტში მასაჩუსეცის შტატში (კონკრეტულად კი ვორჩესტერში) მდებარე კომპანიამ „H & R„ (Harrington & Richardson Arms Company) მოახდინა საწარმოო ხაზის გამართვა და წარმოებაში ჩაუშვა საშტატო პისტოლეტის ვაზნაზე (.45 ACP)  გათვლილი იუჯინ რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის პირველი საცდელი პარტია, რომელიც ამერიკელ სამხედროებს უნდა გამოეცადათ. იარაღს მიენიჭა სახელწოდება „Reising Model 50” (შემოკლებით M50).
საკეცი დუგლუგით აღჭურვილი ვარიანტი "Reising M55"

აპრილის ბოლოს ასევე მომზადდა  პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ვარიანტი ფოლადის მავთულისგან დამზადებული საკეცი დუგლუგით. აღნიშნულ მოდელს მიენიჭა სახელწოდება „Reising Model 55” (შემოკლებით M55). იგი საბაზისო მოდლისგან განსხვავდებოდა პისტოლეტისებური სახელურით და არ ჰქონდა ლულის ბოლოში დამაგრებული კომპენსატორი.
აგებულება და კონსტრუქციული თავისებურებანი
Reising M50 თავის კონფიგურაციით და მახასიათებლებით უფრო მეტად წააგავდა არა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს, არამედ მსუბუქ თვითდამტენ კარაბინს, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში შეეძლო ცეცხლის წარმოება როგორც ერთული გასროლებით, ასევე სრულიად ავტომატური ჯერებით. იარაღი სხვა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებთან შედარბით გამოირჩეოდა რთული აგებულებით, თუმცა, როგორც უკვე ავღნიშნეთ, მიუხედავად ამისა, მისი წარმოება იყო უფრო მარტივი და ნაკლებ დანახარჯიანი, ვიდრე აშშ-ს შეიარარებაში არსებული ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები. 
იუჯინ რეიზინგის იარაღის ავტომატიკა მუშაობდა ნახევრადთავისუფალი საკეტის პრინციპით. უკიდურეს წინა პოზიციაში ყოფნის დროს საკეტი ზურგის ნაწილით შედიოდა ლულის კოლოფის შიგნით შესრულებულ სპეციალურ დახრილი მოყვანილობის ღარში, რომლის წყალობითაც ხდებოდა საკეტის ზევით გადახრა. გასროლის მომენტში, როდესაც საკეტი იწყებდა ლულის სახაზინო ნაწილიდან უკუსვლას, იგი ებჯინებოდა ლულის კოლოფში შესრულებულ დახრილ ღარს და ხდებოდა საკეტის ერთგვარი დამუხრუჭება/შენელება. მას შემდეგ რაც საკეტის უკანა ნაწილი გადალახავდა ლულის კოლოფზე შესრულებულ დახრილ ღარს, მოხდებოდა მისი დაბლა ჩასრიალება და თავისუფლად გააგრძელებდა უკუსვლას. სწორედ ასეთი მექანიზმის გამო „Reising M50“ და „Reising M55“   განეკუთვნება ნახევრადთავისუფალ საკეტიან სისტემას.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სასხლეტი მექანიზმი იყნებდა ცილინდრულ ჩახმახმს, ხოლო სროლა წარმოებდა დახურული საკეტიდან. სროლის რეჟიმების მცოცავი (ე.წ. სლაიდერული) ტიპის გადმრთველი განთავსებული იყო ლულის კოლოფის მარჯვენა მხარეს და მარკირებული იყო შესაბამისი ნიშნებით: წინა პოზიცია FA — ნიშნავდა ავტომატური ჯერებით სროლას (Full Automatic), შუა პოზიცია SA — ნიშნავდა ერთეულ გასროლებს (Semi Automatic); ხოლო უკანა პოზიცია წარწერით SAFE — ნიშნავდა მცველზე აყვანას.
უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო რეგულირებადი ტპის, რომელსაც ჰქონდა 50, 100 და 300 იარდზე სასროლათ გათვლილი საფეხურებიანი თამასა.
უცნაურ გადაწყვეტილებას წარმოადგენდა იარაღის გადასატენი სახლური, რომელიც ლულის ქვეშ ხისგან დამზადებულ სარეცელს მიღმა იყო დამალული. გადასატენად მსროლელს უნდა შეეყო თითი სარეცელის ქვემოთ გაკეთებულ ღარში და ფოლადის შვერილზე თითის მოჭიდებით მოეხდინა მისი მოქაჩვა (უკან გადაწევა). აღნიშნული შვერილი გადამცემი თამასის მეშვეობით ახდენდა საკეტის უკუნ გადაწევას და იარაღის საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანას. სროლის დროს თამასაც და მასზე მყარად დამაგრებული შვერილიც საკეტთან ერთად მოძრაობდა.
ხის სარეცელს მიღმა დამალული გადასატენი სახელური შვერილის სახით
 
ამავდროულად რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი აღჭურვილი იყო ლულის კომპენსატორით, რომელიც სროლის დროს ამცირებდა ლულის ხტომას. იარაღის სიზუსტის გაუმჯობესების კუთხით ეს დეტალი კიდევ ერთ დამხმარე ფაქტორს წარმოადგენდა.
იარაღის ვაზნებით კვება ხდებოდა ორრიგიანი კოლოფისებური მჭიდით, რომელიც გათვლილი იყო 20 ცალ ვაზნაზე. ასევე მოგვიანებით იწარმოებოდა 12 ცალ ვაზნაზე გათვლილი ერთრიგიანი მოკლე მჭიდები (ამის საჭიროებაზე სტატიის მომდევნო ნაწილში ვისაუბრებთ). იარაღი ქარხნიდან გამოსვლისას დაკომპლექტებული იყო 6 ცალი მჭიდით.
პირველი გამოცდა
ამერიკის არმიამ იუჯინ რეიზინგის კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის გამოცდა მოახდინა 1941 წლის ნოემბერში. გამოცდები ჩატარდა ჯორჯიას შტატში მდებარე ფორტ ბენინგის (Fort Benning) სამხედრო ბაზაზე. გამოცდებმა აჩვენა, რომ იუჯინ რეიზინგის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, „Thompson Model 1928“ -თან შედარებით იყო უფრო მსუბუქი, უფრო ზუსტი და უკეთ დაბალანსებული. განსაკუთრებულ სიზუსტეს იარაღი აჩვენებდა ერთეული სროლის რეჟიმში, რაც განპირობებული იყო მისი ავტომატიკის მუშაობის პრინციპით (დახურული საკეტიდან სროლა) და საკმაოდ რთული კონსტრუქციის ცილინდრული ჩახმახიანი სასხლეტი მექანიზმით. იმ ეპოქის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები ძირითადად იყენებდა ღია საკეტიდან სროლის პრინციპს, შესაბამისად მათ სასხლეტზე თითის დაჭერისას საკეტი წყდებოდა ადგილიდან მიემართებოდა წინ, ამოჰქონდა ვაზნა მჭიდიდიდან, შეჰქონდა სავაზნეში და შემდეგ ხდებოდა გასროლა. ბუნებრივია ეს პროცესი იწვევდა იარაღის რხევებს და ნეგატიურად აისახებოდა სიზუსტეზე.
მიუხედავად კარგი სიზუსტისა, რეიზინგის იარაღი მჭიდის ნაკლები ტევადობის გამო საცეცხლე ძალით ჩამორჩებოდა ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს, რადგანაც ავტომატური ჯერებით სროლის დროს ძალიან  მალე ხდებოდა მჭიდში არსებული ვაზნების გახარჯვა და მსროლელს ხშირად უნდა მოეხდინა მჭიდის შეცვლა.
გამოცდებმა ასევე აჩვენა, რომ გარკვეული დეტალები არასწორად გათვლილი კონსტრუქციის გამო  მალე გამოდიოდა მწყობრიდან.  შესაბამისად კონსტრუქტორ იუჯინ რეიზინგს იარაღის გადასამუშავებლად მიეცა რიგი რეკომენდაციები.
შეიარაღებაში მიღება
1941 წლის 7 დეკემბერს იაპონია თავს დაესხა პერლ-ჰარბორს, რასაც მოჰყვა აშშ-ს მეორე მსოფლიო ომში ჩართვა. ეს მოვლენა რეიზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევისთვის ერთგვარ კატალიზატორად (დამაჩქარებლად) იქცა, რადგანაც აშშ-ს არმიაში მომენტალურად წარმოიქმნა ავტომატური იარაღის დეფიციტი და ამავდოროულად მკვეთრი საჭიროება. ცნობისთვის ამ დროს ჯერ კიდევ არ არსებობდა ამერიკული იაფფასიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3 „Grease Gun” და აშშ-ს მთავარ საარმიო პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს წარმოადგენდა საშტატო პისტოლეტის ვაზნაზე (.45 ACP)  გათვლილი ძვირადღირებული „Thompson Model 1928“ (შემდგომ უკვე Thompson Model 1928A1). განსაკუთრებული საჭიროება იდგა აშშ-ს სამხედრო-საზღვაო ფლოტისთვის და საზღვაო ქვეითთა კორპუსისთვის, რადგანაც ვერ ხდებოდა მათი მომარაგება ტომპსონის სისტემის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებით. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, 1941 წელს სასწრაფო წესით გადაწყდა, რომ მცირე პარტიებად დაემზადებინათ რეიზინგის კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი და როგორც დამხმარე იარაღი მიეღოთ შეიარაღებაში. შესაბამისად კომპანია „H&R„ -მა სასწრაფოდ დაიწყო მცირე პარტიების დამზადება და მიწოდება.
ეორე დამატებითი გამოცდა 1942
მომდევნო გამოცდა გაიმართა 1942 წლის დასაწყისში მერილენდის შტატში მდებარე აბერდინის საცდელ პოლიგონზე (Aberdeen Proving Ground). სატესტო მიზნით განხორციელდა 3500 ცალი გასროლა. რის შემდეგაც გამოვლინდა ორი შეფერხება. ერთი შეფერხება გამოწვეულ იქნა ვაზნის ბრალეულობით, ხოლო მეორე შემთხვევაში კი საკეტი გაიჭედა და არ დაიკეტა ბოლომდე.  საბოლოოდ აშშ-ს არმიამ თავი შეიკავა რეზინგის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ოფიციალურად შეიარაღებაში მიღებისგან, მაგრამ იგი შეიარაღებაში მიიღო აშშ-ს საზღვაო ქვეითთა კორპუსმა. გადაწყდა, რომ თითო დივიზიაზე გამოყოფილიყო 4 200 ცალი პისტოლეტ-ტყვიმაფრქვევი და დაახლოებით 500 ცალი თითო ქვეითთა პოლკისთვის.  თავდაპირველად „Reising M50“ გადაეცა საზღვაო ქვეითთა ოფიცრებს და სერჟანტებს.  გარკვეული რაოდენობით საკეცი დუგლუგიანი ვარიანტი „Reising М55“ მოხვდა საზვაო ქვეითთა კორპუსის პარაშუტისტთა (Paramarines) რიგებში, ჯავშანმანქანების ეკიპაჟის შეიარაღებაში და ასევე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების ნაწილი  გადაეცა წყალქვეშა ნავების ეკიპაჟს.
მოვლენების ამ ფორმით განვითარების საფუძველზე, კომპანია „H & R„ -მა (Harrington & Richardson Arms Company) მიიღო დაკვეთა იუჯინ რეიზინგის 100 000 ცალზე მეტ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევზე. შესაბამისად კომპანიის ჩარხები/დაზგა-დანადგარები სრული დატვირთვით ამუშავდა და პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბმაც M50/M55 დაიწყეს საზღვაო ქვეითთა დივიზიებსა და პოლკებში შესვლა. თუმცა ჯერ არავინ იცოდა რა ბედი ეწეოდა საპოლიციო დანიშნულებით შექმნილ იარაღს, რომელიც ფორს-მაჟორული სიტუაციის გამო, ნაჩქარევად მოხვდა სამხედროების ხელში. გაამართლებდა სამხედროების მოლოდინს? გაართმევდა თავს დაკისრებულ მოვალეობას? ამაზე სტატიის მომდევნო ნაწილში ვისაუბრებთ.

გაგრძელება შეგიძლიათ იხილოთ ბმულზე -> Reising M50/M55 (ნაწ. 2) 

M3 "Grease Gun" (ნაწ. 3)

სტატიის პირველი და მეორე ნაწილი შეგიძლიათ იხილოთ მოცემულ ბმულებზე:
ნაწილი პირველი à M3 "Grease Gun" (ნაწ. 1)
ნაწილი მეორე à M3 "Grease Gun" (ნაწ. 2)

მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ,  მორიგი საბრძოლო გამოცდა M3 -ს და M3A1 -ს ელოდა, როგორც ვიეტნამის, ასევე კორეის ომში, სადაც M3 და M3A1 გარდა ამერიკელი მებრძოლებისა, მტრის ბანაკის მხარესაც მოხვდა. ბუნებრივია ამ ეპიზოდებშიც იგივე განმეორდა და ამერიკელი მებრძოლების აზრი კვლავ ორ ნაწილად გაიყო. ნაწილი დადებითად ახასიათებდა  M3/M3A1-ს, ხოლო ნაწილს კი სძულდა.


როგორც უკვე ავღნიშნეთ სტატიის წინა ნაწილში, ამერიკის შეერთებული შტატები არ ყოფილა ერთადერთი ქვეყანა, რომელიც იყენებდა M3-ს და M3A1 -ს. მაგალითად 1944 წლის ნოემბრის შემდეგ M3 -ს იყენება ბრიტანეთის 78-ე დივიაზია. მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები გადაეცა 41-ე კომანდოს დანაყოფს, რომლებიც მას კორეაში იყენებდნენ.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების გარკვეული ნაწილი ლენდ-ლიზის პროგრამით მოხვდა საბჭოთა კავშირშიც. აქვე უნდა ვახსენოთ ერთი ცნბილი ისტორიული ფაქტი. 1961 წელს კუბის თავდაცვის მინისტრმა რაულ კასტრომ, საბჭოთა კავშირის თავდაცვის მინისტრს  რ.მალინოვსკის აჩუქა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3A1, რომელიც დღეს მოსკოვში შეიარაღების ცენტრალურ მუზეუმში ინახება.
მას შემდეგ, რაც 1942 წელს ბრაზილია შეუერთა ჰიტლერის საწინააღმდეგო (ანტიჰიტლერულ) კოალიციას, აშშ-სგან ბრაზილიის შეიარაღებულ ძალებს სამხედრო დახმარების პროგრამის ფარგლებში გადაეცა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ M3-ის გარკვეული პარტია. დახმარების სახით მიღებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბი თავდაპირველად გადაეცა ბრაზილიის არმიის საექსპედიციო კორპუსს და შემდგომ მოხდა უკვე სხვა დანაყოფების მომარაგება.  მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ M3 და M3A1 დაახლოებით 1990-ანი წლების შუა პერიოდამდე წარმოადგენდა ბრაზილიის შეიარაღებული ძალებისა და პოილიციის ძირითად პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს.
ნაცისტური გერმანია იყენებდა მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაალაფარის სახით მოპოვებულ  პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებს. ასეთ იარაღს მათი სტანდარტული ნომენკლატურის შესაბამისად მინიჭებული ჰქონდა სახელწოდება ინდექსის სახით „Maschinenpistole 763(a)“. ბუნდესვერის შექმნის შემდეგ აშშ-მ სამხედრო დახმარების სახით გადასცა გერმანიას პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების გარკვეული რაოდენობა, რომელიც ბუნდესვერის შეიარაღებაში ირიცხებოდა სახელწოდებით „MP.52“.
ვიეტნამის ომის პერიოდში ნაალაფარის სახით მოპოვებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები M3A1 გამოიყენებოდა სამხრეთ ვიეტნამის გამათავისუფლებელი ნაციონალური ფრონტის ე.წ. „ვიეტ კონგის“ (Mt trn Dân tc Gii phóng min Nam Vit Nam) პარტიზანების მიერ და ვიეტნამის სახალხო არმიის მიერ.  სამხრეთ ვიეტნამის არმიის რიგებში პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბის დიდი ნაწილი მოხვდა 1961 წლის 11 დეკემბრიდან.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, იაპონიის თავდაცვის ძალებში და პოლიციის რიგებში მოხვდა სამხედო დახმარების პროგრამის ფარგლებში აშშ-ს მიერ გაგზავნილი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები, რომელთა გარკვეული ნაწილი შეიარარებაში ირიცხებოდა 1980-ანი წლების დასაწყისამდე.
1950 წლიდან 1970-ან წლებამდე M3 გამოიყენებოდა კოლუმბიის ნაციონალური არმიის და ნაიციონალური პოლიციის მიერ. 70-ანი წლების მიწურულს მისი ჩანაცვლება მოხდა უზიელ გალის კონსტრუქციის ებრაული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევით „UZI“.
1990-იან წლებში 1,472 ცალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3A1 დამხარების სახით მიღო მაროკოს არმიამ. 1998-1999 წელს აშშ-მ სამხედრო დახმარების პროგრამის ფარგლებში ჩრდილოეთ მაკედონიას გადასცა 707 ცალი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები M3 და M3A1 1975 წლამდე იმყოფებოდა ირანის შეიარაღებაშიც. გარკვეული ნაწილი მოხვდა სამხრეთ კორეის არმიის რიგებში. ასევე M3 და M3A1 გამოიყენებოდა საფრანგეთის, საბერძნეთის, ინდონეზიის, ავღანეთის, ავსტრიის, ბოლივიის, კუბას, დომინიკის რესპუბლიკის, ეკვადორის, გრენადას, გუატემალას, ნორვგიის, ტაივანის, ტაილანდის, თურქეთის და სხვა ქვეყნების არმიისა თუ პოლიციის მიერ.

პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3 ლულის ბოლოში დამაგრებული ალმქრობით და მჭიდების ჩასადები შალითებით. ასეთი იყო კორეის ომის დროს ამერიკელი მებრძოლის  ძირითადი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი

როგორც ხედავთ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ M3-ს და M3A1-ს საკმაოდ მდიდარი საბრძოლო გამოცდილება აქვს, რომელიც ბევრ სხვა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს შეშურდებოდა. სწორედ ამიტომ M3 იმსახურებდა ჩვენი მხრიდან ამ ვრცელ სტატიას, რომელიც სიმბოლურად 3 ნაწილად დავყავით!

უცხო ქვეყნაში წარმოებული ვარიანტები

მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ, M3 და M3A1 მარტივი კონსტრუქციიდან გამომდინარე, სხვადასხვა ქვეყნების ინტერესის საგანი გახდა. შესაბამისად იმ ქვეყნებში, სადაც ომის შემდგომ იდგა იაფფასიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის შექმნის საჭიროება, ცდილობდნენ არ გამოეგონებინათ ველოსპიედი და პირდაპირ მოეხდინათ M3/M3A1- ის კოპირება და საკუთარი ძალებით წარმოების დაწყება.

P.A.M. 1 და P.A.M. 2 (არგენტინა)
1950 წლის ოქტომბერში არგენტინის ხელისუფლებამ აშშ-სგან შეიძინა M3-ის წარმოების ლიცენზია. გარკვეული წყაროების თანახმად აშშ-მ არგენტინას არ გადასცა სრული ტექნიკური დოკუმენტაცია და ნახაზები, ამიტომ არგენტინელებს დახმარება გაუწიეს იტალიელმა მეიარაღეებმა ბრეშადან (Brescia). ერთერთი მათგანი იყო Eduardo Sustercic, ხოლო დანარჩენი ორი დამხმარე პირის გვარებია Bergonzi და Ruggieri.        
1954 წელს  ქალაქ როსარიოში მდებარე ქარხანამ  FMAP-“DM” [Fábrica Militar de Armas Portátiles -“Domingo Matheu”] შეძლო M3A1 -ის საწარმოო ხაზის გამართვა და 1955 წელს წარმოებაში ჩაუშვა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბის პირველი პარტია.
იარაღს მიენიჭა ოფიციალური სახელწოდება P.A.M. 1 (Pistola Ametrelladora Modelo 1). არგენტინაში პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს მეტსახელად შეარქვეს „La Engrasadora“ (იგივეა რაც აშშ-ში Greaser).  არგენტინული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი ამერიკული წარმოების M3A1-სგან განსხვავებოდა უფრო თხელი ფოლადის ფურცლისგან დამზადებული ლულის კოლოფით. გარდა ზემოაღნიშნულისა  P.A.M. 1 გათვლილი იყო 9x19 Parabellum ტიპის ვაზნაზე და მის მჭიდში თავსდებოდა 30 ცალი ვაზნა. არგენტინული P.A.M. 1 ამერიკული M3A1 -ისგან ასევე განსხვავდებოდა რეგულირებადი უკანა სამიზნე მოწყობილობით, რომელსაც ჰქონდა  50 და 100 მეტრზე სასროლათ განკუთვნილი პოზიცია.
ავტომატიკის მსუბუქი დეტალების გამო სროლის ტემპი ამერიკულ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვეთან შედარებით იყო უფრო მაღალი. შესაბამისად მაღალი სროლის ტემპი და იარაღის სიმსუბუქე ართულებდა ავტომატური ჯერებით სროლისას იარაღის დამორჩილებას. გარდა ზემოაღნიშნულისა თხელი ფოლადისგან დამზადებული ლულის კოლოფი ძალიან სწრაფად ხურდებოდა. ვინაიდან იარაღს არ ჰქონდა ერთეული სროლის რეჟიმებზე გადამრთველი და ამავდროულად სროლის ტემპი იყო მაღალი, სირთულეს წარმოადგენდა სასხლეტზე მსუბუქი დაჭერით ერთეული გასროლების შესრულება. ასეთი რამ თავისუფლად შეიძლებოდა ამერიკული წარმოების M3/M3A1 -ზე. P.A.M. 1 -ის წარმოება გაგრძელდა 1961 წლის ჩათვლით და სულ 1955-1961 წლებში დამზადებულ იქნა 34 600 ცალი (რიგი წყაროების თანახმად 34 636 ცალი) პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი.
ზემოაღნიშნული პრობლემებიდან გამომდინარე არგენტინაში განაგრძეს მუშაობა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის გადამუშავებაზე და 1963 წელს შექმნეს მოდიფიკაცია P.A.M. 2. 

არგენტინული წარმოების პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი P.A.M. 2. 


მას დამატებული ჰქონდა ბერკეტისებური მცველი, რომელიც მჭიდის მიმღების უკან იყო განთავსებული და მსროლელი მას ხელის მოჭერით თიშავდა. რამდენადაც ცნობილია აღნიშნული მოდელიდან უკვე შესაძლებელი იყო სასხლეტზე მოკლე დაჭერით ერთეული გასროლების განხორციელება. 
ფოტოზე ნათლად ჩანს მჭიდის მიმღების უკან დამაგრებული ბერკეტისებური მცველი

P.A.M. 2 არ იწარმოებოდა ცალკეული სახით. უბრალოდ იღებდნენ უკვე დამზადებულ მოდელს P.A.M. 1 და ახდენდნენ მის გადამუშავება/მოდიფიცირებას. 1963 -1972 წლების პერიოდში სულ მოდიფიცირებულ იქნა 16 500 ცალი (რიგი წყაროების თნახმად 16 544 ცალი) პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი. ბოლოს კი დამატებით დამზადებულ იქნა 1100 ცალი ახალი P.A.M.2. გარკვეულ წყაროებს თუ დავუჯერებთ, სულ ჯამში ორივე ვარიანტის (როგორც P.A.M. 1, ასევე P.A.M. 2) დამზადებულმა რაოდენობამ ჯამურად შეადგინა 47 688 ცალი.
P.A.M. 1 და P.A.M. 2 შეიარაღებაში ჰქონდა არგენტის არმიის ფეხოსნებს, ასევე სამხედრო-საზღვაო ძალებს, სამხედრო-საჰაერო ძალებს, ჟანდარმერიას და სხვადასხვა  საპოლიციო უწყებებს. P.A.M. 1 და P.A.M. 2 გამოიყენებოდა ბრიტანეთის წინააღმდეგ 1982 წელს ფოლკლენდის კუნძულების ომის დროს. ამ პერიოდში პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების დიდი ნაწილი ხელში ჩაიგდო ბრიტანეთმა.

ჩინური კლონები Type 36 და Type 37
1947 წელს ჩინეთში მუკდენის (Mukden) პროვინციაში მდებარე ქარხანამ „Shenyang Arsenal“ დაიწყო .45ACP ტიპის ვაზნაზე გათვლილი არალიცენზირებული M3A1 -ის კლონის წარმოება. პისტოლეტ-ტყვიამფრქევი იწარმოებოდა სახელწოდებით “Type 36”. ამერიკული M3A1 -ისგან განსხვავებით მას არ ჰქონდა ლულის დამჭერ მილისზე შესრულებული სიბრტყეები, რომლის წყალობითაც შესაძლებელი იქნებოდა დუგლუგის გამოყენება ქანჩის სახით. 

ჩინური წარმოების პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი “Type 36”

ამას გარდა ჩინურ Type 36 –ს ცეცხლის სამართავ პისტოლეტისებურ სახელურში არ ჰქონდა ზეთის კონტეინერი.  ჩინელებმა წარმოების გაიაფების კუთხით შეცვალეს შიდა დეტალების გეომეტრიაც, შესაბამისად Type 36 -ის დეტალები არ იყო თავსებადი ამერიკულ M3A1 -თან. დუგლუგი ჩინურ Type 36-ში მზადდებოდა უფრო წვრილი  და უხარისხო ფოლადის მავთულისგან, რაც ხშირად ხდებოდა დეფორმირების/გაღუნვის მიზეზი. ამერიკული M3A1 -ისგან განსხვავებით ჩინური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ლულის კოლოფზე შედუღების ადგილები ძალიან უხეშად იყო შესრულებული და ჰქონდა არასწორი კუთხები. გარკვეული წყაროების თანახმად ჩინელებმა Type 36 –ის საწარმოო ხაზის გამართვას მოანდომეს 6 თვე. წარმოება გაგრძელდა 1949 წლამდე და სულ ამ პერიოდში დამზადებულ იქნა 10 000 ცალი Type 36.
პარალელურად 1948 წელს, ნანკინთან (Nanking) ახლოს მდებარე ნომერ 60 ქრახანა ჯინლინგ არსენალში (N60 Jinling Arsenal) მცირე პარტიებად აწარმოებდნენ 9x19 Parabellum ტიპის ვაზნაზე გათვლილ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ვარიანტს, რომელიც ცნობილი იყო აღნიშვნით Type 37. შემდგომ მისი საწარმოო ხაზი გადატანილ იქნა ტაივანში და იწარმოება აღნიშვნით Type 39. მოგვიანებით ტაივანში ასევე აწარმოებდნენ .45ACP ვაზნაზე გათვლილ M3A1-ის კლონებს (აღნიშვნა Type 50).
ჩინური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები Type 36 და Type 37 გამოიყენებოდა სამოქალაქო ომის პერიოდში. იგი ჰქონდათ როგორც კომუნისტებს, ასევე ნაციონალებს. გარდა სამოქალაქო ომისა, Type 36 და Type 37 ჩინელი მებრძოლების მიერ გამოიყენებდა კორეის ომის დროს.

M3 SpecOps Generation 2 (ფილიპინები)
ამაერიკაში დამზადებული პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევების M3 გარკვეული ნაწილი ასევე მოხვდა ფილიპინებში, სადაც მას სხვადასხვა ძალოვანი სტრუქტურის რიგებში იყენებდნენ. ამას გარდა ფილიპინებში ხდებოდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ M3 -ზე მაყუჩის დაყენაბაც. 


2004 წელს ფილიპინების საზღვაო ქვეითთა სპეცდანიშნულების რაზმისთვის შემუშავდა მოდერნიზირებული ვარიანტი, რომელიც 2005 წელს სახელწოდებით „M3 SpecOps Generation 2“  წავიდა შეიარაღებაში. ფაქტიურად M3-ის ისტორიაში ეს იყო ყველაზე ღრმად მოდიფიცირებული და წინ წასული ვარიანტი.

„M3 SpecOps Generation 2“ 

მოდერნიზრებული ვარიანტი შესრულებული იყო შემდეგნაირად: უკანა სამიზნე მოწყობილობას ხსნიდნენ და ლულის კოლოფზე ზემოდან ამონტაჟებდნენ პიკატინის ტიპის სამაგრ თამასას (ე.წ. „Weaver“-ს), რომელზეც დაყენებული იყო „Simmons“-ის წარმოების კოლიმატორული ან ღამის ხედვის ოპტიკური სამიზნე. ასევე იარაღს უკეთებნდნენ ლულაზე ინტეგრირებულ მაყუჩს და მთელ კორპუსს ღებავდნენ კამუფლირებულ ფერში. აღსანიშნავია, რომ 40 ცალი M3 -ის  მოდერნიზირებას ესაჭიროებოდა იმდენი თანხა, რაც დასჭირდებოდა 1 ცალი თანამედროვე პისტოლეტ-ტყვიამრქვევის H&K UMP45 შეძენას.

ექსპერიმენტები კუთხიდან სროლისთვის განკუთვნილ მოწყობილობაზე
ისევე როგორც სხვა ხელის ცეცხლსასროლ იარაღებზე, პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ M3 და M3A1-ზეც, ჩატარდა ექსპერიმენტები, რომელიც მიზნად ისახავდა კუთხიდან სასროლი მოწყობილობის შემუშავებას. აღნიშნული ფოტო გადაღებულია 1953 წელს და ასახავს კუთხიდან სასროლი ლულის საცმის დემონსტრირებას. 


M3 და M3A1-ისთვის განკუთვნილი ლულის საცმი სხვა მისი ანალოგების მსგვსად აზიანებდა ლულიდან გამოსულ ტყვიას და გამოირჩეოდა ძალიან დაბალი სიზუსტით, ამიტომ მისი დამზადება არ მომხდარა სერიულად. დღეს დაზუსტებული არ არის გამოიყენებოდა თუ არა იგი რეალურ საბრძოლო პრაქტიკაში, თუმცა გარკვეული წყაროების თანახმად იგი რამოდენიმე ერთეულის სახით შეიარაღებაში ჰქონდა აშშ-ს სტრატეგიული სამსახურის სამმართველოს OSS (Office of Strategic Services) და შემდგომში უკვე აშშ-ს ცენტრალურ სადაზვერვო ბიუროს CIA (Central Intelligence Agency). 

ფოტო კორეის სამხედრო მუზეუმიდან

ასევე კორეის ერთერთ სამხედრო მუზეუმში ინახება ნაალაფარის სახით მოპოვებული M3A1, რომელიც კუთხიდან სასროლი ლულის საცმით არის აღჭურვილი.

M3 სამოქალაქო ბაზარზე

დღეს სხვადასხვა ქვეყნებში კოლექციონერთა საკმაოდ დიდ ნაწილს შეხვდებით, რომელიც ცდილობს შეიძინოს ომის პერიოდში წარმოებული M3 და M3A1. სამოქალაქო ბაზარზე მათი ღირებულება მდგომარეობის და კომპლექტაციის მიხედვით რამოდენიმე ათასიდან 30 000 $ -მდე შეიძლება მერყეობდეს. ასევე არსებობენ სხვადასხვა მწარმოებლები, რომლებიც სამოქალაქო ბაზრისთვის შეკვეთით ამზადებენ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის რეპლიკებს. მაგალითად გარკვეული პერიოდი (დაახლოებით 20 წლის მანძილზე) ვაშინგტონში მდებარე კომპანია „Valkyrie Arms“ აწარმოებდა M3A1 -ის რეპლიკებს სამოქალაქო ბაზრისთვის. მათ ასორტიმენტში იყო ასევე თვითდამტენი კარაბინის სახით შესრულებული M3A1 -ის ვარიანტი, რომლის ლულის სიგრძეც 16.5- ინჩს (420მმ) შეადგენდა. 

Valkyrie Arms“ -ის მიერ წარმოებული M3A1 -ის თვითდამტენი კარაბინის სახით შესრულებული რეპლიკა 

აღნიშნული კარაბინი ორიგინალური M3A1 –ისგან განსხვავებით დახურული საკეტიდან ისროდა. „Valkyrie Arms“ ასევე აწარმოებდა M3A1 –ის ვარიანტს პისტოლეტის სახით. ამ მოდელს არ ჰქონდა დუგლუგი და მისი ლულის სიგრძე შეადგენდა სტანდარტულ 8 ინჩს (203,2 მმ). ცნობისთვის „Valkyrie Arms“-ის მიერ წარმოებული M3-ის რეპლიკების ღირებულება დაახლოებით 3000 $-ს „უკაკუნებდა“.

ჯორჯ ჰაიდის მოკლე ბიოგრაფია

პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ M3-ის შექმნაზე, მის შემდგომ განვითარებაზე და ისტორიულ საკითხებზე უკვე ვრცლად ვისაუბრეთ სტატიის პირველ და მეორე ნაწილში (ასევე სტატიის ზემოთ), ამიტომ ურიგო არ იქნება რომ სტატიის დასასრულისკენ, რამოდენიმე სიტყვით თავად კონსტრუქტორ ჯორჯ ჰაიდის შესახებაც დავწეროთ. ჯორჯ ჰაიდი (George J. Hyde)  დაიბადა გერმანიაში, კერძოდ აპფინგენში (Apfingen) 1888 წლის 4 იანვარს. მან თავისი სამუშაო კარიერა დაიწყო ჩარხთან და დაზგა-დანადგარებთან მუშაობით. 1917 წელს ჯორჯ ჰაიდმა ცოლად შეირთო ასევე გერმანიაში 1895 წელს დაბადებული გრეტა ლევი (Margaretta "Greta" Levy). 1918 წლის 9 მარტს მათ შეეძინათ პირველი შვილი ჯორჯ ჰაიდ უმცროსი, ხოლო 1924 წელს კი გოგონა ჟიზელი (Giselle Hyde). 1927 წელს უკვე გამოცდილმა ჯორჯ ჰაიდმა დატოვა გერმანია და წავიდა აშშ-ში, სადაც იგივე ტიპის სამუშაოზე გააგრძელა მოღვაწეობა. ერთი წლის შემდეგ კი (1928 წელს) მან აშშ-ში საცხოვრებლად გადაიყვანა თავისი ოჯახის წევრებიც. ჯორჯ ჰაიდი აშშ-ში თავდაპირველად მუშაობდა იარაღის მწარმობელ კომპანია „Griffin & Howe, Inc.“-ში, რომელიც ნიუ ჯერსის შტატში მდებარეობდა. 


მოგვიანებით იგი დაუახლოვდა ბრიტანელ მეიარაღე სემუელ ლეონარდს (Samuel A. "Harry" Leonard), რომელსაც ლონდონში, კერძოდ კი ლეგენდარულ კომპანია „James Purdey & Sons“ -ში ჰქონდა მიღებული მდიდარი გამოცდილება. 1935 წელს ჯორჯ ჰაიდმა დატოვა  „Griffin & Howe“ და სემუელ ლეონარდთან ერთად გახდა კომპანია „Leonard & Hyde“-ის თანადამფუძნებელი. აღნიშნული კომპანია, ისევე როგორც „Griffin & Howe“ ორიენტირებული იყო სანადირო და სპორტული იარაღის შეკვეთით დამზადებაზე. გარდა ამისა ჯორჯ ჰაიდი მუშაობდა მასაჩუსეცის შტატში (კერძოდ ვობურნში) მდებარე კომპანია  „Roberts & Kimball“ -ის გარკვეულ შეკვეთებზე. ამის შემდგომ ჯორჯ ჰაიდი დაინტერესდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევბით და 40-ანი წლების დასწყისში გახდა ჯენერალ მოტორსის შიდა განყოფილების (Inland Division of General Motors) მთავარი მეიარაღე, სადაც შექმნა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M2, ჩვენი სტატიის მთავარი გმირი M3 და ერთმუხტიანი პისტოლეტი „Liberator FP45“ . აქვე აღსანიშნავია, რომ ამ პერიოდში ჯორჯ ჰაიდი პარალელურად თანამშრომლობდა კორპორაციასთან „Bendix Aviation Corporation“-თან, სადაც შეიმუშავა თვითდამტენი კარაბინი. აღნიშნული იარაღი მონაწილეობას იღებდა 40-ანი წლების დასაწყისში აშშ-ში გამართულ მსუბუქი საარმიო შაშხანის კონკურსში, რომლის გამარჯვებულიც გახდა ვინჩესტერის მიერ შემუშავებული კარაბინი „M1 Carbine“. საბოლოო ჯამში ჯორჯ ჰაიდის ყველაზე დიდი პოპულარობა სწორედ ჩვენი სტატიის მთავარმა გმირმა M3-მა და მისმა მოდიფიკაციამ M3A1-მა მოუტანა. 1963 წლის დეკემბერში ჯორჯ ჰაიდი გარდაიცვალა, ხოლო იარაღის ისტორიაში საკმაოდ დიდი ასოებით ჩაიწერა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი M3, რომელიც სხვადასხვა ქვეყნებში დღემდე აგრძელებს სამსახურს! (აქ ისმის მუსიკა... აპლოდისმენტები... და ფარდა იხურება).