10/21/2017

გერმანული მოიერიშე შაშხანების კვალდაკვალ (ნაწ.1)

30-ან წლებში გერმანიაში დაწყებულ იქნა სამუშაოები, რომელიც უკავშირდებოდა იმ პერიოდისათვის „ახალ ხილს“, კერძოდ შუალედურ ვაზნას და მასზე გათვლილ ავტომატურ იარაღს.

ახალი იარაღის შექმნის ტაქტიკურ-ტექნიკური მოთხოვნები და მახასიათებლები შემუშავებულ იქნა ვერმახტის სახმელეთო ჯარების შეიარაღების სამმართველოს (HWaA – HeeresWaffenAmt) მიერ. პირველ დავალებას სწორედ შუალედური ვაზნის შექმნა წარმოადგენდა, რომელიც 1000 მეტრამდე სასროლათ უნდა გამოყენებულიყო. 1935-1937 წლებში ჩატარებული სამეცნიერო-კვლევითი სამუშაოების შედეგად ჩამოყალიბებულ იქნა ახალი მსუბუქი ავტომატური ცეცხლსასროლი იარაღის შექმნის პროგრამის კონცეფცია. ახალ აიარაღს უნდა ჩაენაცვლებინა პისტოლეტ-ტყვიაფრქვევი, მჭიდიანი შაშხანა და ნაწილობრივ ხელის ტყვიამფრქვევი.
გერმანული შუალედური ვაზნის შექმნა
სხვადასხვა ექსპერიმენტული ვაზნების გამოცდის შემდეგ (ამ ვაზნებზე ჩვენ უკვე ვისაუბრეთ სტატიაში > „კალაშნიკოვის ავტომატის შექმნის ისტორიანაწ.1, ამიტომ აქ აღარ განვმეორდებით და აღარ დავწერთ იმ ეპოქის სხვა გერმანულ შუალდურ-ექსპერიმენტალურ ვაზნებზე) არჩევანი გაკეთდა მაგდებურგში მდებარე ბიუროში „Polte Armaturen-und-Maschinenfabrik A.G. Werk Magdeburg“  შემუშავებულ ვაზნაზე  მეტრიკული აღნიშვნით 7.92х33 მმ (7.92 mm Kurz). იგი წარმოადგენდა მაუზერის შაშხანის ვაზნის 7,92x57 ბაზაზე დამზადებულ ეგზემპლარს. მარტივად რომ ვთქვათ მაუზერის შაშხანის ვაზნის მასრა გადაჭრილ იქნა 33მმ-მდე და გაუკეთდა ყელი, რომელშიც ჩამაგრებული იყო მოკლე 7,92მმ-ანი ტყვია. (აქვე აღსანიშნავია ის ფაქტი, რომ ტყვიის რეალური დიამეტრი შეადგენდა 8,2მმ-ს). „
მარცხნივ 7,92x33 Kurz, მარჯვნივ მაუზერის შაშხანის ვანზა 7,92X57
 
Polte”-ს მიერ შუალედური ვაზნაზე მუშაობა დაწყებულ იქნა 1938 წელს და ამავე წელს იქნა წარმოდგენილი ვაზნის საცდელი ვარიანტი, რომლის ტყვია იწონიდა 8,2 გრამს, საწყისი სიჩქარე ბალისტიკური ლულიდან სროლისას შედგენდა 694 მ/წამს, ხოლო ენერგია 1975 ჯოულს. ვაზნის პირვანდელი ვარიანტი დამუხტული იყო მთლიანად გარსიანი ტყვიით, რომლის გულარიც იყო ტყვიისგან დამზადებული. მოგვიანებით ტყვიის ეკონომიის მიზნით შემუშავდა ვაზნა აღნიშვნით m.E. (mit Eisenkern), რომლის ტყვიასაც გააჩნდა ფოლადის გულარი. თავდაპირველად არანაწრთობი ფოლადის გულარს ჰქონდა წვეტიანი ცხვირი.
წვეტი ჩარხის მეშვებოთ ითლებოდა. 1942 წლის მიწურულს, ვაზნების სერიული წარმოების დაწყებისას ფოლადის გულარის დამზადება ხდებოდა დაბეჭდვის მეთოდით და გააჩნდა წაკვეთილი ცხვირი.
ფოტოზე გამოსახულია: მ(არცხნიდან-მარჯვნივ) 1. საშტატო ვაზნა, 2. ვაზნა მგეზავი (ე.წ. ტრასირი) ტყვიით; 3. ფუჭი (ე.წ. ხალასტოი) ვაზნა; 4. სასწავლო ვაზნა (ე.წ. ფალშპატრონ)
საცდელი სახით დამზადებულ იქნა ასევე პარტია მგეზავი (ე.წ. ტრასირი) ტყვიით (ამ ვაზნას გერმანულად აღნიშნავდენ, როგორც „Leuchtspur“) და ფუჭი (ე.წ. ხალასტოი) ვაზნები, რომელსაც ხის ან ახერხისგან დაპრესვის მეთოდით დამაზედებული თავი გააჩნდა.
ფოტოზე გამოსახულია 1945 წელს ოკუპირებულ ჩეხოსლოვაკიაში მდებარე ფაბრიკა "Munitionsfabrik Vlasim"-ში (ახლანდელი Sellier & Bellot) დამზადებული ფუჭი ვაზნა.
ომის მიწურულს ეკონომიის მიზნით მიმდინარეობდა საცდელი სამუშაოები იაფფასიანი ტყვიის დამზადებაზე, რომელიც მეტალო-კერამიკული ფხვნილის შენარევისგან დაპრესვის და ცხობის მეთოდებით მზადდებოდა.
ფოტოზე გამოსახულია საცდელი ვაზნა, რომელსაც გააჩნდა ფხვნილისებური მეტალისგან, ცხობის მეთოდით დამზადებული ტყვია
სერიულად დამზადებული ვაზნის მთლიანი წონა შეადგენდა 16-17,05 გრამს, ფოლადის გულარიანი ტყვის წონა 8,1 გრამს, ტყვიის საწყისი სიჩქარე 685 მ/წამს, ხოლო ენერგია 1900 ჯოულს. სერიული ვაზნის მასრა დამზადებული იყო რკინისგან და გააჩნდა ლაკირებული დაფარვა. არსებობდა ასევე ვაზნის სერიული ვარიანტი, რომელსაც ჰქონდა შემდეგი ტექნიკური მონაცემები: ტყვიის წონა 6,95 გრამი, ტყვიის საწყისი სიჩქარე 650 მ/წამი, ენერგია 1468 ჯოული. მაგალითისთვის თანამედროვე ვაზნას, რომელსაც დღემდე აწარმოებს კომპანია PPU (Prvi Partizan), აქვს შემდეგი მონაცემები: ტყვიის წონა 8 გრამი (124 გრანი), ტყვიის საწყისი სიჩქარე 685 მ/წამი, ენერგია 1877 ჯოული.
ვაზნის აღნიშვნა
თავდაპირველად ვაზნას აღნიშნავდნენ როგორც “7,9mm Kurz”. შემდგომ აღნიშვნას ხდებოდა, როგორც “7,92x33 Kurz”.
გერმანული ვაზნის ოფიციალური სამხედრო აღნიშვნა ქრონოლოგიურად შემდეგნაირად იცვლებოდა:
·         Maschinenkarabiner-Patr. S (Spitzgeschoss)  - „ავტომატური კარაბინის ვაზნა წვეტიანი (მახვილი) თავით“ (1942 წელი);
·         Pistolenpatrone 43 m.E. (შემოკლებით Pist.-Patr. 43 m.E. ან Pistolen-Patr. 43 m.E.) – „პისტოლეტის ვაზნა ფოლადის გულარით“ (1943-1945 წლამდე). (რატომ მოიხსენიებდნენ ამ ვაზნას, როგორც პისტოლეტისას, ამაზე სტატიის ქვემოთ ვისაუბრებთ);
·         Kurzpatrone 43 m.E. (შემოკლებით Kurzpatr. 43 m.E.) – „მოკლე ვაზნა ფოლადის გულარით“ (1945 წელი).
თანამედროვე ლიტერატურაში გერმანული ვაზნა შეიძლება შეგვხდეს შემდეგი აღნიშვნებით: 7,92 x 33 / 7,92 Kurz / Kurz Patrone 43 / .30 Kurz / 7.9 Infanterie Kurzpatrone / 7.9 PP/ 7.9 Sturmgewehr / 8x33 Kurz / SAA 3860 / ECRA-ECDV 08 033 BGC 040.
ვაზნების მწარმოებლები და დამღები მასრის ფუძეზე
ვაზნის სერიული წარმოება დაწყებულ იქნა გერმანიაში მდებარე ფაბრიკაში „Polte Armaturen-und-Maschinenfabrik A.G., Werk Magdeburg“. შემდგომ წარმოებაში ჩაერთო ასევე სხვა გერმანული ფაბრიკები. გარდა ამისა ვაზნები მზადდებოდა გერმანელების მიერ ოკუპირებულ ჩეხოსლოვაკიაში და პოლონეთში.
მეორე მსოფლიო ომის დასრულების შემდეგ ვაზნების დამზადება მცირე პარტიებად სხვადასხვა ქვეყნებშიც ხდებოდა. მაგალითად „7,92x33 Kurz“ ვაზნას ამზადებდნენ ჩეხოსლოვაკიაში, გერმანიის დემოკრატიულ რესპუბლიკაში (გდრ), იუგოსლავიაში, ესპანეთში, პორტუგალიაში, სერბეთში და აშშ-ში. დღესაც არსეობობენ მწარმოებლემი, რომლებიც მცირე პარტიებათ აწარმოებენ აღნიშნული კალიბრის ვაზნებს. მაგალითად ვაზნების მწარმოებელი კომპანია PPU (Prvi Partizan), რომელიც უკვე ვახსენეთ ზევით.

„პირველი მერცხალი“
1938 წლის 18 აპრილს, HWaA-ს საგამოცდო და ტექნიკური საშუალებების განყოფილების მეორე სამეცნიერო-კვლევითი ბიუროს მიერ დადებულ იქნა კონტრაქტი, ზულში მდებარე იარაღის საწარმოსთან „C.G. Haenel“, რომლის ხელმძღვანელიც გახლდათ ჰუგო შმაიზერი (შმაისერი). კონტრაქტის თანახმად „C.G. Haenel“-ს უნდა მოეხდინა „Polte“ -ში შექმნილ შუალედურ ვაზნაზე 7.92х33 მმ (7.92 mm Kurz) გათვლილი საცდელი ავტომატური იარაღის შემუშევება, დაპროექტება და დამზადება.
პროექტს თავდაპირველად მიენიჭა სახელწოდება „Schwere Maschinen-pistole“ (ითარგმნება როგორც მძიმე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი). შემდგომ იარაღის სახელწოდება ოფიციალურად გაიწერა როგორც „Mkb“ (Maschinenkarabiner - ავტომატური კარაბინი). პროექტის საკონსტრუქტორო ჯგუფს ხელმძღვანელობდა თავად ჰუგო შმაიზერი, რომელმაც 1939 წელს დაამუშავა ჩამკეტი მექანიზმის კონსტრუქცია და ავტომატიკის სხვა დეტალები. 1939 წლის ბოლოს უკვე მზად იყო ყველა საჭირო ნახაზი, რომლის მიხედვითაც უნდა დამზადებულიყო ახალი ავტომატური კარაბინი.

ფოტოზე გამოსახულია ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი
 
1940-წლის დასაწყისში კომპანია „C.G. Haenel“-მა შეძლო პირველი საცდელი ეგზემპლარის (პროტოტიპის) დაამზადება, რომელიც შემოწმების შემდეგ დაუყოვნებლივ გადასცა HWaA -ს. (რიგი წყაროების თანახმად HWaA-ს გადაეცა 2 ცალი საცდელი ეგზემპლარი). პირველ პროტოტიპში დეტალების გარკვეული ნაწილი დამზადებული იყო დაბეჭდვის მეთოდით, თუმცა რიგი დეტალები მზადდებოდა ჩარხების (ფრეზირების) გამოყენებით. მიუხედავად იმისა, რომ HWaA მკაცრად ითხოვდა უმეტესი დეტალების დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებას, მათ მაინც ჩაიბარეს ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი რათა საფუძვლიანად მოეხდინათ მისი შესწავლა.
ჰუგო შმაიზერის მიერ შექმნილი პროტოტიპის ავტომატიკა მუშაობდა ლულიდან აირების გაყვანის პრინციპით. აირები უბიძგებდა დგუშს, რომელიც დაკავშირებული იყო საკეტის ჯგუფთან. ლულის გადაკეტვა ხდებოდა საკეტის ვერტიკალურ სიბრტყეში გადახრით. კონსტრუქციულ თავისებურებას წარმოადგენდა ლულის ზვით განთავსებული დგუში, რომელიც გასროლისას აირის მილაკში გრძელი სვლით გადაადგილდებოდა. იმისათვის, რომ შემცირებულიყო აირის მილაკის კედლბზე დგუშის ხახუნის ფართობი, კონსტრუქტორმა დგუშს გაუკეთა წრიული ამონაჭრელი ღარები. კიდევ ერთ კონსტრუქციულ თავისებურებას წარმოადგენდა ის, რომ ზემოაღნიშნულ სისტემასთან ერთად ავტომატური კარაბინი ისროდა ღია საკეტიდან. ანუ შემართული საკეტის ჯგუფი იმყოფებოდა უკან და სასხლეტზე თითის დაჭერისას ჩურჩულა ათავისუფლებდა მას. რის შედეგადაც საკეტის ჯგუფი გადადგილდებოდა წინ, მჭიდიდან აწვდიდა ვაზნას სავაზნეში (ლულაში), შემდგომ ახდენდა ლულის გადაკეტვას და გასროლას.
ტაქტიკურ-ტექნიკური დავალების თანახმად, ავტომატური იარაღი უნდა ყოფილიყო წარმოებისათვის იოლი და ტექნოლოგიური. შესაბამისად ჰუგო შმაისერმა დეტალების გარკვეული ნაწილი დაბეჭდვის მეთოდით დაამზადა. ამავე მეთოდით იყო დამზადებული ავტომატის ლულის კოლოფი და ტიბჟირი. დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ ლულის კოლოფში განთავსებული იყო საკმაოდ დიდი ფოლადის ფრეზირებული საგები (ლეინერი), რომელზეც მაგრდებოდა კარაბინის ლულა და რომელზეც საკეტის ბჯენი ახდენდა ლულის გადაკეტვას.
პროტოტიპის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი იყო ფიქსირებული საცემი ნემსათი (არა ჩახმახიანი) და შეეძლო როგორც ერთეული, ასევე სრულიად ავტომატური ჯერებით სროლა. სროლის რეჟიმების არჩევა შესაძლებელი იყო ღილაკისებური გადამრთველით, რომელიც ცეცხლის სამართავ პისტოლეტისებურ სახელურთან იყო განთავსებული. აღნიშნული გადამრთველი ჰუგო შმაიზერმა ჯერ კიდევ მის მიერ კონსტრუირებულ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევ МР.28/II-ში გამოიყენა. გადასატენი სახელური განთავსებული იყო მარცხენა მხარეს. შემთხვევითი გასროლის თავიდან ასარიდებლად შესაძლებელი იყო გადასატენი სახელურის უკან გადაწევა და გახსნილ მდგომარეობაში დაფიქსირება ისე, როგორც ხდებოდა პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებში МР-38 / 40. დახურული საკეტის შემთხვევაში გადასატენ სახელურზე ხელის დაჭერა იწვევდა მის სიღრმეში გადაადგილებას და ბლოკირებას უკეთებდა ავტომატის მოძრავ დეტალებს რაც კიდევ ერთ დამატებით მცველს წარმოადგენდა.
სასხლეტი მექანიზმის და პისტოლეტისებური სახელურის კორპუსი დამზადებული იყო დაბეჭდვის (ე.წ. შტამპოვკა) მეთოდით და წარმოადგენდა ერთიან დეტალს, რომელიც მჭიდის მიმღები ყელის უკან გაყრილი ღერძის მეშვეობით მაგრდებოდა ლულის კოლოფზე.
იარაღის ვაზნებით კვება ხდებოდა სექტორული მჭიდით, რომელშიც ვაზნები ორრიგად იყო განლაგებული. თავდაპირველად დამზადდა 10 ცალ ვაზნაზე (მოკლე მჭიდი)  და 30  ცალ ვაზნაზე გათვლილი მჭიდები, ხოლო მოგვიანებით დამატებით შემუშავდა 20 და 25 ცალ ვაზნიანი მჭიდის ვარიანტები. ასევე მოგვიანებით მეტალის ფურცლისგან დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ იქნა მჭიდების სპეციალური სწრაფდამტენი, რომელიც მჭიდის ტუჩთან მაგრდებოდა.
აღნიშნულ სწრაფდამტენში ჯდებოდა სტანდარტული მაუზერის შაშხანის კლიპი (ე.წ. აბოიმა), რომელშიც 5 ცალი 7,92x33 Kurz ტიპის ვაზნა იყო მოთავსებული. მსროლელი თითით აწვებოდა ზედა ვაზნას, რაც თავისთავად იწვევდა მჭიდში ვაზნების სწრაფად ჩაშვებას. მჭიდის ღილაკ ფიქსატორი განთავსებული იყო მმჭიდის მიმღებ ყელთან მარცხენა მხარეს. მჭიდის მოხსნას მხროლელი ანხორციელებდა მარცხენა ხელის ცერა თითის მეშვეობით.
სექტორული უკანა სამიზნე მოწყობილობა ლულის კოლოფის ზემოდან სპეციალურ ამაღლებულ ფუძეზე იყო დამაგრებული და 800 მეტრამდე სროლისთვის გამოიყენებოდა. პროტოტიპის კონდახი და ცეცხლის სამართავი პისტოლეტისებური სახელურის ლოყები ხისგან იყო დამზადებული.
HWaA-მ დეტალურად შეისწავლა ჰუგო შმაიზერის პროტოტიპი და გარკვეული განკარგულებები გასცა მის გადასამუშავებლად. 1940 წლიდან 1941 წლის ბოლომდე შმაიზერი ანხორციელებდა ტექნოლოგიურ ცვლილებებს, ასევე წვრილმანი დეტალების გადამუშავებას რათა გაადვილებულიყო წარმოების პროცესი.
ჰუგო შმაიზერის ავტომატური კარაბინის გადამუშავებული პროტოტიპის ფოტო
 
საბოლოოდ 1941 წლის მიწურულს კომპანია „C.G. Haenel“ -მა მიიღო პირველი შეკვეთა 50 ცალ იარაღზე, რომელიც სამხედრო გამოცდებზე უნდა გაეგზავნათ. კომპანია C.G.Haenel -ს არ ჰქონდა დიდი გამოცდილება დაბეჭდვით დეტალების დამზადებაში და შედუღებით სამუშაოებში, ამიტომ HWaA -ს ძალისხმევით, მოხდა C.G.Haenel-ის დაკავშირება ფრანკფურტში მდებარე კომპანია „Merz-Werke“ -სთან, რომელიც სუბკონტრაქტის საფუძველზე უზრუნველყოფდა რიგი საპასუხისმგებლო დეტალების დამზადებას ჰუგო შმაიზერის იარაღისთვის.
პროექტში Walther ერთვება
პარალელურად, 1940 წლის მიწურულს პროექტში ჩაერთო გერმანული გიგანტი „Carl Walther GmbH“, რომელსაც მცირე ვადებში უნდა მოეხდინა საცდელი პროტოტიპის დამზადება და სამხედრო გამოცდებზე წარდეგნა. პროექტს სათავეში ჩაუდგა ერიხ ვალტერი (Erich Walther). სწორედ მან დაითანხმა HWaA, რომ Walther-იც მიიღებდა მონაწილეობას ახალი იარაღის შექმნის სამეცნიერო-კვლევით სამუშაოებში და საგამოცდო კონკურსში. 1941 წლის იანვარში „Carl Walther GmbH“-ს და HWaA-ს შორის დაიდო კონტრაქტი, რომლის თანახმად „Carl Walther GmbH“ დაიწყებდა სამუშაოებს 7,92x33 Kurz ტიპის შუალედურ ვაზნაზე გათვლილი ავტომატური იარაღის შექმნაზე. კონტრაქტში ჩადებული იყო პუნქტი, რომლის მიხედვითაც Walther-ის ფაბრიკას შეეძლო თავის იარაღში С.G.Haenel-ის მიერ დამზადებული მჭიდების გამოყენება. პროექტში იარაღის წამყვანი კონსტრუქტორის ამპლუაში მონაწილეობას იღებდა Karl August Braüning -ი. შეიძლება ითქვას, რომ „Carl Walther GmbH“-ს  გააჩნდა ბევრად უფრო ძლიერი საწარმოო ბაზა და იმ პერიოდისათვის ერთერთი მოწინავე საკონსტრუქტორო ბიურო, ვიდრე მის კონკურენტ С.G.Haenel-ს. აღნიშნულიდან გამომდინარე ვალტერის ფაბრიკა თავდაჯერებულად ჩაერთო ახალი იარაღის შექმნაში.
ფოტოზე გამოსახულია თვითდამტენი შაშხნა Walther A115
Karl August Braüning-მა ახალი იარაღის დაპროექტებისას საფუძვლად აიღო საკუთარი კონსტრუქციის ექსპერიმენტალური თვითდამტენი შაშხანა GA.115 (რიგ წყაროებში მოიხსენიებენ, როგორც А115). (აღნიშნული შაშხანა კონსტრუქტორმა შექმნა 30-ან წლებში. იგი გათვლილი იყო გერმანიის საშტატო შაშხანის ვზნაზე 7,92x57).
ვალტერის ფაბრიკის მიერ დამზადებული ავტომატური კარაბინი შუალედურ ვაზნაზე 7,92x33 Kurz. მოგვიანებით  მას მიენიჭა სახელწოდება Mkb.42(w)
ვალტერის ფაბრიკამ საკმაოდ შემჭიდროვებულ ვადებში შეძლო პროტოტიპის დამზადება და 1941 წლის დასაწყისში წარუდგინა  HWaA-ს საარტილერიო-ტექნიკური აღჭურვილობის განყოფილების ოფიცრებს. პროტოტიპი აგებულ იქნა ლულიდან აირების გაყვანის პრინციპზე, სადაც ლულის გადაკეტვა ხდებოდა მბრუნავი საკეტის მეშვეობით. ლულას გააჩნდა 2 ცალი ერთმანეთის საპირისპიროთ შესრულებული აირგამყვანი ნასვრეტი, რომლიდანაც გასროლის დროს დენთის აირები გადადიოდა ლულის გარსაცმში. გარსაცმსა და ლულას შორის (ზედ ლულაზე) განთავსებული იყო რგოლისებური დგუში. დგუში უბიძგებდა სპეციალურ მილისებრ (ე.წ. ვტულკა [ქართულად მილისი]) დეტალს, რომელიც უკვე იწვევდა საკეტის ჯგუფის გადაადგილებას. გადაადგილების შედეგად მბრუნავი საკეტის ბჯენები გამოდიოდა გადაბმულობიდან, რაც იწვევდა საკეტის გახსნას. დროშისებური ფორმის სროლის რეჟიმების ორმხრივი სელექტორი (გადამრთველი), განთავსებული იყო ლულის კოლოფზე, სასხლეტის ზევით. გადამრთველზე მანიპულირება მსროლელს შეეძლო როგორც მარცხენა, ასევე მარჯვენა მხრიდან.
800 მეტრამდე სასროლათ გათვლილი სექტორული უკანა სამიზნე მოწყობილობა С.G.Haenel-ის იარაღის მსგავსად მაღალ ფუძეზე იყო განთავსებული. იმისათვის რომ ავტომატური ჯერებით სროლისას, შემცირებულიყო იარაღის მაღლა ხტომა, კონსტრუქტორმა მოძრავი დეტალების კვანძი და კონდახი ლულის ხაზის გასწვრივ განალაგა.  იარაღის უმეტესი დეტალები დამზადებული იყო დაბეჭდვის მეთოდით. ტიბჟირი დამზადდა ასევე მეტალის ფურცლისგან დაბეჭდვის მეთოდით, ხოლო კონდახი და ცეცხლის სამართავი პისტოლეტისებური სახელურის ლოყები ხისგან.
HWaA-მ პროტოტიპის გამოცდა მოახდინა 1941 წელს კუმერსდორფში (Kummersdorf) მდებარე პოლიგონზე. იარაღმა აჩვენა დამაკმაყოფილებელი შედეგები, თუმცა გაიცა გარკვეული რეკომენდაციები, რომლის თანახმადაც უნდა გადამუშავებულიყო და შეცვლილიყო გარკვეული დეტალები. გადამუშავების პროცესი ვალტერის ფაბრიკაში გაგრძელდა  1941 წლის ბოლომდე.

ფოტოზე გამოსახულია ჰუგო შმაიზერის გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი, რომელსაც მიენიჭა სახელწოდება Mkb. 42 (H)
1942 წლის 21 იანვარს C.G. Haenel-მა, HWaA-ს მიაწოდა გადამუშავებული იარაღის საცდელი ვარიანტი [შემდგომში ცნობილი სახელწოდებით Mkb.42(h)]. აღნიშნული ეგზემპლარი ტაქტიკურ-ტექნიკური მოთხოვნის თანახმად, უფრო მეტი ოდენობის ბეჭდვის მეთოდით დამზადებული დეტალსგან შედგებოდა, ვიდერე პირველი პროტოტიპი, რომელშიც ჩარხების და ფრეზირების მეთოდით დამზადებული დეტალები ჭარბობდა. გადამუშავებული ეგზემპლარის საექსტრაქციო ფანჯარას გააჩნდა მტვრისგან დამცავი ფარი, რომელიც გადასატენი სახელურის გადაწევის (შეყენების) შემდეგ ავტომატურად იღებოდა. (მსგავსი ფარი მოგვიანებით გამოიყენეს ამერიკულ შაშხანაში AR-15/M-16).
1942 წლის იანვრის ბოლოს, HWaA-მ გაფართოებული საკონკურსო გამოცდებისთვის  კომპანია C.G. Haenel -ისგან, ნაცვლად 50 ცალი იარაღისა, მოითხოვა, რომ 200 ცალი ეგზემპლარი მიეწოდებინათ. ანალოგიური დავალება მიიღო ვალტერის ფაბრიკამ, რომელსაც 200 ცალი ეგზემპლარის დასამზადებლად 1942 წლის ივლისამდე მიეცა ვადა.
1942 წლის 28 იანვრიდან ოფიციალურ მიმოწერებში გამოჩნდა საცდელი იარაღების ახალი სახელწოდება „Maschinen-karabin“ (შემოკლებით Mkb.). (ამ პერიოდიდან გერმანელები არცერთ ოფიციალურ დოკუმენტში აღარ მოიხსენიებდნენ საცდელ ეგზემპლარებს, როგორც „Schwere Maschinen-pistole“ [მძიმე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი]). HWaA-მ საცდელ ეგზემპლარებს მიანიჭა შემდეგი აღნიშვნები: ჰუგო შმაიზერის იარაღს Mkb. 42 (H) (ალფავიტური ინდექსი H ნიშნავდა Haenel-ს) (აქვე უნდა ითქვას, რომ არსებობს 2 ცალი შემორჩენილი ეგზემპლარი პირველი პარტიიდან, რომლებიც მარკირებულია «M.K.42 (H.S)». ეს შემოკლებითი აღნიშვნა იშიფრება, როგორ «Haenel-Schmeisser»). Walther -ის ფაბრიკაში შემუშავებულ ეგზემპლარს მიენიჭა სახელწოდება  Mkb. 42 (W) (ალფავიტური ინდექსი W ნიშნავდა Walther-ს).
1942 წლის ივლისს გამართული  პირველი ორთაბრძოლა Mkb. 42 (H) vs Mkb. 42 (W)
1942 წლის 14 აპრილს Mkb. 42 (H)  და Mkb. 42 (W) წარუდგინეს ადოლფ ჰიტლერს. ამ პერიოდში C.G. Haenel -ს ჰქონდა დამზადებული 50 ცალი Mkb. 42 (H), ხოლო 50 ცალი იყო დამზადების პროცესში. რაც შეეხება Walther-ის ფაბრიკას, მან შეძლო მხოლოდ 4 ცალი Мкb.42 (W) -ს წარდგენა. ახალმა იარაღმა ადოლფ ჰიტლერზე ვერ მოახდინა დიდი გავლენა. მისი აზრით ფეხოსანთა იარაღს უნდა ჰქონოდა დამიზნების მანძილი 1200-1500 მეტრამდე. ასევე მან გამოთქვა მოსაზრება, რომ ვერმახტს უფრო მეტად ესაჭიროებოდა არა შუალედურ ვაზნაზე გათვლილი იარაღი, არამედ სნაიპერული შაშხანები და ტყვიამფრქვევები მაღალი სროლის ტემპით.
მიუხედავად იმისა, რომ ადოლფ ჰიტლერი არ მიესალმებოდა შუალედურ ვაზნაზე გათვლილ იარაღს, HWaA -ს ბრძანებით 1942 წლის აპრილში 25 ცალი Mkb. 42 (H) გაგზავნილ იქნა ქალაქ დობრიცში (Döbritz) მდებარე ფეხოსანთა სასწავლებელში, სადაც უნდა გამართულიყო იარაღის შეფასება და სამხედრო გამოცდა. ამავე წლის 30 ივლისს, ფეხოსანთა სასწავლებლის ხელმძღვანელობამ მოამზადა ანგარიში, რომელიც გაგზავნილ იქნა შეიარაღების სამმართველოში. ანგარიშში აღნიშნული იყო, რომ Mkb. 42 (H) -ს კონდახი იყო ძალიან მოუხერხებელი, რის გამოც მსროლელს შეეძლო მხოლოდ კონდახის ქვედა ნაწილის მხარზე მყარად მიბჯენა. ფოხოსანთა სასწავლებლის აზრით იარაღის კონდახი უნდა აღებულიყო მაუზერის კარაბნიდან K.98k და მისი სიგრძე უნდა ყოფილიტო 26 სმ (Mkb. 42 (H) -ის კონდახის სიგრძე შეადგენდა 23,5 სმ-ს). HWaA-მ ნაწილობრივ გაითვალისწინა ფეხოსანთა სასწავლებლის მოთხოვნა და ჰუგო შმაიზერს დაავალა შეეცვალათ კონდახის გეომეტრია, თუმცა კონდახის სიგრძე დატოვა  23,5 სმ, იმ გათვლით, რომ სამომავლოდ Mkb. 42 (H) აღიჭურვებოდა ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობით და ასეთ შემთხვევაში მოკლე კონდახით უფრო კომფორტული იქნებოდა დამიზნება. Mkb. 42 (H) -ის გამოცდებისას მონაწილეობას იღებდნენ ასევე საკონტროლო-ტექნიკური პუნქტის „WaPruf 2“ სპეციალისტები, რომელთა დასკვნაშიც ეწერა, რომ იარაღის გარკვეული დეტალები არ იყო უნიფიცირებული. ანუ ერთი ეგზემპლარიდან ამოღებული დეტალი, არ მუშაობდა მეორე ეგზემპლარში. ამის მიზეზი გახლდათ ის, რომ ავტომატური კარაბინის დეტალების მორგება  ხდებოდა ინდივიდუალურად / ხელით. ასევე გარკვეული დეტალები (დამაბრუნებელ-საბრძოლო ზამბარა, საცემი) 3000-4000 გასროლის შემდეგ გამოდიოდა მწყობრიდან ან ტყდებოდა.
1942 წლის ივლისის დასაწყისში გაიმართა Mkb. 42 (W) -ის და  Mkb. 42 (H) -ის ოფიციალური გაფართოებული დემონსტრაცია. HWaA დარწმუნებული იყო იმაში, რომ ორივე კომპანია ახლო მომავალში შეძლებდა თავიანთი ეგზემპლარების საბოლოო გადამუშავებას და გაზაფხულის ბოლოს სერიული წარმოების დაწყებას. მათი ვარაუდით ნოემბრის ბოლოს ორივე კომპანია შეძლებდა 500 ცალი ეგზემპლარის წარმოდგენას, ხოლო 1943 წლის მარტისთვის კი წარმოება ისე იქნებოდა გამართული, რომ ყოველთვიურად შეძლებდნენ 15 000 ცალი იარაღის დამზადებას. ამ ვარაუდზე დაყრდნობით HWaA-ს მიერ მომზადებულ იქნა სპეციალური დოკუმენტი, რომელიც 1942 წლის 1 ივლისით იყო დათარიღებული.  დოკუმენტის თანახმად იგეგმებოდა, რომ ნოემბერში დაწყებულიყო Mkb. 42 (H) -ის მასიური წარმოება, ხოლო ოქტომბერში კი Mkb. 42 (W) -ის.  ასევე დოკუმენტი იუწყებოდა, რომ 1943 წლის თებერვალში ვერმხატს ექნებოდა 42 500 ცალი ახალი ავტომატური კარაბინი, ხოლო მარტიდან კომპანია Наеnel ყოველთვიურად დაამზადებდა 10 000 ცალ კარაბინს, Walther-ის ფაბრიკა კი 15 000 ცალს.
დოკუმენტის მომზადებიდან 1 თვეში (1942 წლის აგვისტოში) გაიმართა  Мкb.42 (W) და Мкb.42 (Н) შორის შერკინება. შერკინების შემდეგ HWaA-მ აშეცვალა ტაქტიკურ-ტექნიკური დავალება. დავალების ცვლილება განპირობებული იყო აღმოსავლეთ ფრონტზე და აფრიკაში მიღებული საბრძოლო გამოცდილება, რომელმაც აჩვენა, რომ ფეხოსანთა ძირითადი იარაღი უნდა ყოფილიყო უნივერსალური და შეეცვალა პისტოლეტი, პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი MP.38/ МР.40, კარაბინი K.98k, შაშხანის ყუმბარმტყორცნის კომპლექსი (K.98k + Gw.Gr.Ger.42), სნაიპერული კარაბინი K.98k და ხელის ტყვიამფრქვევი. ასევე კარაბინის გამოყენება შესაძლებელი უნდა ყოფილიყო ხელჩართულ ბრძოლაში ხიშტის და კონდახის დარტყმით. აღნიშნულიდან გამომდინარე C.G.Haenel -ს და Walther -ს თავიანთ მოდელზე უნდა დაემატებინათ მაუზერის K.98k ხიშტის სამაგრი, ლულის ცხვირზე დასამაგრებელი ყუმბარების სასროლი მოწყობილობის სამაგრი და ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობისათვის საჭირო კრონშტეინის სამაგრი. ხიშტის სამაგრი პირველად ჰუგო შმაიზერმა გააკეთა თავის კარაბინზე Mkb.42 (Н). ასევე Mkb.42 (Н) აღიჭურვა ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობით ZF-41 (Zielfernrohr 41).

Mkb.42 (Н) -ს ლულა, რომელზეც კარგად ჩანს ხიშტის სამაგრი კრონშტეინი
 
გადამუშავებული Mkb.42 (Н) ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობით ZF-41 (Zielfernrohr 41)
 
ფოტოზე გამოსახულია დაშლილი Mkb.42 (Н)

შემდეგ უკვე Walther-ის ფაბრიკაშიც შეძლეს კარაბინის გადამუშავება და  Mkb.42 (W) მოდელზე გაჩნდა ხიშტის სამაგრი + ყუმბარმტყორცნის სამაგრი ლულის ბოლოში სპეციალური ხრახნის სახით.
Mkb.42 (W) ლულაზე დასამაგრებელი ყუმბარმტყორცნით
 
1942 წლის 15 ოქტომბერს HWaA-ს მიერ მომზადებულ იქნა ახალი დოკუმენტი, რომლის თანახმად შეიცვალა დასამზადებელი კარაბინების რაოდენობა და გახდა უფრო რეალისტური.  ოქტომბერში უნდა დაწყებულიყო წარმოება 100 ცალი ეგზემპლარით, ხოლო 1943 წლის მარტისთვის დამზადებული უნდა ყოფილიყო ჯამში 17 600 ცალი კარაბინი.
ვერმახტის უამღლესმა მეთაურებმა შესთავაზეს HWaA-ს რომ 1942 წლის ნოემბერში გამართულიყო ფართომასშტაბიანი სამხედრო გამოცდები, რათა უფრო ნათლად მიეღოთ ინფორმაცია ახალი კარაბინების შესახებ და გამოევლინათ მათ დადებითი / უარყოფითი მხარეები. თუმცა ამ კარაბინების ფართომასშტაბიანი სამხედრო გამოცდები არასოდეს არ გამართულა.  როგორც აღმოჩნდა სერიული წარმოების დაწყებისთვის არცერთი კომპანია არ იყო მზად. C.G.Haenel-ს შეექმნა პრობლემები მომწოდებელთან, ხოლო Walther-ის ფაბრიკას დეტალების დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებისათვის საჭირო დანადგარების გამართვაში ჰქონდა პრობლემა. ამან გამოიწვია ის, რომ ოქტომბერის თვეში ვერცერთმა კომპანიამ ვერ შეძლო გადამუშავებული კარაბინების დამზადება.
1942 წლის 18 ნოემბერს HWaA -ს ხელმძღვანელის არტილერიის გენერალის ემილ ფონ ლეების ხელმოწერით გაფორმდა მემორანდუმი N 03369/42g, რომელიც ეხებოდა  „Maschinenkarabine“-ბის სამომავლო განვითარებას. მემორანდუმში ფორმულირებული იყო კარაბინების და შუალედური ვაზნის (7,92x33 Kurz) მახასიათებლები. აღნიშნულ მემორანდუმში ასევე ნახსენები იყო საცდელი ავტომატური კარაბინი Mkb. 42 (W), თვითდამტენი კარაბინი G.41, საცდელი თვიტდამტენი შაშხანა G.43, იმ პერიოდისთვის ახალი ავტომატური შაშხანა Fallschirmjagergewehr 42 (FG-42) და C.G.Haenel-ის გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი, რომელსაც დოკუმენტში მინიჭებული ჰქონდა შიფრი «MKb.42 (H) aufschiessend».
გადამუშავებული MKb.42 (H) aufschiessend, რომელსაც პისტოლეტისებურ სახელურთან გააჩნდა მცველი დროშისებური ბერკეტის სახით
მიუხედავად იმისა, რომ C.G. Haenel-ში ვერ შეძლეს ეგზემპლარების დამზადა, მათ ძირეულად გადაამუშავეს ჰუგო შმაიზერის ქმნილება. მოდერნიზირებული ავტომატი (Mkb.42 (H) aufschiessend ასე მოიხსენიებდნენ მას) ისროდა უკვე დახურული საკეტიდან. დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი გახდა ჩახმახიანი ტიპის. მცირედით შეიცვალა კონდახის ფორმა, სამიზნე მოწყობილობა ოდნავ დადებლდა. ამ პერიოდში მაუზერის კარაბინისთვის K.98k შემუშავდა სპეციალური ხიშტ-დანა სახელწოდებით Seitengewehr 42 (SG.42), რომლის გამოყენებაც ასევე შესაძლებელი იყო შმაიზერის ავტომატურ კარაბინზე Mkb.42 (H). აღნიშნული ხიშტი წარმოადგენდა უნივერსალურ ინსტრუმენტს, რომელიც მოიცავდა სახრახნისს, მახათს და გასახსნელს.  
ხიშტ-დანა Seitengewehr 42 (SG.42)
 
1942 წლის ნოემბერში დამზადდა Mkb.42 (h) -ს პირველი მცირე პარტია 25 ცალი ეგზემპლარის სახით, რომელიც სახმლეთო უმაღლესი რანგის ოფიცრებს (Oberkommando des Heeres, OKH)  წარუდგინეს. ოფიცრები ახალი იარაღით კმაყოფილები დარჩნენ, მათ გამოთქვეს აზრი, რომ ასეთი იარაღის შეიარაღებაში მიღებით მნიშვნელოვნად გაიზრდებოდა ვერმახტის საცეცხლე ძალა.  ამავე თვეში Oberkommando des Heeres -ის ხელმძღვანელი შეხვდა ადოლფ ჰიტლერს და მიაწოდა ინფორმაცია, რომ იგეგმებოდა ფეხოსანთა გადაიარაღება ახალი უნივერსალური ავტომატური იარაღით, რომელიც შუალედურ ვაზნაზე იქნებოდა გათვლილი. ადოლფ ჰიტლერმა მკაცრი უარი  განუცხადა მას, თუმცა Oberkommando des Heeres -ის ხელმძღვანელი რისკზე წავიდა და დამოუკიდებლად ცდილობდა გაეგრძელებინა შემდგომი სამუშაოები.
კიდევ ერთი დაპირისპირება (გადამუშავებული Mkb.42 (W) vs Mkb.42 (H) aufschießend)
მიუხედავად დიდი პრობლემებისა 1942 წლის ნოემბერის მიწურულს Walther-ის ფაბრიკამ შეძლო 25 ცალი Mkb. 42 (W) -ს დამზადება, რომელიც C.G.Haenel-ის  გადამუშავებულ ეგზემპლარებთან (Mkb.42 (H) aufschießend) ერთად იქნა გაგზავნილი დობრიცის სასწავლებელში ხელახალ გამოცდებზე.  აღნიშნულ გამოცდებზე ერთმანეთს დაუპირისპირდნენ C.G.Haenel-ის  ავტომატური კარაბინი „Mkb.42 (H) aufschießend“ და Walther -ის Mkb.42 (W). ორივე იარაღი გარდა გამოცდებისა, ასევე შედარებულ იქნა მაუზერის გრძივად მოსრიალე საკეტიან კარაბინთან K.98k. გამოცდების შედეგად მოწონება დაიმსახურა C.G.Haenel-ის  მოდელმა Mkb.42 (H) aufschießend. მთავარ პლიუსად დასახელდა უკეთესი საიმედოობა (ვიდრე ჰქონდა ვალტერის ეგზემპლარს), უფრო მყარი კონსტრუქცია, დაშლა-აწყობის სიმარტივე და უფრო გრძელი სამიზნე ხაზი. ფეხოსანთა სასწავლებელის მიერ 1942 წლის 3 დეკემბერს მომზადდა ანგარიში, რომელიც ეხებოდა ჩატარებულ გამოცდებს. აღნიშნული ანგარიშის თანახმად კომპანია Walther-ის ავტომატური კარაბინი Mkb. 42 (W) იყო ზედმეტად რთული კონსტრუქციის და მგრძნობიარე დაბინძურების მიმართ, რაც ხშირად იწვევდა რგოლისებური დგუშის შეფერხებას/გაჭედვას.  ანგარიშში დადებითად ახასიათბდნენ ჰუგო შმაიზერის ქმნილებას „Mkb.42 (H) aufschießend“ და აღნიშნავდნენ, რომ მცირედი გადამუშავების შემდეგ Mkb.42 (H) aufschießend შეძლებდა 500 მეტრ დისტანციამდე სროლისას სიზუსტის კუთხით გათანაბრებულიყო მაუზერის გრძივადმოსრიალე საკეტიან კარაბინთან (K.98k). შეიძლება ითქვას, რომ ეს ანგარიში გადამწყვეტი აღმოჩნდა Walther -ის Mkb. 42 (W) მოდელის დასამარცხებლად.

ზემოაღნიშნული გამოცდების შემდეგ HWaA -მ მიიღო გადაწყვეტილება, რომ შემდეგი სამუშაოები სწორედ „Mkb.42 (H) aufschießend“ მოდელის გადამუშავებაზე  გაგრძელებულიყო. მიუხედავად ამისა Walther -ის ფაბრიკამ მაინც განაგრძო მუშაობა თავის მოდელზე Mkb. 42 (W), რადგანაც HWaA -ს არ უთქვამს საბოლოო უარი. შესაბამისად კიდევ იყო იმის იმედი და შანსი, რომ კომპანია Walther აჯობებდა კონკურენტს. ზემოაღნიშნულიდან გამოდინარე 1942 წლის დეკემბერში  Walther -ის ფაბრიკაში 90 ცალამდე ავტომატური კარაბინი Mkb. 42 (W) იქნა დაამზადებული, რომელსაც საჭიროების შემთხვევაში წარადგენდნენ ხელახალ საგამოცდო კონკურსზე.
1943 წლის დასაწყისში Mkb.42 (H) aufschießend -ს გადამუშავების შემდეგ  მიენიჭა ახალი სახელწოდება „Maschinenpistole 43“ (შემოკლებით MP.43) (Maschinenpistole გერმანულად ნიშნავს პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევს). შესაბამისად 1943 წლის 15 იანვარიდან ჰუგო შმაიზერის კარაბინის ადრეულ ვარიანტს („Mkb.42 (H) aufschießend“) ოფიციალურ დოკუმენტებში მოიხსენიებდნენ, როგორც „МР.43 А“, ხოლო ახალ გადამუშავებული ვარიანტს „МР.43 В“. რატომ მოხდა ავტომატური კარაბინის სახელის ცვლილება? ერთერთი ვერსიის თანახმად, სახელის შეცვლით მოატყუეს ადოლფ ჰიტლერი, რომელიც ეწინააღმდეგებოდა ავტომატური კარაბინის შექმნას და შეიარაღებაში მიღებას. შესაბამისად ყველა ახალ დოკუმენტში ეს კარაბინი მოხსენიებული იყო, როგორც პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი (გერმანულად Maschinenpistole).
საბჭოთა კავშირის მებრძოლები ნაალაფარის სახით მოპოვებული ავტომატური კარაბინით Mkb.42(H)
მეორე მსოფლიო ომის ფონზე გერმანიის არმიას ახალი ავტომატური იარაღის საჭიროება სულ უფრო მეტად უმძაფრდებოდა. იგეგმებოდა, რომ ამ ავტომატური კარაბინით მთლიანად გადაეიარაღებინათ ვერმახტის ფეხოსანთა, მოტორიზირებული, სამთო მსროლელეთა, საეგერო და სატანკო დივიზიები. აქედან გამომდინარე ახალი იარაღის დამზადებაში დასახმარებლად ჩაერთო შეიარღების სამინისტრო, რომლის თანადგომით იანვრის თვეში დამზადდა 300 ცალი (რიგ წყაროებში სახელდება 500 ცალი) „Mkb.42 (H) aufschießend“ (და არა გადამუშავებული კარაბინი, რომელსაც მინიჭებული ჰქონდა შიფრი MP.43), ხოლო თებერვალში ფაბრიკამ C.G.Haenel შეძლო 1217 ცალი ავტომატური კარაბინის „Mkb.42 (H)“ დამზადება. ამ პერიოდში სახმელეთო ჯარების ხელმძღვანელობასა და შეიარაღების სამინისტროს შორის წარმოიქმნა სერიოზული გაუგებრობა, რის შედეგადაც 1943 წლის თებერვალში ახალი ავტომატური იარაღის წარმოება და გამოცდა საერთოდ შეაჩერეს. მარტის თვეში კარაბინების წარმოება კვლავ განახლდა. მიუხედავად იმისა, რომ ჰუგო შმაიზერს უკვე მზად ჰქონდა მნიშვნელოვნად გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი MP.43, მის ნაცვლად მაინც აწარმოებდნენ მოდელს „Mkb.42 (H)“. (MP.43 -ის წარმოება 1943 წლის ივლისიდან დაიწყო).
ისტორიამ ზუსტად არ შემოგვინახა ცნობები იმის შესახებ, თუ საერთო ჯამში რამდენი ავტომატური კარაბინი Mkb.42 (H) იქნა დამზადებული, თუმცა არსებობს გარკვეული დოკუმენტები, რომლის თანახმად შეიძლება ვიხელმძღვანელოთ შემდეგი ციფრებით:
მესამე რეიხის შეიაარღების და საბრძოლო მასალების მინისტრმა (Reichsministerium für Bewaffnung und Munition / შემოკლბით RMBuM) ალბერტ შპეერმა (Albert Speer) შმაიზერის და ვალტერის ქმნილებების საექსპლუატაციო-საბრძოლო თვისებების უკეთესად შესწავლის მიზნით გადაწყვიტა, რომ Mkb. 42 (H) და Mkb. 42 (W), გაეგზავნათ აღმოსავლეთ ფრონტზე, სადაც მოხდებოდა მათი სამხედრო გამოცდები და რეალური საბრძოლო ნათლობა. დამზადების და ტექნოლოგიურობის კუთხით ორივე მოდელი წააგავდა ერთმანეთს და ბევრი საერთო ჰქონდათ, (იყენებდნენ დაბეჭდვის მეთოდით დამზადებულ დეტალებს, ორივეს ჰქონდა ზედა ქვედა ლულის კოლოფი, რომელიც ღერძით იყო ერთმანეთთან დაკავშირებული)  თუმცა კონსტრუქციულად ისინი განსხვავდებოდნენ ერთმანეთისგან. გამოცდამ აჩვენა, რომ ვალტერის  Mkb. 42 (W) იყო უფრო კომპაქტური, მსუბუქი, კარგად დაბალანსებული და ერგონომიული, ვიდრე ჰუგო შმაიზერის Mkb. 42 (H), თუმცა საიმედოობის კუთხით იგი ჩამორჩებოდა შმაიზერის კარაბინს. ცივ კლიმატურ პირობებში და დაბინძურებულ პირობებში სროლისას Mkb. 42 (W)-ს ექმნებოდა სისტემატიური შეფერხებები, რამაც საბოლოოდ გადაწყვიტა მისი ბედი და მოიხსნილ იქნა კონკურსიდან. სხვადასხვა წაყროების თანახმად სულ 1942-1943 წლებში დამზადებულ იქნა 3 000 ცალამდე Mkb. 42 (W), რომლის გარკვეული ნაწილი მოხვდა აღმოსავლეთ ფრონტში ვერმახტის მოქმედ ნაწილებში. რიგი წყაროები ამბობს, რომ სულ ჯამში 200-300 ცალამდე ეგზემპლარი დამზადდა  (ჩემი აზრით სწორედ ეს ციფრებია რეალური). დღეს ძნალია ზუსტი ციფრების დადგენა, რადგანაც მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში დოკუმენტაციის დიდი ნაწილი განადგურდა.

ფოტოზე გამოსახულია ამერიკელი სერჟანტი, რომელიც ათვალიერებს ნაალაფარ Walther -ის Mkb. 42 (W) მოდელებს (ფოტო გადაღებულია 1945 წლის აპრილში)
 
1943 წლის გაზაფხულს C.G.Haenel-ის ფაბრიკაში დარწმუნდენ, რომ Walther -ის სახით ერთადერთი მთავარი და ძალზედ სერიოზული კონკურენტი ჩამოიშორეს. ამავდროულად Mkb. 42 (H) აღმოსავლეთ ფრონტის ხაზზე იხვეჭდა თავის სახელს, სადაც არა  მარტო გერმანელ ჯარისკაცებს შორის ხდებოდა პოპულარული, არამედ მოწინააღმდეგე მხარეც კი მასზე ალაპარაკდა.
ახლა მეორე მსოფლიო ომის "ჭადრაკის დაფაზე" C.G.Haenel-ის მხრიდან მორიგი სვლის დრო დგებოდა! მთავარ სამუშაოს ჰუგო შმაიზერის გადამუშავებული ავტომატური კარაბინი (სახელწოდებით MP.43) წარმოადგენდა, რომლის წარმოების გამართვაზე უნდა ეზრუნათ.

გაგრძელება იქნება !

10/14/2017

ჩინური ავტომატური პისტოლეტი Type 80 (Norinco QS80 / QS80-1)

60-ანი წლების მიწურულს ჩინეთში დაწყებულ იქნა სამუშაოები ახალ ავტომატურ პისტოლეტზე, რომლითაც უნდა შეიარაღებულიყვნენ ჩინეთის სახალხო-გამანთავისუფლებელი არმიის (ჩინურად 中国人民解放军)  ის სამხედრო მოსამსახურეები, ვისაც საშტატო განაწესის თანახმად არ ეკუთვნოდათ ავტომატი (მოიერიშე შაშხანა) და ამავდროულად საჭიროებდნენ პისტოლეტზე მეტი საცეცხლე ძალის მქონე იარაღს. ასევე ეს იარაღი განკუთვნილი უნდა ყოფილიყო სხვადასხვა დანაყოფების მეთაურებისთვის, სამხედრო სატრანსპორტო საშუალებების ეკიპაჟისათვის, ტანკისტებისთვის და საჰაერო დესანტებისთვის. პისტოლეტის დაპროექტება მოხდა საბჭოთა ტოკარევის სისტემის პისტოლეტის ვაზნის 7,62х25 ჩინურ კლონზე, რომელიც ოფიციალურად ირიცხებოდა ჩინეთის შეიარაღებაში სახელწოდებით „7,62х25mm Тype 51“. იმ პერიოდისთვის ჩინეთში ჯერ კიდევ პოპულარული იყო პისტოლეტი “Mauser C-96”, შესაბამისად ახალი იარაღიც სწორედ მისი გავლენით იქნა შემუშავებული. პისტოლეტის საცდელმა ვარიანტებმა 70-ან წლებში იხილეს დღის სინათლე, თუმცა მათი სერიული დამზადება მოგვიანებით (70-ანი წლების მიწურულს) მოხდა. პისტოლეტს მიენიჭა ოფიციალური სახელწოდება “Type 80”. მისი აგებულება წააგავდა მაუზერის ლეგენდარულ პისტოლეტს, თუმცა იყო გარკვეული სხვაობები. ვიზუალურად ყველაზე შესამჩნევ სხვაობას წარმოადგენდა დახრილი კუთხით განლაგებული მჭიდის მიმღები, რომელზე მორგებული მჭიდიც, ასევე დახრილად დგებოდა. “Type 80” იყენებდა მოხსნად მჭიდებს ვაზნების შახმატური განლაგებით, რომელიც ორი განსხვავებული ტევადობით მზადდებოდა: 1. მჭიდი 10 ცალ ვაზნაზე; 2. მჭიდი 20 ცალ ვაზნაზე (20 ვაზნიანი მჭიდების დამზადება მოგვიანებით მოხდა). პისტოლეტის ავტომატიკის მუშაობის პრინციპი, ასევე მაუზერის C-96 მოდელის ანალოგიურად წარმოებდა. შესაბამისად მოძრავი ლულის ჩაკეტვა საკეტის ქვემოდან განთავსებული ვერტიკალურ სიბრტყეში მოძრავი საბრძოლო ბლოკით ხდებოდა. პისტოლეტის საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანა ხორციელდებოდა Mauser C-96-ის ანალოგიურად საკეტის უკანა ნაწილში არსებული სპეციალური ღარებიანი ბლოკის უკან მოქაჩვით.  
 
დღეს არ არსებობს ზუსტი ცნობები იმის შესახებ, თუ საერთო ჯამში, რამდენი ცალი ეგზემპლარი დამზადდა და კონკრეტულად რომელ წლებში ხდებოდა მისი წარმოება. პისტოლეტი „Type 80” დამზადდა ორი განსხვავებული სახით:
1. ადრეული ვარიანტი, რომელსაც აღნიშნავენ როგორც QS80;
2. მოგვიანებით დამზადებული ვარიანტი სახელწოდებით QS80-1. აღნიშნული ვარიანტი იყო გადამუშავებული და დასამზადებლად უფრო ტექნოლოგიური. მისი მთავარი სხვაობა ვიზუალურადაც ჩანს, რადგანაც ჰქონდა განსხვავებული ტარის ფორმა, განსხვავებული საკეტის გარსაცმი და განსხვავებულად განლაგებული სროლის რეჟიმების სელექტორი. ასევე მისი დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი იყო მოდულური ტიპის.
“Type 80”-ის დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმი ეფუძნებოდა ჯერ კიდევ 30-ან წლებში იოზეფ ნიკლის და კარლ ვესტინგერის მიერ შექმნილ სქემას, რომლის წყალობითაც პისტოლეტის ჩარჩოზე, მარცხენა მხარეს განთავსებული იყო დროშისებური ბერკეტი. აღნიშნული ბერკეტი ასრულებდა როგორც მცველის, ასევე სროლის რეჟიმების სელექტორის (გადამრთველის) დანიშნულებას, ერთეული გასროლებიდან-სრულიად ავტომატურ ჯერებზე. ავტომატური ჯერებით სროლისას ტემპი შეადგენდა 850-900 გასროლას წუთში. საბრძოლო ზამბარა “Type 80”-ში საბჭოთა ტოკარევის სისტემის პისტოლეტის იდენტურად ჩახმახში იყო განთავსებული. პისტოლეტის ტარი „Mauser C-96“ -ისგან განსხვავდებოდა უფრო დაკუთხული ფორმით და გამოირჩეოდა უკეთესი ერგონომიულობით.
“Type 80”-ის უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო მუდმივი (არარეგულირებადი), რომლის მისროლაც ხდებოდა 50 მეტრზე (რიგ წყაროებში გვხდება ინფორმაცია, რომ იგი გათვლილი იყო 100 მეტრამდე სროლისთვის).
იარაღი დაკომპლექტებული იყო ბუდე-კონდახით, რომელიც პისტოლეტის ტარზე გაკეთებული სპეციალური ღარის მეშვეობით მაგრდებოდა. პისტოლეტების გარკვეული ნაწილი ბუდე-კონდახის ნაცვლად, დაკომპლექტებული იყო ორიგინალური მეტალის სამხრე დუგლუგით, რომელიც ამავდროულად საბრძოლო დანას წარმოადგენდა.
პისტოლეტი Type80 (QS80-1) ტარზე დამაგრებული დანა-დუგლუგით
პისტოლეტი Type80 (QS80-1) მოხსნილი დამაგრებული დანა-დუგლუგით
შეიძლება ითქვას, რომ პისტოლეტი “Type 80” იყო ერთგვარი მცირეგაბარიტიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომელიც ახლო მანძილზე საომრად უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი. ჩემი აზრით საბრძოლო დანით (აქ ვგულისხმობ დანას, რომელიც დუგლუგის დანიშნულებასაც ასრულებდა) დაკომპლექტებული პისტოლეტი “Type 80” 2 ცალი სავსე მჭიდით (10 ცალ და 20 ცალ ვაზნაზე) კარგ ვარიანტს წარმოადგენდა თვითგადარჩენის იარაღის ამპლუაში.
როგორც რიგი წყაროებიდან ჩანს, პისტოლეტი „Type 80” ხარისხიანად იყო დამზადებული და საიმედოდ მუშაობდა, თუმცა ჰქონდა გარკვეული ნაკლოვანება. კერძოდ: მისი ლულის კედლები იყო თხელი და ავტომატური ჯერებით 30 ცალი ვაზნის მიყოლებით გასროლის შემდეგ იმდენად ხურდებოდა, რომ  ცხელი ლულის სავაზნეში მიწოდებული ვაზნა მაღალი ტემპერატურისგან თავისით ალდებოდა, რაც თვითნებურ გასროლას იწვევდა. 
მიუხედავად ამ ნაკლისა, 1980-ანი წლების დასაწყიში პისტოლეტი “Type 80” მცირე პარტიად დამზადდა იმ პერიოდში ჯერ კიდევ ახალი საწარმოს „NORINCO“ (China North Industries Corporation) მიერ და მაინც მოხვდა ჩინეთის სახალხო-გამანთავისუფლებელი არმიის არაოფიციალურ შეიარაღებაში, თუმცა ვერ მოიკიდა ფეხი და მისი წარმოებაც მალევე იქნა შეწყვეტილი.

9/27/2017

პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი КППЯ


მეორე მსოფლიო ომის პერიოდში საბჭოთა კავშირის არმიის შეიარაღებაში,  გარკვეული რაოდენობით ირიცხებოდა სამამულო წარმოების პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები (დეგტიაროვის ППД1934/38, ППД-40, შპაგინის ППШ-41 და სიმონოვის ППС-42/43). ასევე რიგ სიტუაციებში მებრძოლები იყენებდნენ გერმანულ პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებს MP.38/MP.40, რომელიც ნაალაფარის სახით იყო მოპოვებული. ზევით ჩამოთვლილი ყველა მოდელი, გარკვეულ წილად წარმოადგენდა სრული გაბარიტების მქონე ეგზემპლარს, რომელიც იმ პერიოდში დამაკმაყოფილებლად ასრულებდა თავის მოვალეობას. იყო სიტუაციები, როდესაც კონკრეტული სადაზვერვო და დივერსიული ოპერაციების  შესრულებისას, მებროლებს ესაჭიროებოდათ  უფრო კომპაკტური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევები. ასეთ შემთხვევაში ძირითადად საკეც დუგლუგიან ვარიანტებს იყენებდნენ.  თუ გადავხედავთ მეორე მსოფლიო ომის ქრონიკებს, საბჭოთა კავშირის დაზვერვის, დივერსიული ჯგუფების და სადესანტო შემადგენლობის ხელში, ხშირად დავინახავთ გერმანულ MP.38/MP.40 ან საბჭოთა ППС-42/43-ს. რიგ შემთხვევბში დგებოდა ბევრად კომპაკტური იარაღის საჭიროება, რომელიც ფარულად უნდა ჰქონოდა მებრძოლს. შესაბამისად ასეთ დროს ნაცვლად პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევებისა, უბრალოდ საბჭოთა კავშირის საშტატო ტოკარევის სისტემის პისტოლეტს (ТТ-33) იყენებდნენ. ზემოაღნიშნული ეპიზოდებიდან გამომდინარე, გამოიკვეთა საჭიროება, რომ შექმნილიყო შუალედური ვარიანტი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევსა და თვითდამტენ პისტოლეტს შორის. თუმცა ეს საჭიროება არ იყო მაინცდამაინც მწვავე და პრიორიტეტული. შესაბამისად გაგანია ომის პერიოდში არავის არ ჰქონდა იმის დრო, ასევე მატერიალური რესურსი, რომ გამოეცხადებინათ კონკურსი და დაეწყოთ საკონსტრუქტორო-კვლევითი სამუშაოები მსგავსი ტიპის იარაღის შექმნაზე. მიუხედავად ამისა საბჭოთა კავშირის ერთერთმა სამხდრო მოსამსახურემ, გამომგონებელმა და იარაღის ოსტატმა ფ.ი. იაზიკოვმა (Фома Иович Язиков) სცადა შეექმნა მცირგაბრიტიანი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი, რომელიც სპეციალური ოპერაციების შესასრულებლად უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი.
1943 წლის დასაწყისში ფ.ი. იაზიკოვმა, რომელიც ამ პერიოდში სატანკო პოლკში მსახურობდა, შეისწავლა რამოდენიმე უცხოური პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სქემა და გადაწყვიტა საკუთარი ძალებით დაეპროექტებინა კომპაკტური ეგზემპლარი. ფ.ი. იაზიკოვმა საკუთარი კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის ნახაზები დასრულების შემდეგ წარუდგინა პოლკის მეთაურს. ნახაზების შესწავლის შემდეგ ფ.ი. იაზიკოვი მივლინებულ იქნა ლენინგრადის №186 ქარანაში, სადაც უნდა დამზადებულიყო საცდელი ეგზემპლარი. ეგზემპლარის დამზადების შემდეგ კონსტრუქტორი იარაღთან ერთად გაგზავნილ იქნა რჟევსკის პოლიგონზე.
ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“
საცდელ ეგზემპლარს მიენიჭა აბრევიატურა „КППЯ“ რომელიც, შემდეგნაირად იშიფრებოდა „Кабурный пистолет-пулемёт Язикова“ (იაზიკოვის საკაბურე პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი). საგამოცდო კომისიამ საბოლოოდ დადებითი დასკვნა დადო, რის შემდეგაც იაზიკოვი მისი მეთაურის ბრძანებით გაგზავნილ იქნა მოსკოვში გამოგონებების განყოფილებაში, სადაც განყოფილების უფროსს, პოლკოვნიკ გლუხოვს უნდა შეხვედროდა.
პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“ იყო კომპაკტური ავტომატური იარაღი, რომელიც გათვლილი იყო საბჭოთა კავშირის საშტატო პისტოლტის ვაზნაზე 7,62х25 (ТТ) და მუშაობდა თავისუფალი საკეტის პრინიპით, რომელშიც სროლა წარმოებდა ღია საკეტიდან. საინტერესო გადაწყვეტილებას წარმოადგენდა მასში გამოყენებული საკეტის დინამიური დამუხრუჭების პრინციპი, რომელიც შემდეგნაირად ფუნქციონირებდა. ლულის კოლოფის უკანა ბოლოში ჩახრახნილი იყო საზურგე, რომელშიც იჯდა ალუმინის და რეზინის რგოლებისგან აწყობილი საჰაერო ამორტიზატორი.
საჰაერო ამორტიზატორი
სროლის დროს უკან გადაადგილებული საკეტის კუდი შედიოდა აღნიშნულ ამორტიზატორში და მის კამერაში ახდენდა ჰაერის შეკუმშვას. შეკუმშული ჰაერი კი სპეციალური ნასვრეტიდან გამოედინებოდა.  საკეტის საწყის პოზიციაზე (წინ) გადაადგილებისას ამორტიზატორში წარმოქნილი ვაკუუმი ამუხრუჭებდა საკეტის მოძრაობას, რისი წყალობითაც იზრდებოდა საკეტის მოძრაობის დრო და საბოლოო ციკლი. ანუ მარტივად რომ ვთქვათ ფ.ი. იაზიკოვმა სცადა ორი კურდღლის ერთდროულად მოკვლა: 1. 7,62х25 კალიბრის ვაზნის უკუცემის შემცირება; 2. სროლის ტემპის შემცირება.  თუმცა საბოლოოდ ისე მოხდა, რომ კონსტრუქტორმა „ვერცერთი კურდღელი“ ვერ მოკლა ამ სისტემის არასწორი დაპროექტების გამო და პირიქით ხელიც კი შეუშალა. ამაზე სტატიის ქვემოთ ვისაუბრებთ.
იყო თუ არა ფ.ი. იაზიკოვის მიერ გამოყენებული საჰერო ამორტიზატორი ინოვაციური? ამაზე ცალსახად შეიძლება ვთქვათ არა! რადგანაც ანალოგიურ ვაკუუმურ სიტემას იყენებდა ჯერ კიდევ 1930 წელს შექმნილი ფინელი კონსტრუქტორის აიმო იოჰანეს ლახტის კონსტრუქციის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „Suomi-konepistooli M/31“ (KP/-31, Suomi KP), რომელიც 1931 წელს იქნა ფინეთის შეირაღებაში მღებული.  
ფინური „Suomi-konepistooli M/31“
იმისათვის, რომ მომხადარიყო საკეტის შემართვა (შეყენება), ლულის გარსაცმსა და ლულას შორის ჩამონტაჟებული იყო სპეციალური ბერკეტი. ბერკეტის სახელური კი ლულის ქვემოთ იყო გამოშვერილი. აღნიშნული სახელური სროლის დროს უძრავ მდგომარეობაში რჩებოდა.  
ფ.ი. იაზიკოვის არასრულად დაშლილი საცდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“
ისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის უკანა სამიზნე მოწყობილობა იყო ორპოზიციიანი L-სებური კონსტრუქციის. პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის სახელურზე (ქვემოდან) მაგრდებოდა ბუდე (კაბურა), რომელიც კონდახის დანიშნულებას ასრულებდა. რამდენადაც ცნობილია იარაღი სავსე მჭიდით და ბუდით იწონიდა დაახლოებით 2,4 კგ-ს. მჭიდში თავსდებოდა 15 ცალი ვაზნა.
საპოლიგონო გამოცდები
1943 წლის შემოდგომას ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი ეგზემპლარი „КППЯ“, გაგზავნილ იქნა სასროლი იარაღის სამეცნიერო-კვლევით პოლიგონზე (НИПСВО). საცდელი სროლებისას გამოვლენილ იქნა სროლის მაღალი ტემპი, რომელიც შეადგენდა დაახლოებით 1200-1300 გასროლას წუთში. შესაბამისად მაღალი სროლის ტემპის და ძლიერი ვაზნის 7,62х25 გამოყენების გამო, შეუძლებელი იყო ბუდე-კონდახის გარეშე ავტომატური ჯერებით სროლის განხორციელება. როგორც აღმოჩნდა კონსტრუქტორმა ვერ გათვალა ჰაერის ამორტიზატორის მუშაობა სათანადოდ. შეკუმშული ჰაერი ვერ ასწრებდა გამომავალი ნასვრეტიდან გამოსვლას და საკეტის დამუხრუჭების მაგივრად, პირიქით დამატებით ბიძგს აძლევდა საკეტს წინ გადაადგილებისას, რაც იწვევდა სროლის ტემპის მატებას. საბოლოოდ საგამოცდო კომისიამ არ გაუწიაა რეკომენდაცია პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის „КППЯ“ გადამუშავებას, რის შედეგადაც  შემდგომი სამუშაოები შეწყევტილ იქნა.
ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევი „КППЯ“ ტარზე დამაგრებული ბუდე-კონდახით
პოლიგონის (НИПСВО) მხრიდან უარის შემდეგ  ფ.ი. იაზიკოვმა მიიღო ახალი დავალება, რომელიც გულისხმობდა ს.ი. მოსნის კარაბინის М1891/38 ბაზაზე ავტომატური იარაღის შექმნას. იარაღი გათვლილი უნდა ყოფილიყო პისტოლეტის ვაზნაზე 7,62х25 (ТТ). აღნიშნული ავტომატური კარაბინის დამზადება, ასევე  ლენინგრადის №186 ქარხანაში დაიგეგმა. პისტოლეტის ვაზნებზე დაპროექტებულ კარაბინზე მუშაობა 1944 წელს დასრულდა. იგი წარმოადგენდა მოსინის 1938 წლის კარაბინის მოდიფიცირებულ ეგზემპლარს, რომელსაც სავაზნეში ჰქონდა სპეციალური ადაპტერი. ადაპტერი უზრუნველყოფდა პისტოლეტის ვაზნების გამოყენებას. ასევე სტანდარტული მოსინის გრძივად მოსრიელ საკეტი შეიცვალა თავისუფალი საკეტით და ლულის კოლოფი აღიჭურვა "КППЯ"-ს მსგავსი ჰაერის ამორტიზატორით. ავტომატურ კარაბინში გამოიყენებოდა 25 ცალ ვაზნაზე (მოგვიანებით 50 ცალ ვაზნიანაზეც გაკეთდა) გათვლილი მოხსნადი სექტორული სავაზნე კოლოფი (მჭიდი). ასევე პარალელურად ფ.ი. იაზიკოვი მუშაობდა ავტომატურ კარაბინზე, რომელიც 7,62х54 კალიბრის ვაზნებზე იყო გათვლილი. აღნიშნული იარაღი 1945 წელს იქნა წარმოდგენილი, თუმცა ფ.ი. იაზიკოვს აქაც არ გაუმართლა, რადგანაც ზუსტად ამ პერიოდში დასრულდა მეორე მსოფლიო ომი. შესაბამისად აღარ იყო აქტუალური არც იაზიკოვის კარაბინები, რომელთა კვალიც სწორედ ამ პერიოდში  იკარგება და არავინ არ იცის რა ბედი ეწია ან სად წავიდა საცდელად დამზადებული პროტოტიპები, რომელიც ფ.ი. იაზიკოვმა შესაბამის უწყებას ჩააბარა. რამდენადაც ცნობილია ფ.ი. იაზიკოვი ომის შემდეგ მუშაობდა თვიტდამტენი გლუვლულიანი თოფის შექმნაზე, რომელიც ასევე საცდელ ეგზემპლარად დარჩა, ხოლო 1957 წელს კონსტრუქტორი პენსიაზე გავიდა.
გარდა ცეცხლსასროლი იარაღისა ფ.ი. იაზიკოვო მუშაობდა ასევე სხვა გამოგონებებზე. მაგალითად 1935 წლის 31 დეკემბერს მის სახელზე გაცემულ იქნა საგამომგონებლო მოწმობა №45500, რომელიც ეხებოდა მოტოციკლეტის თოვლში გადაადგილებისათვის შექმნილ მოწყობილობას. აღნიშნული გამოგონება შემდგომ გამოიყენებულ იქნა მოსკოვის ცენტრალური ავტოკლუბის მიერ. 1938 წელს ფ.ი. იაზიკოვის მიერ შემუშავდა მცილელიტრაჟიანი ავტომობილის და საბავშო სკუტერის (ე.წ. „სამაკატის“) პროექტი, რომლებმაც ამავე წლის სექტემბრის თვეში გაიარეს გამოცდები. გამოცდების შემდეგ ფ.ი. იაზიკოვი გამოიძახა ვლადიმერ ლენინის მეუღლემ, ნადეჟდა კრუპსკაიამ (Н. К. Крупская) და დაავალა შიდა წვის ძრავიანი საბავშო ავტომობილის დამზადება. 1939 წელს აღნიშნული ავტომობილი 3 ცალი ერთეულის სახით გადაეცა მოსკოვის  პიონერთა ცენტრალურ სახლს.
დღეს ფ.ი. იაზიკოვის პისტოლეტ-ტყვიამფრქვევის (КППЯ) ერთადერთი საცდელი ეგზემპლარი ინახება სანკტ-პეტერბურგში მდებარე სამხედრო ისტორიის საარტილერიო მუზეუმში (ВИМАИВиВС - Военно-исторического музея артиллерии, инженерных войск и войск связи), რომელიც სასროლი იარაღის სამეცნიერო-კვლევით პოლიგონმა (НИПСВО) 1961 წელს გადასცა მუზეუმს. სწორედ ამ მუზეუმიდანაა  ზევით მოყვანილი ფოტოები. ასევე ამ მუზეუმში ინახება ფ.ი. იაზიკოვის საცდელი 16 კალიბრიანი თვითდამტენი თოფის ერთადერთი ეგზემპლარი, რომელიც 1981 წელს გადაეცა მუზეუმის.

9/16/2017

Chamelot-Delvigne M 1873 და M 1874 (MAS 1873 / MAS 1874)

1970 წლის 19 ივლისს საფრანგეთსა და პრუსიას შორის დაწყებულ იქნა შეიარაღებული კონფლიქტი, რომელიც შემდგომ "საფრანგეთ-პრუსიის ომის" სახელწოდებით გახდა ცნობილი. აღნიშნული ომი გაგრძლდა 1971 წლის 10 მაისამდე და საბოლოოდ საფრანგეთის დამარცხებით დასრულდა. შეიძლება ითქვას, რომ საფრანგეთ-პრუსიის ომი ფრანგებისთვის იყო ერთგვარი აღჭურვილობის და შეიარღების გამოცდა, რომელშიც ნათლად გამოიკვეთა ფრანგული შეიარაღების ნაკლოვანებები.  ეს ნაკლოვანებები აშკარა და თვალსაჩინო გახდა იმის ფონზე, რომ პრუსიას სამხრეთ გერმანული სახელმწიოფოები უმაგრებდნენ ზურგს. ფაქტი კი ჯიუტა! საფრანგეთის შეიარაღება ვერ აკმაყოფილებდა იმდროინდელ მოთხოვნებს. ამ ომის შემდეგ საფრანგეთის ძირითადი ყურადღება გადატანილ იქნა არტილერიის და კავალერიის იარაღის გაძლიერებაზე. თუმცა დღის წესრიგში ასევე დადგა საკითხი, რომ განახლებულიყო ფეხოსანთა ოფიცრების და უნტეროფიცრების პირადი ცეცხლსასროლი იარაღი.

ვინაიდან იმ ეპოქაში ოფიცრების პირად იარაღს ძირითადად ცეცხლსასროლი რევოლვერი წარმოადგენდა, გამოცხადებულ იქნა კონკურსი, რომლის ფარგლებშიც საფრანგეთს ახალი რევოლვერის შერჩევა უნდა მოეხდინა. მთავარ მოთხოვნებს წარმოადგენდა ქვემოთ ჩამოთვლილი პუნქტები:

·         რევოლვერი აუცილებლად უნდა ყოფილიყო გათვლილი ცენტრალური აალების ვაზნაზე. (მანამდე ფრანგების შეიარაღებაში იყო ლეფოშეს კონსტრუქციის სარჭიან ვაზნებზე გათვლილი რევოლვერები);
·         ახალი რევოლვერის დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი უნდა ყოფილიყო ორმაგი მოქმდების;
·         ბანალურად ჟღერს, მაგრამ რევოლვერი უნდა ყოფილიყო საიმედო, ექსპლუატაციისთვის მარტივი და მისი წარმოება უნდა ყოფილიყო იაფი.

70-ანი წლების დასაწყისში გამართულ კონკურსზე წარმოდგენილ იქნა სხვადასხვა რევოლვერები, რომელთა შორისაც იყო შვეიცარიის შეიარაღებაში არსებული რევოლვერი სახელწოდებით „Ordonnanzrevolver 1872“.  
 
ფოტოზე გამოსახულია შვეიცარიული „Ordonnanzrevolver 1872“
 
აღნიშნული რევოლვერი შემუშავებული იყო ფრანგი კაპიტანის ჰენრი (ონრი) გუსტავ დელვინის (Henri-Gustave Delvigne) მიერ. რევოლვერის შემუშავებაში მონაწილეობას იღებდა ასევე ბელგიაში (ლიეჟში) მცხოვრები ჟოზეფ ჟან შამელო  (J. Chamelot), სწორედ ამიტომ ამ რევოლვერს მოიხსენიებდნენ, როგორც  „Chamelot-Delvigne Model 1872“. (ცნობისათვის შამელომ და დელვინმა ჯერ კიდევ 1965 წელს შექმნეს თავიანთი რევოლვერი, რომელიც ლეფოშეს სარჭიან ვაზნებზე იყო გათვლილი).  
 
კაპიტან გსუტავ დელვინის პორტრეტი  (შესრულებულია ტუშით)
 
გუსტავ დელვინის და ჟოზეფ შამელოს სახელზე გაცემულ იქნა რამოდენიმე პატენტი, რომელიც თარიღდებოდა 1871 წლით (საპატენტო ნომერი  №28821 1871 წლის 22 მაისი; პატენტი ნომრით №29664 1871 წლის 23 ნოემბერი). აღნიშნული პატენტებით დაცული იყო  დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დეტალები და რევოლვერის ჩარჩოს მოხსნადი ხუფი.

შვეიცარიის შეიარაღებაში არსებული რევოლვერი „Ordonnanzrevolver 1872“  გათვლილი იყო წრიული აალების 10.4მმ-ან შვეიცარიულ ვაზნაზე (ვაზნას აღნიშნავდნენ, როგორც .41 Swiss). კონკურსის გამარჯვებულად სწორედ ეს რევოლვერი დასახელდა, თუმცა იგი ვერ ჯდებოდა კონკურსის მთავარ მოთხოვნაში, რადგანაც ცენტალური ააალების ვაზნის მაგივრად, წრიული აალების ვაზნებს იყენებდა. მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება, რომ მოეხდინათ რევოლვერის გადამუშავება.

გადამუშავების შედეგად მცირედით შეიცვალა რევოლვერის კონსტრუქცია და სიგრძე. ასევე გადამუშავებული რევოლვერი გათვლილი იყო ახალ ფრანგულ 11მმ-ან ვაზნაზე სახელწოდებით  „11x17.8 mm R“. ამ ვაზნის აღნიშვნა სხვადასხვა ლიტერატურაში შეიძლება შეგვხდეს შემდეგი სახით:
11x17 R Mod. 1873 Chamelot-Delvigne
11 mm French Regulation 1873
11 mm Chamelot & Delvigne Revolver 1873
11 mm Franz Revolverpatrone 1873-90
11 mm Franzosischer ordonnanz revolver mod. 1873
11 mm French Ordnance Revolver 1873
11mm pour revolver Mle. 1873-90
11x18R Francés
 SAA 7360
XCR 11 017 CBC 030.

ვაზნის ტყვია თავდაპირველად იყო მომრგვალებული ფორმის, ხოლო მოგვიანებით წაწვეტებული (მახვილი) წვერით და არ გააჩნდა გარსი. მისი წონა შეადგენდა 11 გრამს, ხოლო სტანდარტული შავი დენთით (კვამლიანი დენთი) დამუხტული ვაზნის ტყვია ავითარებდა სიჩქარეს 167 მ/წამში.
 
მარცხნივ გამოსახულია ფრანგული ვაზნა 11x17 R, ხოლო მარჯვნივ 9x19 Parabellum (9mm Luger)
 
ტყვიის ენერგია ლულიდან გამოსვლისას შეადგენდა დაახლოებით 150-155 ჯოულს, რაც დღევანდელი გადმმოსახედიდან ძალიან ცოტაა. მოგვიანებით ვაზნების დამუხტვა დაიწყეს უკვამლო დენთით, თუმცა მისი მონაცემები დიდად არ შეცვლილა. უკვამლო დენთით დამუხტული ვაზნის საწყისი სიჩქარე გაიზარდა 183-187 მ/წამამდე, ხოლო ენერგია დაახლოებით 184-190 ჯოულამდე.
 
Chamelot-Delvigne Mle 1873

1873 წელს საფრანგეთის არმიამ შეიარაღებაში მიიღო ზემოთხსენებული ვაზნა და რევოლვერი სახელწოდებით „Revolver d'officier d'infanterie modèle 1873“ (ფეხოსანთა ოფიცრების რევოლვერი მოდელი 1873“. რევოლვერს შემოკლებით აღნიშნავდნენ, როგორც  “Chamelot-Delvigne M1873” და "Mle 1873". რევოლვერები ასევე მოხვდა საფრანგეთის პოლიციის თანამშრომელთა რიგების შეიარაღებაში. აგრეთვე კავალერიის უნტეროფიცრების, სამხედრო-საზღვაო ფლოტის და არტილერიის შეიარაღებაში. 1873 წლის რევოლვერის კონსტრუქციაში გატარებული ცვლილებების შედეგად, კონსტრუქტორების სახელზე გაცემულ იქნა კიდევ რამოდენიმე პატენტი: 1973 წლის დასაწყისში გაცემული პატენტი ნომრით №31924, 1871 წლის 24 ივნისს გაცემული პატენტი ნომრით  №32848 და 1873 წლის 18 ნოემბერს გაცემული პატენტი ნომრით №33283. აღნიშნულ საპატენტო დოკუმენტებში შედიოდა გადამუშავებული ზუმბა-ექსტრაქტორი, საბრძოლო ზამბარის ფიქსატორი და დოლურის კარების კონსტრუქცია, რომლიდანაც ხდებოდა დოლურაში ვაზნების ჩალაგება.
რევოლვერების დეტალების წარმოება, თავდაპირველად ხდებოდა ბელგიაში მდებარე საწარმო „Pirlot Frères“-ში (რიგი წყაროების თანახმად რევოლვერების პირველი მცირე საცდელი პარტია 65 ცალი ეგზემპლარის სახით სწორედ ამ საწარმოში დამზადდა), თუმცა საფრანგეთს მასიურად უნდა დაემზადებინა რევოლვერები, ამიტომ წარმოების ორგანიზება და საწარმოო ხაზის გამართვა მოხდა საფრანგეთის ტერიტორიაზე სენტ-ეტენში მდებარე ქარხანაში „Manufacture d'armes de Saint-Étienne“ (MAS). სწორედ აქედან გამომდინარე რევოლვერს “Chamelot-Delvigne M1873”, ხშირად სხვადასხვა წყაროებში აღნიშნავენ, როგორც “MAS 1873” (ამ შემოკლებული სახელით რევოლვერს ხშირად საფრანგეთის შეიარაღებულ ძალებშიც მოიხსენიებდნენ).

რევოლვერების წარმოება სენტ-ეტენის ფაბრიკაში ხდებოდა 1873 წლიდან 1886 წლამდე. სულ ამ პერიოდში დამზადებულ იქნა დაახლოებით 350 000 ცალი ეგზემპლარი. რომელთაგან საკმაოდ დიდი ნაწილი დღემდე შემორჩა და ისევ საბრძოლო მდგომარეობაშია. მაგალითად აშშ-ში რევოლვერები Chamelot-Delvigne M1873 კონდიციიდან გამომდინარე შესაძლებელია იყიდებოდეს 500-1000 აშშ დოლარის ფარგლებში.

რევოლვერის კონსტრუქცია

რევოლვერი Chamelot-Delvigne M1873 შედგებოდა მთლიანი ფოლადის ჩარჩოსგან, რომელშიც ხრახნის მეშვებოთ ჩამაგრებული იყო ლულა.  ლულის უკანა ნაწილი (შეიძლება ითქვას ლულის ნახევარი) იყო რვაკუთხა, ხოლო წინა ნაწილი (მეორე ნახევარი) ცილინდრული (კუთხეეების გარეშე). ლულის არხში იყო 4 ცალი მარჯვნივმიმართული ჭრილი.
 

ვაზნების ჩალაგება და მასრების ამოყრა ხდებოდა აბადის (Abadie) ტიპის კარებიდან, რომელიც უკან (მსროლელისკენ) გადაწევით იხსნებოდა. მსროლელეს მასრები დოლურადან სათითაოდ უნდა ამოგდო რევოლვერის ჩარჩოზე სპეციალურ ბუდეში ჩამაგრებული ექსტრაქტორის მეშვებოთ. ანიშნულილი ესქტრაქტორი იხსნებოდა რევოლვერიდან და ამავდროულად წარმოადგენდა მოკლე ზუმბას (შომპოლს). (რევოლვერს კომპლექტაციაში მოჰყვებოდა ასევე ცალკე ზუმბაც).

წარმოების გამარტივების და გაიაფების მიზნით რევოლვერი არ აექვემდებარებოდა დაფარვას (გაშავებას) და იყო ღია ფერის. 1873 წლის მოდელის რევოლვერის დოლურა იყო ცილინდრული ფორმის და გლუვი ზედაპირით. რევოლვერის სამიზნე  მოწყობილობა შედგებოდა სამკუთხედი მოყვანილობის წინა სამიზნისგან, რომელიც ნახევრადმომრგვალებულ ფუძეზე იყო დამაგრებული. უკანა სამიზნის დანიშნულებას ასრულებდა რევოლვერის ჩარჩოზე ზემოდან შესრულებული V-სებური ღარი.

რევოლვერის ტარის ლოყები დამზადებული იყო ბერძნული კაკლისგან, რომელთა ფერიც შეიძლება ყოფილიყო ღია ყავისფერიდან-მუქ ყავისფერამდე. ასევე შესაძლოა შეგვხდეს ეგზემპლარები შავი ფერის ლოყებითაც. ხელის უკეთესი მოჭიდებისათვის ტარის ლოყებზე შესრულებული იყო რომბისებური ნაჭდევები. მარცხენა ლოყა რევოლვერის ტარზე მაგრდებოდა ქცემოთ გაკეთებული შვერილის  და ჩარჩოს თავსაფარის მეშვებოთ, ხოლო მარჯვენა ლოყა მაგრდებოდა ხრახნით. რევოლვერის ტარის ქვემოთ დამაგრებული იყო რგოლი, რომელიც ქამრის ან თასმის გასაყრელათ გამოიყენებოდა. რევოლვერის ჩახმახი იყო ღია და გააჩნდა კონუსისებურიმოყვანილობის საცემი. იმისათვის, რომ ჩახმახის ხელით შეყენებისას არ მომხდარიყო თითის მოცურება, ჩახმახის კუდის ზედა ნაწილს გააჩნდა ნაჭდევები.

რევოლვერი, რომელზეც მოხსნილია ჩარჩოს თავსაფარი
 
რევოლვერის მარცხენა მხარეს ჩარჩოზე, დამაგრებული იყო თავსაფარი, რომელიც ფარავდა დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დეტალებს. აღნიშნული თავსაფარის დამაგრება ხდებოდა ერთი ცალი ხრახნის მეშვებით, რომლის მოხსნის შემთხვავაშიც თავსაფარი შორდებოდა ჩარჩოს და შესაძლბელი იყო დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დათვალიერება, წმენდა, შეკეთება ან დაზიანებული დეტალების გამოცვლა.

მარკირებები და დამღები

რევოლვერზე სერიული ნომრის დატანა ხდებოდა პრაქტიკულად ყველა დეტალზე, მათ შორის დამრტყმელ-გამშვებ მექანიზმზე. ლულის დაკუთხულ ნაწილზე ზემოდან დატანილი იყო წარწერა «Mle — 1873», ხოლო მარჯვენა გვერდზე დამზადების წელი. (დამზადების წლის წინ დატანილი იყო ასო "S") რევოლვერის ჩარჩოს მარჯვენა მხარეს დატანილი იყო მწარმოებლის აღმნიშვნელი წარწერა  «Mre d'Armes St Etienne». საფრანგეთის არმიისთვის დამზადებული რევოლვერების ქარხნული ნომერი როგორც წესი შედგებოდა 1 ცალი ასოსგან და 5 ციფრისგან.  მარკირებაში ყველაზე ხშირად გვხდება შემდეგი ალფავიტური ასოები F, G, H ან J. ვინაიდან რევოლვერი შეიარაღებაში იყო სხვადასხვა ქვეყნის, სხვადასხვა სამსახურებში, შესაძლოა შეგვხდეს დამღები, რომელიც ამა თუ იმ ქვეყნის კონკრეტულ სამსახურს ეკუთვნის.

Chamelot - Delvigne Mle 1873  იყო ერთერთი პირველი რევოლვერი, რომელიც დაკომპლექტებული იყო იმ პერიოდისათვის თანამედროვე ტექნიკური დოკუმენტაციით, რომელშიც შედიოდა ინსტრუქცია, ნახაზები და ტაქტიკურ-ტექნიკური გრაფიკები/ცხრილები.

1973 წლის რევოლვერი ითვლის ნამსახურეობის საკმაოდ დიდ სტაჟს. იგი საფრანგეთის პოლიციაში და ჟანდარმერიაში გამოიყენებოდა 1962 წლამდე, რაც მისი სიმარტივით და საიმედოობით არის გამოწვეული.  გარდა პირველ და მეორე მსოფლიო ომისა, რევოლვერი მონაწილეობას იღებდა სხვადასხვა კონფლიქტურ სიტუაციებში. იგი მსახურობდა ინდოჩინეთში, ალჟირში და საფრანგეთის სხვა კოლონიებში.  ასევე მცირე რაოდენობით სხვადასხვა ქვეყნის შეიარაღებაშიც გამოჩნდებოდა ხოლმე. მაგალითად მას იყენებდნენ იტალიაში, დანიაში, ბელგიაში, შვეიცარიაში, ნიდერლანდებში და საბერძნეთში.    რევოლვერი Chamelot - Delvigne Mle 1873 მონაკოში იყო კარაბინიერების და სახანძრო კორპუსის შეიარაღებაში. რევოლვერების გარკვეული ნაწილი მცირე რაოდენობით სხვადასხვა ქვეყნის სამოქალაქო იარაღის ბაზარზეც მოხვდა. 

საფრანგეთის სამხედრო უწყებამ 1870-ანი წლების დასაწყისში მიიღო ორიგინალური გადაწყვეტილება, რომელიც გულისხმობდა იარაღის, სამხედრო ტაქტიკის და პირველადი სამედიცინო დახმარების შესწავლის მიზნით სპეციალური ინსტრუქციების დამზადებას. იდეის ორიგინალურობა მდგომარეობდა იმაში, რომ ეს ინსტრუქციები ცხვირსახოცზე იბეჭდებოდა.
 
ცხვირსახოცზე დაბეჭდილი ინსტრუქცია
 
1880 წლის 29 ნოემბერს გამოშვებულ იქნა ცხვირსახოცი, სამხედრო ინსტრუქცია №1, რომელიც წარმოადგენდა 1873 წლის მოდელის რევოლვერის დაშლა აწყებოს ინსტრუქციას და სქემის / აგებულების სასწავლო ნახაზებს. ცხვირსახოც იყო კვადრატული ფორმის და მისი ზომა შეადგენდა 70×70სმ-ს. ცხვირსახოცის კონტურზე დატანილი იყო 20 გამოსახულება თავისი ახსნითი ტექსტით, რომლებშიც აღწერილი იყო ჯარსკაცის მოქმედებები სხვადასხვა სამხედრო სიტუაციაში.

რევოლვერი  Chamelot - Delvigne 1873 დაკომპლექტებული იყო საშტატო ტყავის შალითით (კაბურა) და ნაკრებით რომელშიც შედიოდა კომბინირებული სახრახნისი - საზეთური.

Chamelot - Delvigne 1874 (სპეციალურად ოფიცრებისთვის)

როგორც კი Chamelot - Delvigne 1873 მოხვდა საფრანგეთის არმიის  შეიარაღებაში, ოფიცრები ალაპარაკდნენ, რომ მათი რევოლვერები განსხვავებული უნდა ყოფილიყო იმ რევოლვერებისგან, რომლებიც ჰქონდათ უნტეროფიცრებს ან სხვა დაბალი რანგის მოსამსახურე პირებს, რომელთაც სამსახურეობრივათ ეკუთვნოდა მოკლელულიანი იარაღის ტარება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე 1874 წლის 31 ოქტომბერს სენტ-ეტენის ქარხანამ (Mre d'Armes St Etienne) მიიღო შეკვეთა ახალ რევოლვერზე, რომელიც  „სპეციალურად ოფიცრებისთვის“ უნდა ყოფილიყო განკუთვნილი. ასე გაჩნდა ახალი რევოლვერი სახელწოდებით „Chamelot- Delvigne Mle 1874”.
 
„Chamelot- Delvigne Mle 1874”

ოფიცრებისთვს განკუთვნილი რევოლვერი შემუშავებულ იქნა 1873 წლის მოდელის ბაზაზე, თუმცა მასში იყო როგორც გარეგანი, ასევე კონსტრუქციული სხვაობები.
 
ზემოთ „Chamelot- Delvigne Mle 1873”, ხოლო ქვემოთ „Chamelot- Delvigne Mle 1874”

პირველ რიგში ვიზუალურ მხარეზე რომ გავამახვილოთ ყურადღება, 1974 წლის მოდელი განსხვავდებოდა დოლურით, რომელსაც გააჩნდა ღარები (ამონაჭრელების სახით). ღარების გაკეთება ორ მიზანს ემსახურებოდა: 1. რევოლვერის საერთო წონის შემუსბუქება; 2. უფრო ელეგანტური იერსახე. ასევე დოლურა მისი წინამორბედისგან ოდნავ შემოკლდა. მეორე ვიზუალური სხვაობა მდგომარეობდა რევოლვერის დაფარვაში. ოფიცრებისათვის განკუთვნილი მოდელი Mle 1874 ექვემდებარებოდა გაშავებას (ე.წ. ვარანენიე). დაფარვას ექვემდებარებოდა რევოლვერის თითქმის ყველა დეტალი. გამონაკლისს წარმოადგენდა სასხლეტი კავი, ჩახმახი, დოლურაში ვაზნების ჩასატვირთი კარები, რამოდენიმე ხრახნი და ჩარჩოს ქვეშ დამალული დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმის დეტალები. კიდევ ერთი სხვაობა, რომელიც ვიზუალურად იყო შესამჩნევი, გახლდათ მცირედით შემოკლებული ჩარჩო. იარაღის წონის შემსუბუქების მიზნით ასევე გადამუშავდა რევოლვერის ტარში საბრძოლო ზამბარისათვის განკუთვნილი ადგილი, საიდანაც ამოღებულ იქნა ზედმეტი მეტალი.
 
მცირე პარტიად დამზადდა ასევე 1874 წლის რევოლვერის მოდიფიცირებული ვარიანტი, რომელიც სპეციალურად მეზღვაურებისთვის იყო განკუთვნილი. ეს რევოლვერი განსხვავდებოდა კალიბრით და მასში გამოიყენებოდა 12 მმ-ანი ვაზნები. აღნიშნულ რევოლვერებს ლულაზე ზედა მხრიდან დატანილი ჰქონდა წარწერა “Mle 1874 M”. ასეო M ამ შემთხვევაში ნიშნავდა მოდიფიცირებულს (Modifié). საზღვაო რევოლვერებს ტარზე და რიგ შემთხვევაში სხვა დეტალებზე, ჰქონდათ მარკირება ღუზის სახით. რიგ წყაროებს თუ დავუჯერებთ საზღვაო ვარიანტი სულ დამზადდა 1316 ცალი ეგზემპლარის სახით.

მცირე პარტიებად მზადდებოდა ასევე 1874 წლის მოდელები, რომლებიც სამოქალაქო ბაზრისთვის იყო განკუთვნილი. არსებობდა ასევე კომერციული მიზნით დამზადებული რევოლვერები, რომლებიც სხვა კალიბრის ვაზნებზე იყვნენ გათვლილი.  რიგი წყაროების თანახმად, 1874 წლის რევოლვერის კომერციული ვარიანტები, გარდა საფრანგეთისა, ასევე ბელგიაში (კერძოდ ლიეჟში) მზადდებოდა.

ოფიცრებისთვის განკუთვნილი რევოლვერის შალითა, უფრო ხარისხიანი ტყავისგან მზადდებოდა და ვიზუალურად უფრო ელეგანტურად იყო დამუშავებული.

1974 წლის მოდელის სერიული წარმოება დაწყებულ იქნა 1975 წელს და გაგრძელდა 1886 წლის ჩათვლით. რიგი წყაროების თანახმად სულ დამზადებული რევოლვერების რაოდენობამ შეადგინა 35 174 ცალი ეგზემპლარი (ამ რაოდენობაში შედის ასევე საზღვაო ვარიანტი, რომელიც 1316 ცალი დამზადდა).